Blisko co czwarty Polak jest gotowy korzystać z rekomendacji sztucznej inteligencji przy podejmowaniu decyzji finansowych – wynika z badania ZPF i IRG SGH. 61 proc. otwartych na taką pomoc chce, aby AI wskazywała rekomendację, ale ostateczna decyzja należała do człowieka.
Gotowość do korzystania z rekomendacji AI przy podejmowaniu decyzji finansowych deklaruje 23,7 proc. Polaków – wynika z najnowszej edycji badania „Sytuacja na rynku consumer finance”, realizowanego przez Związek Przedsiębiorstw Finansowych w Polsce (ZPF) oraz Instytut Rozwoju Gospodarczego Szkoły Głównej Handlowej (IRG SGH). Przeciwnego zdania jest 45,4 proc. respondentów, a 30,9 proc. odpowiada „trudno powiedzieć”.
Podejście do sztucznej inteligencji zmienia się w zależności od rodzaju decyzji finansowej. Wśród osób otwartych na korzystanie z AI 44,7 proc. wskazuje planowanie budżetu domowego jako obszar, w którym AI mogłaby pomóc. Na kolejnych miejscach są: wybór produktu oszczędnościowego, np. lokaty (39,2 proc.), wybór konta osobistego (36,3 proc.) oraz diagnozowanie zbędnych wydatków i możliwości oszczędzania (35,9 proc.).
Znacznie mniejsza jest gotowość do korzystania z rekomendacji AI przy decyzjach kredytowych. Przy wyborze kredytu gotówkowego skorzystałoby z nich 17,7 proc. osób otwartych na takie rozwiązania, a przy wyborze kredytu hipotecznego – 9,3 proc. Pomoc AI w planowaniu spłaty zobowiązań wskazuje 5,5 proc.
Wśród osób deklarujących gotowość do korzystania z AI 61,2 proc. preferuje model, w którym technologia wskazuje rekomendowane rozwiązanie, ale ostateczna decyzja należy do człowieka. Kolejne 19,8 proc. woli, aby AI analizowała informacje i przedstawiała możliwe warianty, bez wskazywania konkretnego rozwiązania. Łącznie 81 proc. osób otwartych na korzystanie z AI wybiera rozwiązania, w których technologia wspiera człowieka, ale nie podejmuje za niego ostatecznej decyzji. Model, w którym system samodzielnie podejmuje i wykonuje decyzję, ale człowiek może ją zatrzymać lub zmienić, akceptuje 11,4 proc. badanych. Pełną autonomię AI, bez bieżącego nadzoru człowieka, dopuszcza 4,6 proc.
Najczęściej wskazywaną obawą związaną z wykorzystaniem AI w usługach finansowych jest ryzyko oszustw i wyłudzeń – wymienia je 38 proc. respondentów. Niewystarczającego bezpieczeństwa danych osobowych i finansowych obawia się 33,1 proc., a błędnej lub niedopasowanej rekomendacji finansowej – 31,3 proc. Co piąty respondent (22,8 proc.) zwraca uwagę na niejasności związane z tym, kto odpowiada za błędną decyzję lub rekomendację AI. Braku możliwości kontaktu z człowiekiem obawia się 19,9 proc., a możliwości manipulowania decyzjami klientów – 17,7 proc. Jedynie 6,7 proc. respondentów deklaruje brak obaw związanych z wykorzystaniem sztucznej inteligencji w usługach finansowych.
„Stosunek Polaków do AI w finansach nie jest jeszcze przesądzony. Wiele będzie zależało od tego, czy konsumenci zobaczą konkretne korzyści z jej wykorzystania” – mówi Agnieszka Kozioł, dyrektor Departamentu Raportów i Analiz ZPF.
„Widzimy, że Polacy nie chcą powierzać technologii najważniejszych decyzji finansowych” – dodaje Kozioł.
„Jesteśmy skłonni dopuszczać sztuczną inteligencję jako narzędzie wspomagające podjęcie przez nas decyzji” – mówi Marcin Czugan, prezes zarządu ZPF.
„Wraz z rozwojem sztucznej inteligencji zmieniają się również metody działania oszustów” – podkreśla Wiktor Wróbel, prawnik specjalizujący się w zagadnieniach prawa sztucznej inteligencji w ZPF.
Badanie zostało przeprowadzone w ramach badania ZPF i IRG SGH „Sytuacja na rynku consumer finance. III kwartał 2026 roku” na próbie 1000 respondentów.