Przelewy natychmiastowe coraz częściej są codziennością i standardową usługą dla klientów banków w Polsce. Usługa, która jeszcze kilka lat temu była postrzegana jako nowinka technologiczna, dziś zyskuje użytkowników we wszystkich grupach wiekowych. Choć największą aktywność w zakresie korzystania z rozwiązań cyfrowych zwykle przypisuje się młodszym pokoleniom, tegoroczne badanie KIR i ZBP* pokazuje, że oczekiwania wobec natychmiastowego transferu środków są wysokie również wśród starszych klientów.
W grupie najmłodszych dorosłych, czyli przedstawicieli pokolenia Z, 22 proc. respondentów wskazuje, że przelewy natychmiastowe powinny być dostępne zawsze, niezależnie od sytuacji. Niewiele niższy odsetek – 21 proc. – zadeklarowało pokolenie Y, czyli osoby urodzone między 1982 a 1996 rokiem. Wśród przedstawicieli pokolenia X (urodzeni do 1981 r.) ten odsetek rośnie do 32 proc., natomiast wśród tzw. „baby boomersów” (urodzonych do 1965 r.) – aż do 49 proc.
Zaskakująco wysokie oczekiwania wobec przelewów natychmiastowych deklarują także osoby najstarsze. Aż 65 proc. respondentów z grupy „radio babies” (urodzonych przed 1950 r.) uważa, że taka forma przesyłania pieniędzy powinna być bankowym standardem. Co więcej, w tej najstarszej grupie na pytanie o przydatność przelewów natychmiastowych nie odnotowano ani jednej odpowiedzi „nie wiem / trudno powiedzieć” – w przeciwieństwie do najmłodszych, wśród których aż 23 proc. nie potrafiło wskazać sytuacji, w której taka usługa byłaby przydatna.
– Powyższe dane przełamują powszechny stereotyp, zgodnie z którym to głównie młodsze pokolenia wymagają natychmiastowości w usługach cyfrowych. W kontekście płatności zdalnych rzeczywistość okazuje się zaskakująca – to osoby starsze, a nie przedstawiciele pokolenia „Z”, częściej oczekują przelewów natychmiastowych jako standardu – zauważa Grzegorz Leńkowski, dyrektor Linii biznesowej płatności natychmiastowe w KIR. – Powodem mogą być z jednej strony pragmatyczne potrzeby dojrzałych klientów, którzy częściej korzystają z tradycyjnej bankowości internetowej, a z drugiej fakt, iż młodsi realizują takie przelewy zazwyczaj mobilnie. Wtedy standardem jest przelew na numer telefonu, który z zasady jest rozliczany natychmiastowo.
Statystyki potwierdzają oczekiwania
Systematyczny wzrost popularności przelewów natychmiastowych potwierdzają dane z systemów rozliczeniowych KIR. Express Elixir, który obsługuje przelewy w czasie rzeczywistym pomiędzy rachunkami prowadzonymi w różnych bankach oraz przelewy na numer telefonu, inicjowane za pomocą systemu BLIK, w 2024 roku rozliczył 526,91 mln transakcji na kwotę 264,13 mld zł. Rok wcześniej Express Elixir przetworzył 369,27 mln przelewów, o wartości 202,93 mld zł. W ujęciu rocznym oznacza to wzrost odpowiednio o 43 proc. i 30 proc. Rok 2023 w stosunku do 2022 także charakteryzował się znaczącymi wzrostami – o 62 proc. pod względem liczby transakcji i 38 proc. ich wartości.
Pewność ponad wszystko
Z najnowszego badania KIR i ZBP wynika, że w przelewach natychmiastowych Polacy niezmiennie najbardziej cenią gwarancję natychmiastowego przekazania środków (45 proc. wskazań). Na drugim miejscu uplasowało się regulowanie rachunków „w ostatniej chwili” (38 proc. wskazań), co potwierdza praktyczne podejście Polaków do tej technologii. Co ciekawe ten wynik znacząco wzrósł w porównaniu do zeszłorocznego badania – aż o 12 proc.
Nieznacznie, bo o 2 proc., wzrosła też liczba osób (20 proc. wskazań), które używają przelewów natychmiastowych do spłaty zobowiązań takich jak raty pożyczek, kredytów czy kart kredytowych. Ponad jedna czwarta badanych (26 proc.) uważa – podobnie jak w zeszłym roku, że takie przelewy są przydatne przy dużych transakcjach, eliminując konieczność posługiwania się gotówką.
Pozytywnym sygnałem jest relatywnie niski odsetek osób, które nie wskazały konkretnego zastosowania przelewów natychmiastowych. Jedynie 14 proc. respondentów ogółem odpowiedziało „nie wiem / trudno powiedzieć” (mniej o 1 p.p. niż przed rokiem). Świadczy to o rosnącej świadomości korzyści płynących z tego typu płatności.
Dane z tegorocznego badania potwierdzają, że przelew natychmiastowy jest rozwiązaniem ważnym dla szerokiego grona klientów – również tych starszych, którzy coraz częściej postrzegają je jako niezbędny element codziennej bankowości. Konsekwentny wzrost liczby transakcji realizowanych w systemie Express Elixir świadczy o tym, że bankowość ‘real-time’ staje się nowym standardem. Dla instytucji finansowych jest to wyraźny sygnał, że rozwój usług dostępnych w czasie rzeczywistym, powinien odpowiadać na konkretne, praktyczne oczekiwania klientów – niezależnie od ich wieku czy poziomu cyfrowych kompetencji.
* Badanie ośrodka Minds&Roses, kwiecień 2025, N=1000
Źródło: KIR
Wojciech Boczoń