Ze względu na coraz gorsze prognozy makroekonomiczne oraz dotyczące rynku pracy, banki są w mniejszym stopniu skłonne do udzielania wysokich kredytów hipotecznych. O ile spadek zdolności kredytowej w porównaniu z ubiegłym rokiem nie powinien dziwić, o tyle zaskakujący może być fakt, że w największym stopniu dotyczył on rodzin bezdzietnych.
Na zdolność kredytową obok takich czynników jak wysokość dochodu i źródła jego uzyskiwania, forma zatrudnienia czy wiek kredytobiorców istotny wpływ ma również sama liczba osób w gospodarstwie domowym. Liczba dzieci w gospodarstwie domowym jest ujemnie skorelowana ze zdolnością kredytową takiego gospodarstwa.
Poniżej przedstawiono zestawienie zdolności kredytowej rodzin o różnej liczbie domowników, ale identycznym dochodzie netto wynoszącym 5 248 zł (5 150 zł w analogicznym momencie poprzedniego roku). Dochód ten został wyznaczony na podstawie dwukrotności przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw według najnowszych danych Głównego Urzędu Statystycznego. W każdym przypadku ustalono okres umowy kredytowej na 30 lat, a wkład własny na poziomie 20%.
Maksymalna zdolność kredytowa w PLN (zł)
| III kw. 2011 | III kw. 2012 | Różnica | |
| Rodzina Bezdzietna | 501 000 | 483 000 | -3,6% |
| Rodzina 2+1 | 480 000 | 475 000 | -1,0% |
| Rodzina 2+2 | 462 000 | 456 000 | -1,3% |
| Rodzina 2+3 | 430 000 | 423 000 | -1,6% |
*Tabela przedstawia ofertę kredytową w banku, który dla przyjętych założeń przyznawał najwyższą zdolność kredytową. Zdolność kredytowa wyliczona dla kredytów w PLN.
Źródło: Emmerson Finanse
Pierwszy wniosek jaki nasuwa się po analizie tabeli to relatywnie niewielkie spadki zdolności kredytowej. Przykładowo rodzina 2+1 zarabiająca łącznie dwukrotność przeciętnego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw może nadal liczyć na 475 000 zł kredytu. Zaskakujące, że największe względne spadki charakteryzowały ten model rodziny, który z punktu widzenia banku powinien być najbardziej pożądany, tj. rodziny bezdzietnej.
Analiza tabeli prowadzi również do wniosku, że większa liczba dzieci ma duże przełożenie na spadek zdolności kredytowej. Pięcioosobowe gospodarstwo domowe może zaciągnąć zobowiązanie na kwotę o jedną ósmą, tj. o 60 tys. zł niższą niż bezdzietne małżeństwo. Za przyczynę takiego stanu rzeczy trzeba uznać sposób wyznaczania zdolności kredytowej. Bank obliczając kwotę, na jaką może przyznać kredyt odejmuje od dochodu osiąganego przez rodzinę koszty stałe, które są związane z jej codziennym funkcjonowaniem.
Emmerson S.A.
Wojciech Boczoń