Ubiegłoroczna nowelizacja ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów dała prezesowi UOKiK nowe narzędzia ochrony słabszych uczestników rynku. Jednym z nich jest możliwość przedstawiania sądom poglądów istotnych dla toczących się spraw, w których uczestniczą konsumenci.
Już wcześniej z możliwości wydawania istotnych poglądów mógł korzystać Rzecznik Finansowy oraz organizacje społeczne.
Do końca czerwca 2017 r UOKiK otrzymał ponad 270 wniosków o wydanie istotnego poglądu w sprawie. Przedstawił ich ponad 100. Większość odnosiła się do kredytów hipotecznych denominowanych we franku szwajcarskim. Spory konsumentów dotyczyły m. in. sposobu ustalania oprocentowania, kursów walut czy ubezpieczenia niskiego wkładu. Część poglądów odnosiła się do opłat likwidacyjnych występujących w umowach ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym (UFK).
– Wzrost liczby spraw wpływających do sądów powszechnych w sprawach konsumenckich stanowi niewątpliwie wyzwanie dla wymiaru sprawiedliwości. Dzięki możliwości przedstawienia istotnego dla sprawy poglądu możemy nie tylko wzmocnić pozycję konsumentów, lecz także przyczynić się do ujednolicenia orzecznictwa sądów powszechnych – mówi Marek Niechciał, prezes UOKiK. – Poza branżą finansową, ubezpieczeniową istnieją też inne obszary, w których widzimy nierozstrzygnięte spory pomiędzy konsumentami i przedsiębiorcami. W tych sprawach będziemy wydawać kolejne poglądy – dodaje.
Istotny pogląd w sprawie – zasady
Istotny pogląd w sprawie to pisemne stanowisko prezesa UOKiK, w którym urząd przedstawia argumenty i poglądy ważne dla danego sporu, toczącego się przed sądem, z udziałem konsumenta. Pogląd może dotyczyć dowolnej sprawy, w której stroną jest konsument, nie tylko kredytu czy polisolokaty.
Przesłankami przedstawienia przez prezesa UOKiK istotnego poglądu w danej sprawie jest po pierwsze uznanie, że sprawa ta dotyczy ochrony konkurencji i konsumentów, a po drugie, że przemawia za tym interes publiczny. Przesłanki te muszą wystąpić łącznie.
W każdym przypadku Prezes UOKiK ocenia stan faktyczny i prawny, orzecznictwo w danej sprawie oraz wniosek skierowany przez powodów. Dlatego ocena prawna przedstawiona przez urząd nie może stanowić odniesienia dla innych spraw, które pozornie mogą wydawać się podobne.
Prezes UOKiK może przedstawić istotny pogląd w sprawie z własnej inicjatywy, na wniosek konsumenta lub przedsiębiorcy, bądź na wniosek sądu. Wszystkie wydawane przez urząd istotne poglądy są na bieżąco publikowane na stronie internetowej. Ponadto z części z nich przygotowywane są komunikaty prasowe.
Wojciech Boczoń