Nowelizacja przepisów o dopłatach do ubezpieczeń upraw uniezależnia limity stawek od klasy gleby i wprowadza franszyzę redukcyjną. AGRO Ubezpieczenia pokazują, co to oznacza dla składki i wypłaty.
Nowelizacja ustawy z 11 czerwca 2026 r. zamiast progów zależnych od klasy gleby wprowadza dwa limity stawek taryfowych: 15 proc. sumy ubezpieczenia dla większości upraw, w tym zbóż i rzepaku, oraz 25 proc. dla tytoniu, warzyw gruntowych, drzew i krzewów owocowych oraz truskawek. Znosi też obowiązek składania oświadczenia o klasach użytków rolnych w zakresie wszystkich ryzyk poza ryzykiem suszy. Do upraw objętych dopłatami dołączają wierzba do wyplatania i trawy nasienne.
Dopłata nadal wynosi do 65 proc. składki, ale pula środków została zwiększona o ponad 50 mln zł, do 682 mln zł.
Ta sama składka, wyższa dopłata
AGRO Ubezpieczenia podają uproszczony przykład dla rzepaku na gruntach klasy III, przy sumie ubezpieczenia 100 tys. zł i stawce 12 proc., czyli składce 12 tys. zł (dla ryzyk innych niż susza i ujemne skutki przezimowania). Przy dawnym limicie 9 proc. dopłata wynosiła 65 proc. od 9000 zł, czyli 5850 zł, a rolnik płacił 6150 zł. Przy nowym limicie 15 proc. cała stawka mieści się w progu, dopłata wynosi 7800 zł, a wydatek rolnika spada do 4200 zł, czyli o 1950 zł.
Franszyza redukcyjna zamiast integralnej
Nowelizacja zastępuje franszyzę integralną franszyzą redukcyjną. Dotychczas franszyza integralna wyznaczała próg szkody, po którego przekroczeniu ubezpieczyciel wypłacał odszkodowanie bez potrącania wartości tego progu. Teraz udział w ryzyku jest odejmowany od odszkodowania, a jego wysokość określa umowa, w przedziale od 10 do 35 proc. sumy ubezpieczenia. Franszyzę liczy się od sumy ubezpieczenia, nie od wartości szkody. Przy sumie ubezpieczenia 100 tys. zł i franszyzie 10 proc. potrącenie wyniesie 10 tys. zł, więc przy odszkodowaniu wyliczonym na 30 tys. zł rolnik otrzyma 20 tys. zł.
– Taki model franszyzy może być korzystny przede wszystkim dla rolników, którzy mają rezerwę finansową, a polisą chcą zabezpieczyć gospodarstwo przed dużą stratą. (…) Dokonane zmiany zapisów ustawy w naszej ocenie pozwolą na szersze oferowanie trudnych ryzyk, takich jak przymrozki w rzepaku czy szkody w tytoniu lub chmielu, a nawet w uprawach warzyw i owoców. Franszyzy wprawdzie spowodują partycypację rolników w kosztach szkód, ale wpłyną na lepsze warunki udzielanej ochrony, a przede wszystkim jej dostępność – mówi Tomasz Kieroński, dyrektor Departamentu Ubezpieczeń Rolnych w AGRO Ubezpieczeniach.
Jesienna sprzedaż
12 października AGRO Ubezpieczenia rozpoczęły jesienną sprzedaż ubezpieczeń upraw z dopłatami. Ochroną można objąć zboża ozime, rzepak i rzepik, wykę ozimą, groch ozimy oraz inne uprawy zimujące. Zakres z dopłatą obejmuje ryzyka obowiązkowe (ujemne skutki przezimowania, grad, przymrozki wiosenne, suszę i powódź) oraz dobrowolne (m.in. deszcz nawalny i huragan). Bez dopłaty można dokupić ochronę od pożaru (1 zł/ha), szkód w transporcie i przechowywaniu plonów oraz od wszystkich ryzyk pogodowych.
Według danych MRiRW przedstawionych podczas prac sejmowych odszkodowania z tytułu przymrozków wyniosły w 2025 r. blisko 580 mln zł, wobec ponad 380 mln zł rok wcześniej.