Jak co kwartał prezentujmy ranking OFE według kryterium hipotetycznej wartości konta emerytalnego. Obok prezentowanych przez nas co miesiąc ocen opartych o wskaźniki efektywności łączące zysk i ryzyko, jest on jednym ze sposobów określenia atrakcyjności funduszu emerytalnego. Ma na celu służenie pomocą przy podejmowaniu decyzji o wyborze OFE, czy też ewentualnej jego zmianie.
W naszym podstawowym scenariuszu założyliśmy, że w okresie, w którym działały wszystkie OFE, jakie są obecne dziś na rynku (od końca sierpnia 1999 roku do końca III kwartału 2011 r.), na rachunek w każdym funduszu wpływało co miesiąc 100 PLN indeksowane miesięczną zmianą wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw. Uwzględnione zostały również pobierane przez fundusze opłaty dystrybucyjne. Od początku 2010 r. zostały one zmniejszone do bardzo zbliżonego poziomu i wynoszą obecnie od 3,4% do 3,5%. Czynnikiem, który w największym stopniu wpływa na hipotetyczną wysokość konta są jednak wyniki inwestycyjne wypracowywane przez zarządzających. Ogólnie, w badanym okresie, na rachunek w każdym z OFE wpłynęło 146 składek, co daje kwotę w wysokości 21,1 tys. PLN. Każda z wpłat została przeliczona na jednostki rozrachunkowe według ich wartości na ostatni dzień każdego miesiąca. Iloczyn z liczby jednostek, jaką uczestnik zgromadził w całym okresie inwestycji oraz ich wyceny na ostatni dzień września 2011 roku dał nam ostateczną wartość hipotetycznego konta dla poszczególnych OFE.
Przy analizie hipotetycznej wartości konta emerytalnego wzięliśmy również pod uwagę krótsze horyzonty czasowe, tj. 5-letni oraz 3-letni. Wyniki inwestycyjne poszczególnych OFE charakteryzują się bowiem różną efektywnością w różnych warunkach koniunktury giełdowej. Według naszych wyliczeń uczestnik funduszu emerytalnego, który w ostatnich 5 i 3 latach wpłacał co miesiąc kwotę w wysokości 100 zł (indeksowaną comiesięczną zmianą wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw) przeciętnie zgromadził na swoim koncie kapitał w wysokości odpowiednio blisko 7,4 tys. zł i 4,0 tys. zł.
Najwyższym stanem konta mogą się pochwalić długoletni uczestnicy funduszu ING OFE (29,2 tys. zł), Generali OFE (29,0 tys. zł) i OFE Polsat (28,8 tys. zł). Wobec czerwca br. z czołówki wypadła zatem AXA OFE (28,8 tys. zł), ale fundusz ten wciąż wypada bardzo dobrze w okresie 5- i 3-letnim. Z kolei na dole zestawienia dla wszystkich trzech okresów znalazły się AEGON OFE i OFE Pocztylion. Od sierpnia 1999 roku, klienci tych funduszy zgromadzili na swoim koncie ok. 27,5 tys. zł, a w ciągu ostatnich 5 i 3 lat odpowiednio 7,3 i 3,9 tys. zł.
W III kwartale 2011 r., wartość rachunków klientów wszystkich OFE uległa istotnemu uszczupleniu, na co wpływ miała najgorsza od 3 lat koniunktura na GPW. Wśród zasadniczych powodów spadków na rynku akcji można było wymienić obawy o recesję w światowej gospodarce, problem zadłużeniowy strefy euro oraz groźbę bankructwa Grecji. W efekcie główne indeksy z warszawskiego rynku akcji spadły ok. -21%. Sytuację inwestycyjną OFE w III kw. br. poprawiły natomiast lokaty na rynku obligacji skarbowych, gdzie wartość indeksu IROS wzrosła o +1,3%. Jednak generalnie niekorzystne warunki inwestycyjne dla OFE, przełożyły się na uzyskanie ujemnych stóp zwrotu z przedziału od -6,0% do -8,0%. Przeciętnie, w okresie minionych trzech miesięcy, członek każdego funduszu uszczuplił swój kapitał o blisko -1,6 tys. PLN. Na kwotę tą składa się -2,2 tys. PLN straty z zarządzania funduszami oraz kwota trzech składek przekazanych przez ZUS do OFE w wysokości 583 PLN.
Porównując hipotetyczną wartość zgromadzonego kapitału na koniec drugiego i trzeciego kwartału w roku bieżącym okazuje się, że w największym stopniu kapitał przyszłych emerytów obroniły fundusze AXA OFE i Generali OFE, gdzie spadek wyniósł po -1,3 tys. To właśnie wartość ich jednostek rozrachunkowych, w analizowanym okresie, spadła w najmniejszym stopniu, tj. po -6,0%. Największy kwartalny spadek środków, ponad -1,8 tys. PLN, zanotowali natomiast uczestnicy OFE Pocztylion i Pekao OFE, których zarządzający wypracowali jednocześnie najsłabszy wynik na poziomie po -8,0%.
W całym analizowanym okresie najwyższy hipotetyczny zysk, przekraczający +8 tys. PLN, zanotowali długoletni uczestnicy największego pod względem zgromadzonych aktywów funduszu, czyli ING OFE. W czołówce znalazły się również fundusze Generali OFE oraz OFE Polsat. Ich najstarsi członkowie, z zainwestowanej w całym okresie kwoty 21 114 PLN w okresie nieprzerwanego członkostwa zyskali odpowiednio +7,8 tys. PLN oraz +7,7 tys. PLN. Z kolei najniższy zysk, poniżej +7 tys. PLN, w okresie ponad 12-letniej działalności drugiego filara w Polsce wypracowały PKO Bankowy OFE, OFE Pocztylion i AEGON OFE.
Źródło: Analizy Online
Wojciech Boczoń
