45% Polaków oszczędza, ale jedynie 7% Polaków robi to regularnie, odkładając wybraną kwotę w każdym miesiącu. Niestety 42% wpłaca je na ROR lub trzyma w przysłowiowej skarpecie. Nie myślimy o emeryturze, a odłożone pieniądze wydajemy na konsumpcję. To najważniejsze wnioski z badania „Postawy Polaków wobec oszczędzania” przeprowadzonego na zlecenie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy przez TNS Pentor.
W raporcie wyodrębniono trzy segmenty osób charakteryzujących się odmiennymi postawami wobec pieniędzy i oszczędzania.
Blisko połowa badanych (48%) to „osoby rozsądne” – planujące przynajmniej większe wydatki oraz oszczędzające część środków z myślą o przyszłości. Są to osoby o wyższym statusie majątkowym i wykształceniu.
Jedna trzecia badanych to grupa „od pierwszego do pierwszego”. Skrupulatnie kontrolują swoje wydatki, ale brakuje im wiedzy i środków, by zadbać o swoją finansową przyszłość. Uważają, że powodzenie w oszczędzaniu i inwestowaniu zależy od szczęścia, boją się instytucji finansowych bardziej ufając własnej intuicji bądź rodzinie i znajomym.
Ostatni segment wyróżniony w badaniu to „beztroscy” (14%). Są to najczęściej ludzie młodzi, którzy dopiero wchodzą w dorosłe życie. Konsumpcja jest dla nich na pierwszym miejscu. Większość z nich nie planuje i nie kontroluje swoich wydatków.
– Ponad połowa Polaków nie posiada elementarnej wiedzy finansowej. Na problemy ekonomiczne nakłada się nieumiejętność zarządzania nawet skromnymi środkami. Brak nawyku planowania swojego budżetu, zwłaszcza w długim horyzoncie czasowym, rodzi odczuwalne w codziennym życiu konsekwencje. Dlatego niezwykle ważna jest efektywna edukacja finansowa skierowana do wszystkich grup społecznych – mówi Krzysztof Kaczmar, dyrektor Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy.
Oszczędzamy na samochód, ale pieniądze trzymamy w skarpecie
Ponad połowa Polaków (52%) deklaruje, że przeznacza wszystko na bieżące potrzeby. Mimo ostrzeżeń o nadchodzącym kryzysie, spadł i tak już niski odsetek osób oszczędzających regularnie (z 10% do 7%).
Polacy oszczędzają głównie z perspektywą średnioterminową i nastawieniem konsumpcyjnym (zakup sprzętów do mieszkania lub samochodu (35%), wakacje (28%), drobne przyjemności (22%)). Na emeryturę odkłada jedynie 14% społeczeństwa.
Inwestowanie to dla nas czarna magia
Badanie pokazuje również, komu Polacy ufają w kwestiach oszczędzania. Dokładnie ¾ badanych podejmując decyzje inwestycyjne nie kieruje się opiniami ekspertów, z tego niemal połowa tej grupy nie ufa nikomu. W efekcie co czwarty z nas (27%), uważa, że powodzenie w inwestowaniu uzależnione jest głównie od własnych decyzji, a aż 39% respondentów nie jest w stanie określić racjonalnych przyczyn wpływających na powodzenie inwestycji.
Wydajemy z umiarem
Pocieszający jest fakt, że blisko 90% badanych planuje swoje wydatki. Tylko nieco ponad jedna dziesiąta (12%) deklaruje, że są rozrzutni i zaspokajają swoje zachcianki ulegając nierzadko impulsowi chwili.
Badanie „Postawy Polaków wobec oszczędzania” zostało przeprowadzone na zlecenie Fundacji Kronenberga przy Citi Handlowy przez TNS Pentor w ramach ogólnopolskiej akcji edukacyjnej „Tydzień dla oszczędzania” realizowanej 24-31 października. Akcja nawiązuje do Światowego Dnia Oszczędzania, który obchodzony jest na całym świecie ostatniego dnia października.
Źródło: Fundacja Kronenberga przy Citi Handlowy
Wojciech Boczoń