W 2009 gospodarka światowa doświadczyła największego kryzysu od lat 30-tych. Nie ominął on również rynku ubezpieczeniowego, jednak towarzystwom ubezpieczeń wzajemnych (czyli TUW-om) skutecznie udało się go uniknąć, a co więcej zdecydowanie zwiększyły one swoje dochody (wartość składek przypisanych).
Zarówno w ujęciu ilościowym jak i procentowym, w 2009 roku widać wzrosty (średni o kilka punktów procentowych) dla całej branży ubezpieczeń wzajemnych w porównaniu z rokiem 2008.
Powodów takiej sytuacji można się doszukiwać w wysokim poziomie zaufania i satysfakcji klientów wobec produktów ubezpieczeń wzajemnych. Za globalny kryzys przyjęło się obwiniać system bankowy i inne instytucje finansowe, których udziałowcy dbają jedynie o maksymalizację swoich zysków.
W czasach recesji klienci szukają jednak przyjaznych i tańszych rozwiązań. Zainteresowanie ubezpieczeniami wzajemnymi można więc traktować po części także jako reakcje klientów na propagowaną przez duże instytucje finansowe „kulturę chciwości”.
W ciągu ostatnich 2 lat rynek ubezpieczeń wzajemnych zdecydowanie sprzeciwił się trendom zniżkowym gospodarki, pokazując, że klientów bardziej interesuje współpraca z firmami skupionymi na wartościach takich jak wzajemna samopomoc, współpraca i równość, niż na pomnażaniu zysków udziałowców. Widać wyraźnie, że TUW –y są przez klientów doceniane za swoją unikalność inne podejście do klienta – odmienne od stanowiska „tradycyjnych” ubezpieczycieli.
W jakikolwiek sposób będziemy patrzeć na dane statystyczne można śmiało powiedzieć, że mimo szalejącego światowego kryzysu, ubezpieczenia wzajemne odniosły zdecydowany sukces. Prowadzone kampanie informacyjne i reklamowe sprzyjają wzrostowi społecznego zaufania, a co za tym idzie liczbie zawieranych umów.
Charakterystyka TUW-ów
Ubezpieczenia wzajemne to najstarsza forma ubezpieczeń. Ten ekonomiczno-prawny mechanizm mający na celu łagodzenie negatywnych następstw zdarzeń losowych sięga średniowiecza i znacznie wyprzedza powstanie komercyjnych przedsiębiorstw ubezpieczeniowych.
TUW -y powstawały jako wynik inicjatyw lokalnych, w ograniczonych terytorialnie, zawodowo lub branżowo kręgach społecznych posiadających określony wspólny interes gospodarczy. Uczestnicy takich wspólnot zdawali sobie sprawę, że dotyczą ich podobne zagrożenia zdarzeniami losowymi. Jeśli istniały już komercyjne towarzystwa ubezpieczeniowe, często nie oferowały ochrony odpowiedniej dla wspólnego interesu tej grupy, albo oferowana ochrona była zbyt kosztowna.
Idea wzajemności w praktyce polega na tym, że towarzystwo ubezpieczeń wzajemnych działa w interesie członków, którzy jednocześnie stają się jego właścicielami. Każdy ubezpieczony w TUW jest jednocześnie członkiem Towarzystwa i ma prawo udziału i głosu w walnym zgromadzeniu.
Celem działalności TUW nie jest bezpośrednie osiąganie zysku (choć jego działalność musi być rentowna), lecz wspólne pokrywanie szkód powstałych wśród jego członków. Nadwyżki, jakie TUW wypracuje, wykorzystuje do tworzenia ulg i bonifikat dla swoich klientów.
TUW – y na świecie
Sektor ubezpieczeń wzajemnych jest równomiernie podzielony na 3 rejony: Ameryka Północna (32%), Europa (26%), Asia + Oceania (21%). Z wyjątkiem Ameryki Łacińskiej wszystkie rejony zarejestrowały znaczące wzrosty w porównywalnych okresach (2008-2009).
Największym rynkiem są Stany Zjednoczone z ok. 30% udziałem w całej sferze ubezpieczeń wzajemnych. Podobnie sytuacja wygląda w Japonii, Francji, Niemczech i Holandii, gdzie ok 1/3 ubezpieczeń stanowią ubezpieczenia wzajemne. 10 największych rynków obejmuje łącznie blisko 70% rynku globalnego.
TUW –y w Polsce
W Polsce aktualnie zarejestrowanych jest 9 towarzystw ubezpieczeń wzajemnych. Do grona liderów w tej grupie z pewnością można zaliczyć TUW SKOK (czyli Towarzystwo Ubezpieczeń Wzajemnych Spółdzielczych Kas Oszczędnościowo-Kredytowych, które) powstało w 1995 roku. Od 2006 roku wraz z drugim ubezpieczycielem na rynku SKOK (Towarzystwem Ubezpieczeń na Życie SKOK SA) utworzyło markę SKOK Ubezpieczenia. Na co dzień oba Towarzystwa łączą swoje siły, oferując członkom SKOK pełną gamę produktów ubezpieczeniowych.
* Na podstawie wyników najnowszego badania światowego rynku towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, przeprowadzonego na zlecenie ICMIF i Swiss Re.
Źródło: SKOK
Wojciech Boczoń
