W odpowiedzi na przeprowadzone w 2017 i 2018 roku badania, zlecone przez Komisję Europejską, mające na celu ustalenie przez europejskie organy nadzoru finansowego możliwości zastosowania aktualnie obowiązującego prawa rynku finansowego do kryptowalut, Komisja Europejska przyjęła w dniu 24 września 2020 r. tzw. pakiet finansów cyfrowych (ang. Digital Finance Package, DigFin), w założeniu mający zwiększyć konkurencyjność i innowacyjność Unii Europejskiej w sektorze finansów.
Przedstawiona strategia ma na celu zunifikowanie zasad funkcjonowania na rynku Europejskim podmiotów świadczących usługi finansowe, w tym również poprzez zasoby wirtualne (ang. virtual assets).
Wśród wyznaczonych prac projektowych w szczególności należy wyróżnić:
strategię w zakresie finansów cyfrowych, projekt rozporządzenia o operacyjnej odporności cyfrowej (DORA), projekt rozporządzenia o technologii rozproszonego rejestru (DLT) i projekt rozporządzenia o rynkach kryptoaktywów (MiCA).
Strategia legislacyjna zawarta w przyjętym pakiecie finansów cyfrowych opiera się o 4 główne założenia:
1. ujednolicenie rynku cyfrowego usług finansowych, a przez to udostępnienie europejskim konsumentom usług transgranicznych, wprowadzenie ogólnoeuropejskiego procesu licencyjnego działalności opartej o wartości wirtualne,
2. zabezpieczenie konsumenta oraz inwestora przed zagrożeniami wynikającymi z nowych usług cyfrowych,
3. stymulację innowacji cyfrowych poprzez ustalenie jasnych, ogólnych unijnych ram regulacyjnych, ułatwienie funkcjonowania usług transgranicznych na terenie unii,
4. rozwój europejskich finansowych baz danych, zwiększenie dostępu do danych w obrębie sektora finansowego,
Spośród planowanych regulacji na szczególną uwagę zasługuje projekt rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rynków krypto aktywów i zmieniający dyrektywę (UE) 2019/1937, zwany potocznie „MICA” (ang. Regulations of Markets in Crypto-assets).
Obecnie działalność związana z emisją kryptoaktywów, świadczeniem usług na podstawie technologii rozproszonego rejestru oraz wprowadzania ich do obrotu zależy od rozwiązań wprowadzonych w danym państwie Unii oraz przepisów dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu. Chaos regulacyjny, brak jednolitych przepisów prawnych oraz brak wspólnego stanowiska organów nadzoru krajów członkowskich UE w sprawie kwalifikacji prawnej krypto aktywów, z jednej strony oznacza trudności w prowadzeniu działalności o zasięgu międzynarodowym wewnątrz Unii Europejskiej, z drugiej natomiast brak ochrony podmiotów nabywających kryptoaktywa na rynku, jak również inwestorów zainteresowanych rozwijaniem innowacyjnych projektów.
Zadaniem MICA jest zapewnienie znacznie większego stopnia pewności prawnej, usunięcie rozdrobnienia wśród systemów krajowych i zapewnienie możliwości wprowadzania kryptowalut do obrotu z jednego punktu wejścia, w ramach ujednoliconego procesu licencyjnego.
Z jednej strony oznacza to znaczną presję regulacyjną na wszystkie podmioty prowadzące lub planujące prowadzenie działalności gospodarczej związanej z aktywami wirtualnymi, z drugiej natomiast jest to kluczowy krok w kierunku zmiany postrzegania kryptowalut jako wysoce ryzykownych, ochrony klienta indywidualnego oraz instytucjonalnego przed powszechnie występującymi zagrożeniami na rynku, a w konsekwencji wzrostu zaufania do kryptowalut. Należy przy tym zwrócić uwagę, iż rozwiązania nazbyt restrykcyjne mogą uderzyć w Europejski rynek kryptowalut.
Według oficjalnej komunikacji, prace legislacyjne nad rozporządzeniem MICA mają zakończyć się z początkiem 2022. Następnie implementacja regulacji może trwać do 2 lat. Ze względu na przełomowy charakter planowanych rozwiązań, gorąco zachęcamy do śledzenia rozwoju tego projektu razem z nami.
Autor: Tomasz Kalinowski, kancelaria Graś i Wspólnicy
Wojciech Boczoń
