Polska europejską "super gospodarką" wg raportu HSBC CMB Europe i The Future Laboratory

„Jako największy w Europie bank świadczący usługi dla biznesu staramy się wykorzystywać naszą wiedzę i doświadczenie pomagając naszym klientom w poszukiwaniu odpowiedzi na nurtujące ich pytania i identyfikacji lokalnych i międzynarodowych możliwości rozwoju ich firm. Dlatego też stworzyliśmy ten raport, który – mamy nadzieję – pozwoli im kształtować przyszłość europejskiego biznesu”, mówi Alan Keir, dyrektor zarządzający HSBC CMB Europe.

Obok Polski w gronie „super gospodarek” znalazły się również Czechy, Francja, Niemcy i Turcja. Kraje te zostały wyselekcjonowane na podstanie analizy danych Światowego Forum Ekonomicznego, Międzynarodowego Instytutu Rozwoju Zarządzania (IMD) i Economist Intelligence Unit. Wyniki tej analizy wskazują, że tych pięć gospodarek najlepiej radzi sobie z trudną sytuacją rynkową wynikającą z zawirowań na rynku finansowym w ciągu ostatnich dwóch lat i związanego z nimi spowolnienia gospodarczego na świecie. Analiza tych danych pozwoliła na identyfikację czynników, które sprawiły, że kraje z powodzeniem stawiają opór kryzysowi. Zdaniem autorów raportu Polska uniknęła recesji dzięki dużemu rynkowi krajowemu oraz mniejszej niż w przypadku innych krajów europejskich otwartości na handel międzynarodowy (udział eksportu w polskim PKB stanowi ok. 40%, podczas gdy np. w Czechach 76%). Duże znaczenie miały również rozsądna polityka pieniężna, napływ funduszy unijnych oraz inwestycje związane z przygotowaniami do organizacji Euro 2012.

Wyłonione w ten sposób “super gospodarki” zostały następnie poddane dalszym badaniom, których celem było zgłębienie wiedzy o tym, w jaki sposób przedsiębiorcy z tych pięciu krajów stawiają czoła spowolnieniu gospodarczemu i jak postrzegają perspektywy rozwoju biznesu w przyszłości. W Polsce, podobnie jak w pozostałych czterech “super gospodarkach”, w sierpniu i wrześniu 2009 roku za pośrednictwem telefonu i Internetu przeprowadzono ankietę wśród przedstawicieli kadry zarządzającej ze 100 wybranych firm: 10 dużych, 20 średnich i 70 małych. Wyniki tych badań pokazały, że Polska gospodarka oparło się recesji również ze względu na optymizm panujący wśród przedsiębiorców.

Pozytywne nastawienie w trudnych czasach

Z ankiet przeprowadzonych wśród polskich firm wynika, że w przypadku 26% z nich recesja miała negatywny wpływ na poziom uzyskiwanej przez nie marży zysku. To najlepszy wynik w gronie krajów, w których przeprowadzono to badanie. W Turcji 60% przedsiębiorstw wskazało na pogorszenie poziomu marży, w Czechach 44%, a w Niemczech i Francji odpowiednio 39% i 35%. 56% polskich repondentów badania zadeklarowało natomiast, że marża zysku w przypadku ich firmy nie zmieniła się, a 18%, że uległa poprawie.

Wyniki tych badań wskazują również na pozytywne nastawienie polskich przedsiębiorców do perspektyw rozwoju ich biznesu w przyszłości: 67% respondentów uważa, że ulegną one poprawie w ciągu następnych pięciu lat, 18% z nich jest zdania, że pozostaną bez zmian, a jedynie 15%, że będą słabsze niż obecnie. Polscy przedsiębiorcy są większymi optymistami niż firmy z Niemiec czy Francji (odpowiednio 51% i 56% z nich uważa, że perpektywy będą lepsze).

Co ważne, globalne zawirowania finansowe nie zniechęciły polskich przedsiębiorstw do ekspansji poza granicami kraju: 28% firm poddanych badaniu deklaruje, że w przyszłości zamierza rozpocząć działalność na rynku międzynarodowym.

„Pozytywne nastawienie i wiara w lepsze jutro pozwalają polskim przedsiębiorstwom przetrwać trudne czasy. Postawa ta będzie zapewne sprzyjała osiągnięciu przez nich sukcesu biznesowego w przyszłości”, mówi Paweł Kusiak, dyrektor zarządzający pionem bankowości komercyjnej HSBC Bank Polska S.A.

Atrybuty polskich przedsiębiorców

Poproszeni o wybór określeń charakteryzujących ich firmy, polscy przedsiębiorcy wskazali na „myślące przyszłościowo” (40%), „kreatywne” (39%) i „zorientowane na klientów” (38%). Cechy te stanowią dobre podłoże dla rozwoju przedsiębiorczości w Polsce w nadchodzącej dekadzie. Jednak to nie wystarczy – aby przedsiębiorczość kwitła, konieczne jest przeprowadzenie reform ukierunkowanych na zmniejszenie zakresu biurokracji państwowej, z którą borykają się przedsiębiorstwa. 40% respondentów badania wskazało, że rozwiązanie tego problemu jest niezbędne dla dynamicznego rozwoju polskich firm.

W drodze ku przyszłości

„Zawirowania na globalnym rynku finansowym w ciągu ostatnich dwóch lat przyczyniły się do powstania wielu wyzwań, którym europejscy przedsiębiorcy musieli stawić czoła. W tym celu firmy musiały stworzyć i wprowadzić w życie nowe strategie, pozwalające im nie tylko przetrwać recesję, ale także stworzyć lepsze i bardziej odporne na wstrząsy modele biznesowe”, mówi Paweł Kusiak.

Jakie trendy będą miały wpływ na kształt strategii tworzonych przez polskie przedsiębiorstwa? Jednym z nich jest ukierunkowanie na wartość: 51% respondentów badania wskazało, że dążą do stworzenia oferty, która będzie odpowiadała potrzebom klientów chcących dokonywać zakupów wartych swojej ceny. W opinii ekonomistów komentujących wyniki tych badań takie podejście charakteryzuje polskie firmy odnoszące największe sukcesy rynkowe.

Coraz większe znaczenie będzie miała również zaniedbywana dotąd współpraca między biznesem a ośrodkami naukowymi. 52% polskich przedsiębiorstw poddanych badaniu planuje zacieśnienie współpracy z uniwersytetami i szkołami wyższymi. Ekonomiści poproszeni przez autorów raportu o komentarz na ten temat są zdania, że obecnie współpraca między polskimi ośrodkami akademickimi a biznesem jest bardzo ograniczona. Nastawienie przedsiębiorców przebadanych przez autorów raportu pozwala jednak mieć nadzieję,
że sytuacja ta ulegnie poprawie.

„W nadchodzącej dekadzie Francja, Niemcy, Hiszpania, Włochy i Wielka Brytania nadal będą dominującymi siłami na rynku europejskim ze względu na rozmiary ich gospodarek. Jednak przedsiębiorstwa z tych rynków będą czerpały pomysły z doświadczeń firm z krajów takich jak Polska, które dobrze radzą sobie w kryzysie”, podsumowuje Tom Savigar z The Future Laboratory.