W piątek, 12 lutego Narodowy Bank Polski zacznie wprowadzać do obiegu banknoty 200 zł ze zmodernizowanymi zabezpieczeniami. Banknoty o niższych nominałach ze zmienionymi zabezpieczeniami pojawiają się w naszych portfelach od kwietnia 2014 r. Stanowią one już ponad 30 proc. wszystkich banknotów o nominałach 50 i 100 złotych i prawie 60 proc. niższych nominałów. NBP kończy już modernizację banknotów obiegowych, a jednocześnie kontynuuje prace nad banknotem o nominale 500 zł, który trafi do obiegu najwcześniej w 2017 r.
Projekt graficzny banknotu o nominale 200 zł nie zmienił się, jednak zastosowanie nowych, bardziej zaawansowanych technologicznie zabezpieczeń spowodowało, że różnice pomiędzy banknotami zmodernizowanej i dotychczasowej emisji są wyraźnie widoczne. Na nowym banknocie umieszczono m.in. nitkę okienkową z efektem zmienności optycznej. Fragmenty nitki płynnie zmieniają kolor ze złotego na zielony, a znajdujący się na niej wzór szachownicy porusza się w obu płaszczyznach. Na przedniej stronie banknotu znalazł się także ozdobny element graficzny, płynnie zmieniający kolor ze złotego na zielony (tzw. królewski symbol), a na tylnej – złoty opalizujący ornament. Tak jak w przypadku niższych nominałów, wzbogacono znak wodny: podczas oglądania pod światło oprócz wizerunku władcy widoczne jest także oznaczenie nominału. Zmieniono również znak recto-verso i obecnie elementy nadrukowane po obu stronach banknotu składają się w wizerunek korony w owalu dopiero oglądane pod światło. Lewa część banknotu, gdzie znajduje się znak wodny, jest niezadrukowana, dzięki czemu banknot wydaje się nieco jaśniejszy, a znak wodny jest lepiej widoczny.
Wprowadzono także dodatkowe ułatwienia dla osób niewidomych i niedowidzących. Pierwsze z nich to 10 ukośnych pasków umieszczonych wzdłuż krótszych krawędzi banknotu. Taką samą technologię zastosowano również w nowej serii banknotów euro. Drugie ułatwienie to zmodyfikowany wzór geometryczny w lewym dolnym rogu – trójkąt w przypadku 200 złotych – wykonany z drobnych kółek, bardzo dobrze wyczuwalnych w dotyku.
Poziom fałszerstw znaków pieniężnych w Polsce pozostaje niski – na milion banknotów znajdujących się w obiegu przypada około 6-7 fałszywych. Postęp technologiczny, który dokonał się w ostatnich latach, wymagał jednak przeprowadzania modernizacji zabezpieczeń banknotów powszechnego obiegu. Dzięki temu NBP zwiększa bezpieczeństwo obrotu gotówkowego w perspektywie kolejnych lat.
Wprowadzanie zmodernizowanych banknotów do obiegu odbywa się płynnie i nie powoduje problemów. Przypominam, że banknoty te są wprowadzane do obiegu w miejsce znaków pieniężnych wycofanych z powodu uszkodzenia lub zużycia. Zmodernizowane banknoty czterech niższych nominałów, których emisję NBP rozpoczął w kwietniu 2014 r., stanowią obecnie około 40 procent wszystkich banknotów w obiegu. Z badań wynika, że Polacy są zadowoleni ze zmodernizowanych banknotów – powiedział prof. Marek Belka, prezes Narodowego Banku Polskiego.
Na koniec stycznia 2016 r. nasycenie obiegu gotówkowego banknotami zmodernizowanymi wyniosło: dla 10 zł – 54 proc., 20 zł – 59 proc., 50 zł – 30 proc., a dla 100 zł – 32 proc. W kolejnych latach banknoty poprzedniej emisji będą spotykane w obiegu coraz rzadziej. Warto jednak pamiętać, że bezterminowo pozostają one prawnym środkiem płatniczym. W ostatnich latach obserwujemy wzrost wartości pieniądza gotówkowego w obiegu. Tylko w okresie ostatnich dwóch lat wyniósł on około 30 proc., czyli 37 mld zł. Szczególnie dynamiczny wzrost zauważyliśmy w przypadku banknotów o nominale 200 zł. Ich liczba wzrosła w tym czasie o 55 mln sztuk, czyli o blisko 40 proc., a w samym 2015 r. o 33 mln sztuk, czyli o 20 proc. Świadczy to o zwiększonym zapotrzebowaniu na wysokie nominały ze strony uczestników obiegu gotówkowego – mówi Marek Oleś, dyrektor Departamentu Emisyjno-Skarbcowego.
NBP prowadzi już prace nad banknotem 500 zł. Głównym celem wprowadzenia nowego nominału jest obniżenie kosztów emisji i sprawne zarządzanie zapasem strategicznym banknotów przechowywanych przez NBP. Na nowym banknocie znajdzie się wizerunek króla Jana III Sobieskiego, dzięki czemu zostanie zachowana chronologiczna ciągłość serii „Władcy polscy”. NBP nie planuje wprowadzenia banknotów 500 zł do obiegu przed rokiem 2017.
Zaprojektowana przez Andrzeja Heidricha seria banknotów „Władcy polscy”, którą posługujemy się obecnie, została wprowadzona do obiegu w 1995 r. Na składających się na nią banknotach znalazły się portrety władców polskich z dynastii Piastów i Jagiellonów: Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Kazimierza Wielkiego, Władysława Jagiełły i Zygmunta I Starego. Producentem wszystkich polskich banknotów jest Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych.
