Czas na szwoleżera

Prezentacja monet „Szwoleżer Gwardii Cesarza Napoleona I” odbędzie się w Sali Hetmańskiej w Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie. Udział zapowiedzieli m.in. prezes NBP Sławomir Skrzypek, dyrektor muzeum prof. Jan Cisek oraz Stanisław hrabia Ledóchowski – wieloletni współpracownik muzeum i kustosz Koła Weteranów i Rodzin I Pułku Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego.

Spotkanie będzie także lekcją historii. Goście będą mieli okazję obejrzeć przygotowaną przez Stanisława Ledóchowskiego ekspozycję zatytułowaną „I Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego na tle swoich poprzedników i następców”. Historię szwoleżerów przybliży zaś Witold Głębowicz, kurator muzeum, autor wielu publikacji poświęconych różnym formacjom wojskowym.

Szwoleżerowie gwardii cesarza Napoleona to jeden z najsłynniejszych w historii oddziałów polskich żołnierzy. Został utworzony dekretem cesarza Napoleona 6 kwietnia 1807 r. w Kamieńcu Suskim jako I Polski Pułk Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej. Była to jednostka złożona z Polaków, ale wchodząca w skład armii napoleońskiej.

Szczególną sławę szwoleżerom przyniosła szarża na przełęczy Somosierra – 30 listopada 1808 r. Wówczas w ciągu 8 minut pod ciągłym ostrzałem artyleryjskim konni przebyli 2,5 km górskiej drogi. „Obrońcy pierzchli ogarnięci trwogą, otwierając drogę Napoleonowi na Madryt. Z około dwustu szwoleżerów biorących udział w szarży poległo osiemnastu, a trzydziestu dziewięciu zostało rannych” – napisał Witold Głębowicz w folderze numizmatycznym poświęconym najnowszym monetom.

W czasach II Rzeczypospolitej tradycję 1. Polskiego Pułku Szwoleżerów Gwardii Cesarskiej kontynuował 1. Pułk Szwoleżerów Józefa Piłsudskiego.

Temat „Szwoleżer Gwardii Cesarza Napoleona I” jest czwartym w serii monet „Historia jazdy polskiej”. NBP rozpoczął emisję tej serii w 2006 r. Jej celem jest prezentacja polskich formacji wojskowych i typów uzbrojenia na przestrzeni wieków. Dotychczas w ramach serii ukazały się tematy: „Jeździec Piastowski” (2006 r.), „Rycerz Ciężkozbrojny XV wiek” (2007 r.) oraz „Husarz XVII wiek” (2009 r.). Poszczególne kolekcje obejmują monetę złotą o nominale 200 zł, srebrną dziesięciozłotówkę w kształcie prostokąta oraz 2 zł wykonane ze stopu Nordic Gold.

Rewers najnowszej złotej monety „Szwoleżer Gwardii Cesarza Napoleona I” przedstawia wizerunek trzymającego lancę z proporczykiem szwoleżera na galopującym koniu. Na awersie znalazły się m.in. wizerunki elementów umundurowania i uzbrojenia szwoleżera: lanca z proporczykiem, szabla, karabinek, ładownica, pistolet i zarys czapki z kokardą i kitą. Postać szwoleżera na koniu jest także elementem rewersu srebrnej dziesięciozłotówki oraz rewersu dwuzłotówki. Na awersie srebrnej monety umieszczono zaś m.in. wizerunki czapki szwoleżera, siodła i pistoletu. Dla kolekcjonerów NBP przygotował 10,5 tys. złotych monet, 100 tys. sztuk monet srebrnych oraz 1,4 mln dwuzłotówek.