Sustainable Investment Forum Poland (POLSIF) opublikował raport poświęcony finansowaniu sektora obronnego przez banki w kontekście polityk ESG i zasad zrównoważonego finansowania. Autorzy analizują m.in. regulacje, ryzyka ESG, proces należytej staranności oraz możliwości finansowania przedsiębiorstw z branży obronnej.
Według autorów raportu międzynarodowe standardy i unijne regulacje dotyczące zrównoważonego finansowania mogą być, przy spełnieniu określonych warunków, stosowane także przy kredytowaniu sektora obronnego. Raport wskazuje jednocześnie na konieczność oceny zarówno pozytywnych, jak i negatywnych skutków działalności tej branży oraz związanych z nią ryzyk.
Przedstawiciele banków zwracają uwagę m.in. na rosnące potrzeby finansowania krajowych zdolności produkcyjnych i technologii podwójnego zastosowania.
– Największą szansą związaną ze wzrostem wydatków obronnych jest rozwój domestic capacity – kompetencji, technologii i zdolności produkcyjnych, które pozostaną w gospodarce na dekady. (…) Rolą banków będzie coraz częściej finansowanie nie pojedynczych firm, lecz całych łańcuchów dostaw – w tym inwestycji i kapitału obrotowego MŚP – mówi Krzysztof Dresler, wiceprezes PKO BP.
ING Bank Śląski deklaruje, że grupa dopuszcza finansowanie wybranych działalności i transakcji związanych z sektorem obronnym, jeżeli spełnione są m.in. wymogi dotyczące kontroli eksportu, sankcji i procedur należytej staranności.
– Kluczowe jest rozróżnienie między wspieraniem legalnych potrzeb obronnych a finansowaniem działań mogących prowadzić do istotnych negatywnych skutków społecznych lub naruszeń prawa międzynarodowego – wskazuje Joanna Erdman, wiceprezes ING Banku Śląskiego.
Z kolei Cezary Kocik, prezes mBanku, postuluje zmianę zasad podatku bankowego. Jego zdaniem aktywa finansujące kwalifikowane projekty obronne oraz technologie podwójnego zastosowania powinny zostać z tego podatku wyłączone.
– Zamówienia dla armii są niezbędne, tyle że same nie zbudują nowych linii produkcyjnych, nie zwiększą mocy wytwórczych i nie przyspieszą rozwoju technologii. Do tego potrzebny jest kapitał. (…) Dlatego postuluję wyłączenie z podatku bankowego aktywów finansujących kwalifikowane projekty obronne oraz technologie podwójnego zastosowania – mówi Kocik.
Według danych przytoczonych przez przedstawicielkę Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego finansowanie obronności stanowi obecnie około 0,3 proc. portfeli kredytowych banków w UE. Ponad 70 proc. banków, które odpowiedziały na wiosenną edycję kwestionariusza EBA, spodziewa się wzrostu popytu na finansowanie tego sektora w ciągu najbliższych 12 miesięcy, a 34 proc. zamierza zwiększyć bezpośrednie finansowanie unijnych przedsiębiorstw z branży obronności i bezpieczeństwa.
Dorota Wojnar z EBA zwraca uwagę, że unijne ramy zrównoważonego finansowania nie wykluczają inwestowania w obronność. Dodatkowych ujawnień wymagają natomiast ekspozycje związane z niektórymi rodzajami broni zakazanymi na podstawie konwencji międzynarodowych. Ocena inwestycji w sektor obronny powinna – podobnie jak w innych branżach – uwzględniać profil ryzyka i procedury należytej staranności.
Raport POLSIF miał premierę 17 września podczas Sustainable Finance Forum 2026.