Sąd Okręgowy w Zamościu wydał postanowienie, na mocy którego zawiesił toczące się postępowanie egzekucyjne z nieruchomości. To efekt wniesienia skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Finansowego, którego zdaniem sąd nie zbadał, czy umowa kredytu indeksowanego do franka szwajcarskiego zawiera klauzule abuzywne. Postępowanie toczyło się nie tylko wobec kredytobiorców, ale również małżeństwa, które kupiło mieszkanie z ustanowioną hipoteką banku.
Czego dotyczyła sprawa
W 2011 r. małżonkowie zawarli umowę kredytu hipotecznego na kwotę 149 tys. zł, który był indeksowany do franka szwajcarskiego. W związku z problemami ze spłatą bieżących rat kredytu, bank skierował do małżeństwa przedsądowe wezwanie do zapłaty i poinformował o możliwości wystąpienia na drogę sądową. W momencie gdy mieszkanie zostało sprzedane, bank próbował wyegzekwować spłatę zadłużenia także od nowych właścicieli mieszkania.
W kolejnym kroku bank wytoczył sprawę w sądzie zarówno przeciwko pierwotnym kredytobiorcom, jak również przeciwko małżeństwu, które kupiło zadłużone mieszkanie. Działanie banku było zgodne z prawem, ponieważ w sytuacji, gdy na nieruchomości jest ustanowiona hipoteka, kupujący nieruchomość odpowiadają majątkiem za zadłużenie, mimo że jest to cudzy dług.
Wobec braku odpowiedzi na pozew banku oraz braku stawiennictwa pozwanych na rozprawie, Sąd Okręgowy w Zamościu wydał wyrok zaoczny. Uwzględnił w nim powództwo banku w całości. Pozwani nie odwołali się od wyroku sądu, przez co toczyła się egzekucja komornicza z nieruchomości.
Dlaczego Rzecznik Finansowy wniósł skargę nadzwyczajną
Biorąc pod uwagę okoliczności sprawy i fakt, że umowa kredytowa zawierała tzw. klauzule waloryzacyjne, uznane w orzecznictwie sądowym za niedozwolone, Rzecznik Finansowy postanowił wnieść skargę nadzwyczajną. Zdaniem Rzecznika Finansowego sąd wydający wyrok zaoczny nie zbadał z urzędu, czy umowa kredytowa nie zawiera klauzul niedozwolonych, do czego był zobowiązany.
– Niezbadanie przez sąd treści umowy pomiędzy bankiem a konsumentami uznajemy za rażące naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd ma obowiązek przeanalizować postanowienia umowne pod kątem ich ewentualnej abuzywności oraz zgodności z przepisami krajowymi i unijnymi – komentuje mec. Katarzyna Łakoma, która reprezentowała Rzecznika Finansowego w omawianej sprawie.
Rzecznik Finansowy wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego wyroku.
Opisana sprawa to kolejny przypadek, w którym Rzecznik Finansowy chroni klientów banku przed licytacją nieruchomości prowadzoną w związku z kredytami frankowymi.
Ważne! Kiedy z wnioskiem o skargę nadzwyczajną do Rzecznika Finansowego?
Wnioski o złożenie skargi nadzwyczajnej przez Rzecznika Finansowego mogą dotyczyć orzeczeń kończących postępowanie w sprawie, które uprawomocniły się po 3 kwietnia 2018 r.
Warto podkreślić, że skarga nadzwyczajna w swoim zamyśle ma dotyczyć rzeczywiście wyjątkowych sytuacji. Musi wystąpić jedna z trzech przesłanek:
• orzeczenie narusza zasady lub wolności i prawa człowieka i obywatela określone w Konstytucji;
• orzeczenie w sposób rażący narusza prawo przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
• zachodzi oczywista sprzeczność istotnych ustaleń sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego.
Skargę nadzwyczajną wnosi się w terminie 5 lat od dnia uprawomocnienia się zaskarżonego orzeczenia, a jeżeli od orzeczenia została wniesiona skarga kasacyjna – w terminie roku od dnia jej rozpoznania.
Dodatkowo wniesienie Skargi Nadzwyczajnej będzie również dopuszczalne wyłącznie wtedy, kiedy zaskarżonego orzeczenia nie będzie można zmienić bądź uchylić poprzez inne środki zaskarżenia. Co więcej Skarga Nadzwyczajna nie może być oparta na zarzutach, które były przedmiotem rozpoznania Skargi kasacyjnej bądź Kasacji przez Sąd Najwyższy. Dodatkowo od tego samego orzeczenia, w interesie tej samej strony Skarga Nadzwyczajna może być wniesiona tylko raz.
Aby Rzecznik Finansowy mógł przygotować skargę nadzwyczajną, rekomenduje się przedstawienie możliwie pełnej dokumentacji dotyczącej sprawy. To znaczy, trzeba opisać zastrzeżenia do orzeczenia, przedstawić pisma procesowe, orzeczenia sądów obydwu instancji oraz wskazać, czy zainteresowany zwracał się do innego uprawnionego podmiotu o wniesienie skargi nadzwyczajnej i z jakim skutkiem. W oparciu o tak udzielone informacje Rzecznik Finansowy zwróci się o nadesłanie akt postępowania sądowego w celu ich weryfikacji i dopiero wtedy Rzecznik Finansowy może podjąć decyzję o wystąpieniu do Sądu Najwyższego.
Wojciech Boczoń
