W ciągu dwóch lat odsetek młodych dorosłych posiadających co najmniej podstawową wiedzę o inwestowaniu wzrósł z 31 do 44 proc. Mimo to 48 proc. badanych nigdy nie inwestowało, a obecnie robi to 35 proc. – wynika z drugiej edycji badania „Inwestowanie oczami młodych dorosłych – wiedza, przekonania, postawy, zachowania”, przeprowadzonego na zlecenie Fundacji GPW w partnerstwie z Noble Securities. Badanie objęło 1100 pracujących Polaków w wieku 18–35 lat.
Z raportu wynika, że aktywność inwestycyjna młodych dorosłych pozostaje umiarkowana. Obecnie inwestuje 35 proc. respondentów, 12 proc. ma przerwę w inwestowaniu, ale zamierza do niego wrócić, a 5 proc. zrezygnowało z dalszych inwestycji mimo wcześniejszych doświadczeń. Największą grupę, stanowiącą 48 proc. badanych, tworzą osoby, które nigdy nie inwestowały.
Jak wskazuje Alina Bączar, prezes zarządu Fundacji GPW, wyniki pokazują, że pomimo wzrostu wiedzy finansowej znaczna część młodych ludzi nie podejmuje decyzji o rozpoczęciu inwestowania. Jej zdaniem edukacja finansowa powinna koncentrować się m.in. na planowaniu przyszłości, rozumieniu ryzyka i budowaniu nawyków finansowych.
Młodzi inwestują przede wszystkim z myślą o bezpieczeństwie
Z badania wynika, że 56 proc. młodych inwestorów lokuje środki przede wszystkim po to, aby uniknąć problemów finansowych w przyszłości. Pozostałe 44 proc. wskazuje głównie na swobodę finansową, realizację marzeń i zwiększanie zamożności.
Do najważniejszych celów inwestowania należą zabezpieczenie przyszłości, w tym emerytalnej, ochrona pieniędzy przed inflacją, gromadzenie środków na przyszłe potrzeby oraz zakup nieruchomości.
Wśród osób już inwestujących 73 proc. preferuje możliwość osiągnięcia mniejszego zysku przy niższym ryzyku. Z kolei 74 proc. wybiera strategię stopniowego dochodzenia do celu, a 62 proc. deklaruje inwestowanie w różne aktywa jednocześnie.
Wiedza o inwestowaniu rośnie, ale młodzi nadal ją przeceniają
Jednym z wyników badania jest wzrost rzeczywistego poziomu wiedzy o inwestowaniu. Odsetek respondentów posiadających podstawową wiedzę z zakresu ogólnych zasad inwestowania zwiększył się z 31 proc. w 2024 roku do 44 proc. w 2026 roku.
Średni odsetek poprawnych odpowiedzi na porównywalne pytania dotyczące instrumentów inwestycyjnych wzrósł natomiast z około 28 do 37 proc.
– Jednocześnie nie obserwujemy zmniejszenia luki między wiedzą deklarowaną a rzeczywistą. Młodzi lepiej rozumieją inwestowanie, ale nadal mają tendencję do przeceniania znajomości poszczególnych instrumentów finansowych – mówi prof. Katarzyna Sekścińska, autorka raportu z Research & Insight Studio.
Przeciętnie co piąty młody dorosły deklaruje posiadanie podstawowej wiedzy o instrumentach inwestycyjnych, choć wyniki testu tego nie potwierdzają. Największe rozbieżności między deklarowaną a rzeczywistą wiedzą dotyczą akcji (28 proc.) i obligacji (25 proc.).
Wyzwaniem pozostaje również właściwe rozumienie ryzyka inwestycyjnego. Badani najczęściej kojarzą je z kryptowalutami (46 proc.) i akcjami (44 proc.). Gorzej radzą sobie natomiast z oceną mniej oczywistych zagrożeń, takich jak utrata realnej wartości oszczędności wskutek inflacji.
Media społecznościowe i AI źródłem wiedzy o inwestowaniu
Zmieniają się także źródła informacji o finansach. Rodzina i znajomi nadal pozostają najczęściej wskazywanym pojedynczym źródłem wiedzy o inwestowaniu (26 proc.), ale niewiele ustępują im media społecznościowe (24 proc.).
Z kolei 15 proc. respondentów wskazuje narzędzia generatywnej sztucznej inteligencji jako jedno z pięciu najważniejszych źródeł wiedzy o inwestowaniu.
Wśród osób korzystających z generatywnej AI w tym celu 87 proc. deklaruje, że zawsze lub zazwyczaj weryfikuje uzyskane informacje w innych źródłach.
W całej badanej grupie takie podejście deklaruje 75 proc. młodych dorosłych. To wzrost o 10 pkt proc. w porównaniu z 2024 rokiem, kiedy odsetek ten wynosił 65 proc.
Jak wskazuje Eliza Dąbrowska, dyrektor ds. rozwoju usługi doradztwa inwestycyjnego Noble Securities, rosnące znaczenie generatywnej AI jako źródła informacji o inwestowaniu stawia przed instytucjami finansowymi nowe wyzwania związane z przekazywaniem wiedzy i odróżnianiem wiarygodnych informacji od treści mogących prowadzić do błędnych decyzji.
Rośnie zainteresowanie produktami emerytalnymi
Raport pokazuje również poprawę postrzegania produktów służących dodatkowemu oszczędzaniu na emeryturę.
Za sensowne rozwiązanie PPK uznaje obecnie 46 proc. badanych, wobec 37 proc. w 2024 roku. Podobnie wzrosły oceny pozostałych produktów emerytalnych:
- IKE – z 34 do 45 proc.
- IKZE – z 32 do 44 proc.
- PPE – z 31 do 39 proc.
Najlepiej oceniane są Pracownicze Plany Kapitałowe. Według badania 64 proc. respondentów uważa je za dobre zabezpieczenie emerytalne, 63 proc. za rozwiązanie opłacalne, 67 proc. za proste, a 65 proc. za niewymagające specjalistycznej wiedzy.
Jednocześnie autorzy raportu zwracają uwagę, że młodzi dorośli nadal częściej postrzegają produkty emerytalne jako formę oszczędzania niż inwestowania.
Wyniki zaprezentowano podczas Dnia Edukacji Finansowej
Wyniki badania przedstawiono 27 października podczas szóstej edycji Dnia Edukacji Finansowej, zorganizowanego w siedzibie Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie oraz online.
Organizatorem wydarzenia była Fundacja GPW, a współorganizatorem Giełda Papierów Wartościowych w Warszawie. Wnioski z raportu stały się punktem wyjścia do debaty „Od edukacji finansowej do odwagi podejmowania własnych decyzji inwestycyjnych”.
W programie znalazły się także zagadnienia dotyczące oszczędzania, bezpieczeństwa finansowego, Osobistych Kont Inwestycyjnych, produktów emerytalnych, ETF-ów, obligacji oraz wykorzystania sztucznej inteligencji.
Badanie „Inwestowanie oczami młodych dorosłych – wiedza, przekonania, postawy, zachowania” przeprowadzono w sierpniu 2026 roku metodą ankiety internetowej (CAWI) na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna. Wzięło w nim udział 1100 pracujących Polaków w wieku 18–35 lat. Autorką raportu jest dr hab. Katarzyna Sekścińska z Research & Insight Studio.