Najpierw dziecko, a potem większe mieszkanie czy najpierw większe lokum, a później gromadka pociech? To dylemat, przed którym stawiają klientów banki, ale wcale nie wszystkie. Spora część, licząc zdolność kredytową, tak samo potraktuje bezdzietne małżeństwo, jak i rodzinę z dwójką dzieci, przy trzecim i czwartym będzie już jednak zdecydowanie trudniej.
Sprawdziliśmy, jak potomstwo wpływa na zdolność kredytową. Po kredyt wybiera się pracujące małżeństwo zarabiające 6 tys. zł na rękę, które odłożyło 10 proc. ceny nieruchomości na wkład własny. Mieszkają w średniej wielkości mieście, mają samochód, nie mają obciążeń kredytowych. W pierwszej opcji chcą wziąć kredyt bez dzieci, w drugiej z jednym dzieckiem, w trzeciej z dwójką, a w kolejnych z trójką i czwórką potomstwa. Wszystkie pociechy są na ich utrzymaniu.
Wydawałoby się, że każdy bank automatycznie potraktuje dziecko jako obciążenie domowego budżetu, jednak jak wynika z zebranych przez nas danych wcale tak nie jest. Na 14 prezentowanych banków, aż w ośmiu zdolność kredytowa męża i żony będzie identyczna, gdy po kredyt przyjdą sami jak i wtedy gdy będzie towarzyszyło im jedno, a nawet dwójka dzieci.
Średnia maksymalna zdolność kredytowa małżeństwa zarabiającego 6 tys. zł netto
Źródło: Open Finance, banki.
Takie podejście stawia banki na czele prorodzinnych instytucji w naszym kraju. Banki zapewne z góry zakładają, że prędzej czy później rodzina się powiększy, chociaż w „prorodzinnych” bankach średnia, maksymalna zdolność kredytowa na starcie jest nawet wyższa niż w bankach, w których później każde kolejne dziecko obniża możliwości kredytowe.
Zdolność kredytowa z dwójką dzieci
Źródło: Open Finance, banki.
W sześciu bankach taki sam kredyt z dwójką dzieci jak i bez
Bez względu na to, czy opisywane przez nas gospodarstwo domowe ma dwie osoby, czy też trzy lub cztery, przy 6 tys. zł dochodu netto Bank BPS niezmiennie udzieli 486 tys. zł kredytu, Bank Zachodni WBK – 502 tys. zł, BGŻ – 574 tys. zł, BNP Paribas – 560 tys. zł, w Eurobanku – 480 tys. zł. Credit Agricole idzie jeszcze dalej – czy dzieci nie ma czy jest ich czworo zdolność kredytowa niezmiennie wynosi 455 tys. zł. Z kolei PKO BP i Getin Bank nie będą obniżały maksymalnej zdolności kredytowej wyłącznie przy pierwszym potomku. W PKO BP dla dwu i trzyosobowej rodziny maksymalny kredyt wyniesie 621,5 tys. zł, a w Getinie – 592 tys. zł, a gdy kredyt ma zmienne oprocentowanie 649 tys. zł, przy stałej stopie przez pierwszych pięć lub dziesięć lat.
Zdolność kredytowa małżonków zarabiających 6 tys. zł netto, bez dodatkowych obciążeń kredytowych, mają samochód, mieszkają w średniej wielkości mieście, biorą kredyt na 90% LtV
| Bank | Sami | z jednym dzieckiem | z dwójką dzieci | z trójką dzieci | z czwórką dzieci |
| Millennium | 646 | 625 | 584 | 563 | 542 |
| PKO Bank Polski SA | 622 | 622 | 607 | 556 | 505 |
| Getin Bank | 592 | 592 | 554 | 491 | 428 |
| Pekao | 592 | 571 | 496 | 431 | 372 |
| BGŻ | 574 | 574 | 574 | 522 | 464 |
| BNP Paribas | 560 | 560 | 560 | 546 | 502 |
| Deutsche Bank PBC | 560 | 500 | 440 | 380 | 320 |
| BOŚ | 556 | 523 | 461 | 409 | 358 |
| Bank Zachodni WBK | 502 | 502 | 502 | 447 | 390 |
| Bank BPS | 486 | 486 | 486 | 425 | 307 |
| Nordea Bank | 484 | 419 | 353 | 288 | 222 |
| Euro Bank | 480 | 480 | 480 | 468 | 413 |
| Pocztowy | 461 | 422 | 383 | 344 | 304 |
| Credit Agricole | 455 | 455 | 455 | 455 | 455 |
Źródło: Open Finance, banki.
Banki, w których kalkulatory kredytowe dostrzegają każde dziecko, nie są jednomyślne co do skali obniżki maksymalnej zdolności kredytowej z tego powodu. W Millennium i Pekao spadek maksymalnej możliwej do pożyczenia kwoty wyniesie 3-4 proc., ale już w BOŚ i Pocztowym będzie to między 6 a 8 proc., a w DB PBC i Nordei kilkanaście. W zależności od banku maksymalna zdolność kredytowa stopnieje od 20 do 60 tys. zł. Na drugie dziecko banki te ścinają już zdolność kredytową przeważnie między 40 a 60 tys. zł. Na trzecie dziecko z wyjątkiem Credit Agricole wszystkie banki obniżają maksymalną zdolność kredytową nieco bardziej, przeważnie między 50 a 60 tys. zł, podobnie też na czwarte, choć np. BPS odejmie tu ponad 100 tys. zł.
Zdolność kredytowa z czwórką dzieci
Źródło: Open Finance, banki.
W bankach nie działa powszechne przekonanie, że najtrudniej jest z pierwszą dwójką, a reszta już się jakoś wychowa. Widzą to nieco inaczej – średnie spadki zdolności kredytowej na pierwsze i drugie dziecko są stosunkowo niskie, od trzeciego dziecka jest to już znacznie więcej. Wielodzietne rodziny nie mają jednak z tego powodu dużych powodów do narzekań. Najhojniejsze dla naszego małżeństwa z czwórką dzieci banki (Millennium, PKO BP i BNP Paribas) udzielą ponad 500 tys. zł kredytu.
Halina Kochalska
