Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-70/25 potwierdza obowiązek bezzwłocznego zwrotu środków z nieautoryzowanej transakcji także wtedy, gdy zachowanie klienta może wskazywać na rażące niedbalstwo – wskazuje Związek Banków Polskich.
Według ZBP orzeczenie nie jest zaskoczeniem dla sektora bankowego. W ostatnich latach większość banków w Polsce podejmowała działania zmierzające do dostosowania praktyki zwrotu środków do oczekiwań Komisji Nadzoru Finansowego oraz Prezesa UOKiK. Organy te wskazywały na obowiązek niezwłocznego zwrotu pieniędzy także w przypadkach rażącego niedbalstwa klienta.
Związek podkreśla jednocześnie, że bezzwłoczny zwrot środków nie zwalnia klienta z odpowiedzialności za rażące niedbalstwo. Bank zachowuje możliwość późniejszego dochodzenia od klienta zwrotu wypłaconych kwot.
TSUE w sprawie C-70/25 Tukowiecka rozpatrywał kwestię, czy bank może odmówić niezwłocznego zwrotu pieniędzy, powołując się na rażące zaniedbanie przez płatnika obowiązków związanych z korzystaniem z instrumentu płatniczego.
Zgodnie z przyjętą przez Trybunał wykładnią bank powinien dokonać bezzwłocznego zwrotu również wtedy, gdy zachowanie klienta może wskazywać na rażące niedbalstwo. Nie wyklucza to jednak późniejszego dochodzenia przez bank roszczeń wobec klienta.
ZBP zwraca także uwagę na planowane zmiany unijnych przepisów. Projektowane rozporządzenie w sprawie usług płatniczych PSR przewiduje możliwość odstąpienia od bezzwłocznego zwrotu środków, jeśli bank ma obiektywnie uzasadnione podejrzenie rażącego niedbalstwa po stronie klienta.
Zdaniem ZBP projektowane rozwiązanie ma zapewnić równowagę pomiędzy ochroną użytkowników usług płatniczych a ich odpowiedzialnością za przestrzeganie zasad bezpieczeństwa.
Związek wskazuje również na potrzebę dalszego przeciwdziałania przestępczości finansowej i ograniczania skali oszustw płatniczych. Banki rozwijają systemy bezpieczeństwa i mechanizmy przeciwdziałania wyłudzeniom, natomiast – według ZBP – skuteczna ochrona środków wymaga także zachowania odpowiedniej staranności przez klientów oraz współpracy uczestników rynku.