Nie jest dobrze i raczej na poprawę przyjdzie nam poczekać. Tak można podsumować raport, jaki opublikowała organizacja Eurofinas, będąca najważniejszym na rynku unijnym reprezentantem firm sektora finansowego. Taki pesymistyczny ogląd sytuacji rysuje się na podstawie lektury Annual Review 2012.
Rok 2012, co chyba nie powinno być zaskoczeniem, przyniósł spadek wartości udzielonych kredytów dla unijnych konsumentów o -7,2% w porównaniu z rokiem 2011. W 2012 roku wartość udzielonych kredytów konsumenckich (z włączeniem hipotecznych) wyniosła 312,1 mld euro. Jeśli uwzględnimy spadającą inflację, wskaźnik musi budzić zaniepokojenie. Największy spadek nastąpił w kredytach hipotecznych, gdzie można mówić niemal o kompletnym załamaniu, bowiem wartość udzielonych kredytów hipotecznych tąpnęła aż o 35%. Spadek w pozostałej kategorii kredytów wyniósł 6,4%.
To, co budzi dodatkowe zaniepokojenie, to równoczesny spadek liczby udzielonych kredytów, który nie jest tak głęboki jako wskaźnik wartości, ale jest istotny. Liczba udzielonych kredytów spadła o 2,9% w porównaniu do roku 2011. Liczba nowych kredytów konsumenckich, udzielonych w 2012 roku umiarkowanie spadła w relacji do roku poprzedniego, o 2,9%.
W kategorii kredytu konsumenckiego, w 2012 roku nie udało się utrzymać rosnącej tendencji kredytów gotówkowych – widoczny jest spadek nowych kredytów o 6,4%. W przypadku kredytu odnawialnego, tendencja spadkowa, zapoczątkowana w roku 2007, utrzymała się także w 2012 roku (spadek o 4,4%). Po latach spadków kategorią, która w roku 2012 odnotowała wzrost (o 1,5%) jest wprawdzie wzrost, ale na niskim poziomie, kredytów udzielanych bezpośrednio w punktach sprzedaży, a więc de facto kredytów ratalnych.
Rynek kredytu na finansowanie samochodów osobowych był obszarem, w którym zaobserwowano pozytywne sygnały w 2012 i pewną poprawę w porównaniu do roku 2011. Finansowanie nowych samochodów utrzymywało się na stabilnym poziomie, a wzrost o 0,1% należy uznać za symboliczny. Nieco lepiej prezentowało się finansowanie samochodów używanych, gdzie wzrost wyniósł 2,4%. W finansowaniu innych pojazdów (motocykli, przyczep kempingowych itd.) nastąpił natomiast spadek o 4,0%.
Oczywiście jak w każdym przypadku posługiwania się danym zagregowanymi dla tak różnorodnego obszaru, jakim jest Unia Europejska, sytuacja w poszczególnych krajach wykazuje duże zróżnicowanie. Małe kraje, takie jak Dania i Łotwa, odnotowały wzrost aż o 21%, z kolei Francja, Rumunia, Belgia i Czechy wykazały spadki w sektorze finansowania konsumpcji. Generalnie kraje nieklasyfikowane jako „śródziemnomorskie” pokazywały lepsze statystyki niż grupa PIGS. Największe spadki odnotowano w Portugalii i Hiszpanii – odpowiednio 22 i 24%.
Jak zauważa Valentino Ghelli, Przewodniczący Eurofinas. spadek koniunktury w Europie bez wątpienia miał wpływ na rynek kredytów konsumenckich w 2012 roku. Jednym z obszarów, w których możemy być optymistami jest rynek kredytu samochodowego. Wydaje się, że konsumenci i dostawcy wykorzystują relatywnie silny rynek pojazdów używanych. W 2013 r. niepewność konsumentów pozostanie na wysokim poziomie, negatywnie wpływając na decyzje dotyczące wydatków. Mimo że rynek pracy w dalszym ciągu będzie trudny, Komisja Europejska oczekuje, że konsumpcja ustabilizuje się w drugiej połowie roku, a sytuacja polepszy się w 2014 roku. Oznacza to, że instytucje udzielające kredytu konsumenckiego będą działać w trudnych warunkach, ale wkrótce sytuacja powinna się poprawić.
Źródło: Eurofinas
Wojciech Boczoń
