Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) z dniem 22 lipca 2016 r. zawiesiła działalność Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo – Kredytowej „Skarbiec” w Piekarach Śląskich (SKOK „Skarbiec”).
Ustawowy obowiązek wydania decyzji na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo – kredytowych jest związany z faktem, że aktywa SKOK „Skarbiec” nie wystarczają na zaspokojenie jej zobowiązań.
Z dniem 28 października 2015 r. KNF ustanowiła w SKOK „Skarbiec” zarządcę komisarycznego. Zarządca komisaryczny, wykonując decyzję KNF, sporządziła informację finansową według stanu na dzień poprzedzający ustanowienie zarządcy komisarycznego i poddała ją badaniu przez biegłego rewidenta. Raport z badania informacji finansowej wpłynął do KNF w dniu 18 maja 2016 r. Z ustaleń zarządcy komisarycznej wynika, że SKOK „Skarbiec” wykazywała na dzień 27 października 2015 r. fundusze własne według bilansu w wysokości (-) 42,3 mln zł oraz współczynnik wypłacalności na poziomie (-) 59,7 %, co oznacza głęboką niewypłacalność.
W dniu 5 lipca 2016 r. KNF jednogłośnie stwierdziła, że żadna inna spółdzielcza kasa nie posiada zdolności do przejęcia SKOK „Skarbiec” w sposób mogący zapewnić bezpieczeństwo depozytów zgromadzonych w kasie i umorzyła postępowanie administracyjne prowadzone w tym przedmiocie. Jednocześnie Komisja postanowiła o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie art. 74c ust. 4 i następne ustawy o skok, w celu zbadania możliwości przejęcia SKOK „Skarbiec” przez bank. Kierując się potrzebą zapewnienia otwartości i konkurencyjności udziału w procesie restrukturyzacji SKOK „Skarbiec”, w dniu 5 lipca 2016 r. KNF poinformowała, że do dnia 19 lipca 2016 r. oczekuje na zgłoszenia banków krajowych zainteresowanych udziałem w procesie restrukturyzacji SKOK „Skarbiec”. W odpowiedzi na ogłoszenie KNF nie zgłosił się żaden bank gotowy uczestniczyć w procesie przejęcia SKOK „Skarbiec”.
Według sprawozdawczości na koniec maja 2016 r., SKOK Skarbiec posiadała fundusze własne według bilansu w wysokości (-) 44,1 mln zł, współczynnik wypłacalności na poziomie (-) 81,3% i wykazywała łączną stratę w wysokości 47 mln zł. Na koniec maja 2016 r. depozyty członkowskie zgromadzone przez 26,4 tys. członków SKOK Skarbiec wynosiły 96,9 mln zł.
W dniu 24 maja 2016 r. Krajowa Spółdzielcza Kasa Oszczędnościowo – Kredytowa (Kasa Krajowa) poinformowała KNF, że wobec utrzymywania się w SKOK „Skarbiec” stanu określonego w art. 74c ust. 1 ustawy o skok, tj. obniżenia wyrażonego procentowo stosunku funduszy własnych do wartości aktywów poniżej 1%, w sposób nieprzerwany od daty pierwszej informacji o tej sytuacji, tj. od dnia 24 czerwca 2013 r., zawiadomienie przekazane przez zarządcę komisarycznego SKOK „Skarbiec” nie aktualizuje obowiązku określonego w art. 74c ust. 2 ustawy o skok. W dniu 1 lipca 2016 r. zarządca komisaryczny SKOK „Skarbiec” przesłała do wiadomości KNF odpowiedź udzieloną Kasie Krajowej na pismo z dnia 15 czerwca 2016 r. dot. przystąpienia SKOK „Skarbiec” do aktualizacji Programu Postępowania Naprawczego. Zarządca komisaryczny SKOK „Skarbiec” poprosiła o wskazanie przez Kasę Krajową czy w przekazanym programie postępowania naprawczego główne jego założenia, jak również wysokość wnioskowanej pomocy stabilizacyjnej oraz jej okres, są dla Kasy Krajowej akceptowalne. Pismem z dnia 30 czerwca 2016 r. Kasa Krajowa przekazała uchwałę z dnia 28 czerwca 2016 r. o zawieszeniu rozpatrywania wniosku o pomoc stabilizacyjną dla SKOK „Skarbiec” z dnia 6 maja 2016 r. do czasu otrzymania i dokonania analizy aktualizacji programu postępowania naprawczego.
Utrzymujący się stan głębokiej niewypłacalności SKOK „Skarbiec” oraz brak pomocy finansowej ze strony Kasy Krajowej skutkuje brakiem możliwości samodzielnego prowadzenia procesu naprawczego przez SKOK „Skarbiec”. W świetle dotychczasowego postępowania Kasy Krajowej, która w przypadku innych, wybranych spółdzielczych kas przekazuje im pomoc finansową z funduszu stabilizacyjnego bez zatwierdzonego programu postępowania naprawczego, w ocenie KNF brak jest realnych perspektyw dokapitalizowania SKOK „Skarbiec” przez Kasę Krajową i usunięcia stwierdzonego stanu głębokiej niewypłacalności spółdzielczej kasy.
W związku ze stanem finansowym SKOK „Skarbiec” ujawnionym przez zarządcę komisaryczną, w tym brakiem perspektyw restrukturyzacji wobec braku pomocy finansowej ze strony Kasy Krajowej i brakiem zgody banków na przejęcie SKOK Skarbiec, jedynym rozwiązaniem wynikającym z przepisów prawa jest zawieszenie działalności SKOK „Skarbiec” i wystąpienie z wnioskiem do sądu o ogłoszenie upadłości kasy, co stanowi formalną przesłankę do uruchomienia wypłat środków gwarantowanych z Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG).
Zgodnie z ustawą o BFG, gwarantowane środki są wypłacane przez BFG w terminie 20 dni roboczych liczonych od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielczej kasy. W całości gwarantowane są przez BFG depozyty łącznie do równowartości w złotych 100 000 euro, niezależnie od liczby rachunków posiadanych przez deponenta w danej SKOK. W przypadku rachunku wspólnego każdemu ze współposiadaczy przysługuje odrębny limit środków gwarantowanych.
Szczegółowe informacje na temat systemu gwarantowania depozytów są dostępne w serwisie internetowym BFG.
Komisja Nadzoru Finansowego
Wojciech Boczoń