Posiadanie oszczędności deklaruje 77 proc. Polaków, ale w akcje, obligacje, fundusze lub ETF-y inwestuje 33 proc. badanych, wobec średniej 40 proc. w badaniu Ipsos dla ING Research. Kolejna jedna trzecia ankietowanych w Polsce rozważa rozpoczęcie inwestowania w przyszłości. Najczęściej powstrzymuje ich obawa przed utratą odłożonych pieniędzy.
Polscy respondenci najlepiej spośród 11 badanych rynków ocenili swoją sytuację finansową. 64 proc. uznało, że radzi sobie dość dobrze, a 10 proc. zadeklarowało, że żyje komfortowo. Łącznie to 74 proc. badanych wobec 70 proc. w drugiej w zestawieniu Holandii i 56 proc. średnio na wszystkich badanych rynkach. Pod względem deklarowanego posiadania oszczędności Polska wyprzedziła m.in. Włochy, Hiszpanię, Szwajcarię i Niemcy.
– Polskie społeczeństwo się bogaci, a w latach 2024–25 wzrost dochodów rozporządzalnych pozwalał zarówno na utrzymanie solidnego wzrostu wydatków konsumpcyjnych, jak i wzrost stopy oszczędzania gospodarstw domowych, do około 8 proc. w ujęciu makroekonomicznym. Jest to wskaźnik wyższy niż średnia długoterminowa. Przed pandemią było to około 5 proc. – mówi Rafał Benecki, główny ekonomista ING Banku Śląskiego.
Jak wskazuje Benecki, dwie trzecie Polaków zdaje sobie sprawę, że inflacja obniża realną wartość oszczędności, których się nie inwestuje. Ekonomista wiąże tę świadomość z doświadczeniami lat 2022–2023. Zwraca też uwagę, że mimo ostrożnego podejścia do ryzyka część ankietowanych jest otwarta na poznawanie nowych sposobów inwestowania.
Ponad połowa badanych obawia się utraty oszczędności. Kolejną najczęściej wskazywaną barierą jest brak wiedzy o tym, jak działają poszczególne produkty finansowe. 42 proc. Polaków uważa, że ma zbyt mało odłożonych pieniędzy, by zacząć inwestować. Wyższe odsetki odnotowano w Rumunii i Francji.
Wśród barier wskazywanych przez około 40 proc. badanych znalazły się podatki od zysków i potrzeba zachowania dostępu do gotówki na wypadek nagłych wydatków. Około jednej trzeciej ankietowanych wskazuje na opłaty i prowizje lub odkłada pieniądze na konkretny cel i obawia się, że wahania na rynku utrudnią jego realizację.
48 proc. polskich respondentów uważa, że inwestowanie przypomina „grę w kasynie” i w dużym stopniu zależy od szczęścia. Pytani o aktywa, które ich zdaniem przyniosą najlepszy zwrot w perspektywie dziesięciu lat, najchętniej wskazują złoto i nieruchomości. ING zwraca uwagę, że na te odpowiedzi mógł wpłynąć wzrost cen obu rodzajów aktywów w ostatnich latach.
– Dotychczasowy, ostrożny sposób lokowania oszczędności w depozyty, złoto i nieruchomości nie wspiera innowacyjności gospodarki, a to właśnie ona pozwoliła USA tak wyraźnie zdystansować resztę świata, w tym kraje europejskie – ocenia Benecki. Za pozytywny sygnał uznaje zainteresowanie Polaków programami emerytalnymi i inwestycyjnymi wspieranymi przez pracodawców. Wskazuje też na planowany od 2027 r. program OKI, który ma zachęcać do regularnego oszczędzania i inwestowania za pomocą ulg podatkowych.
Ipsos przeprowadził badanie na zlecenie ING Research w lipcu i sierpniu 2026 r. W każdym z 11 państw przebadano około tysiąca dorosłych mieszkańców. Próby były reprezentatywne pod względem płci, wieku i miejsca zamieszkania. Badanie objęło Polskę, Belgię, Francję, Niemcy, Włochy, Holandię, Rumunię, Hiszpanię, Szwajcarię, Turcję i Wielką Brytanię.
