Polskie przedsiębiorstwa w dobie kryzysu mają duże problemy w pozyskaniu kapitału na dalszy rozwój. Wynikiem tego jest poszukiwanie nowych, alternatywnych form finansowania, do których można zaliczyć między innymi Salony Inwestycyjne.
W dobie obecnego kryzysu najbardziej ucierpiał świat finansów. Do wielu gospodarek zostały wpompowane dodatkowe środki, których celem było pobudzenie koniunktury. Można powiedzieć, że na tej chęci poprzestano, tak naprawdę pieniądze w żaden sposób nie trafiają do realnej gospodarki, stąd nie należy spodziewać się efektywnej pomocy ze strony rządów. Przedsiębiorstwa muszą liczyć wyłącznie na siebie. Nie sprzyjają im dotychczasowe dane makroekonomiczne dotyczące stanu gospodarki, potwierdzają ciągle spadek popytu czy produkcji. Czynnikiem wpływającym pozytywnie dla przedsiębiorców jest obniżenie kosztów siły roboczej, jednak reszta społeczeństwa nie jest z tego faktu bardzo zadowolona.
Jednym z głównych wyzwań, jakie stoją przed polskimi przedsiębiorcami są trudności w pozyskaniu kapitału na rozwój. Najprostsza forma finansowania czyli kredyt jest obecnie trudno dostępny dla podmiotów gospodarczych. Należy podkreślić, że nie wynika to z oprocentowania kredytu, które jest stosunkowo niskie, ale z dużych restrykcji finansowych stosowanych przez banki czy inne instytucje finansowe. Nakładają oni również stosunkowo wysokie marże, ze względu na trudną sytuację gospodarczą oraz większe prawdopodobieństwo niewypłacalności przedsiębiorstw.
Bardziej dostępną formą finansowania w porównaniu do kredytu jest obecnie leasing. Banki zezwalają na tę metodę stosunkowo częściej, jednak przekłada się to odpowiednio na jej cenę. Przedsiębiorstwa, które potrzebują dużych środków na działalność inwestycyjną nie są jednak w pełni usatysfakcjonowane z leasingu, gdyż ich potrzeby finansowe znacznie przekraczają kapitał jaki mogą pozyskać za pomocą tej formy, a do tego dochodzą stosunkowo wysokie koszty finansowania związane ze stosowaniem tej metody.
Bardzo wygodną formą finansowania dla przedsiębiorstw jest forfaitnig i factoring. Podmioty coraz chętniej korzystają z tych metod finansowania, czemu sprzyja rosnąca konkurencja wśród instytucji finansowych świadczących tego typu usługi. Banki zanim zdecydują się na cesję należności najczęściej przeprowadzają gruntowną analizę finansową dłużnika, aby ograniczyć swoje ryzyko. W dobie obecnej sytuacji gospodarczej czynią to bardzo skrupulatnie, co odpowiednio przekłada się na koszty tej formy finansowania, które są obecnie stosunkowo wysokie. Dodatkowo w okresie kryzysu coraz więcej podmiotów ma problemy ze spłatą należności, więc banki nie tak chętnie przejmują wierzytelności, a ich wymogi co do dłużników są bardziej restrykcyjne.
Jedną z zewnętrznych form finansowania przedsiębiorstw jest emisja akcji, która jest możliwa zarówno na rynku głównym, jak i na rynku NewConnect. Podmioty, które chcą skorzystać z tej formy finansowania dążą do sprzedaży swoich udziałów w spółce po jak najwyższej cenie. Obecna sytuacja gospodarcza nie daje jednak takiej możliwości. Na parkietach giełdowych dominuje ciągle trend spadkowy, wyceny spółek są dalej stosunkowo niskie, stąd coraz więcej przedsiębiorstw przesuwa termin publicznej emisji akcji na okres, kiedy sytuacja gospodarcza się ustabilizuje i powróci rynek byka.
Alternatywną formą finansowania są fundusze Venture Capital. Zajmują się inwestowaniem w przedsięwzięcia o wysokim ryzyku. Firmy, które chcą pozyskać kapitał za pomocą tej formy muszą charakteryzować się dużym potencjałem wzrostowym oraz wysoką innowacyjnością. Szczególnie ważnymi branżami dla VC są informatyka, telekomunikacja czy usługi internetowe. Należy się liczyć również z utratą kontroli nad częścią działalności firmy, gdyż fundusze VC prowadzą bardzo aktywną politykę zarządzania. Przedsiębiorstwa, które nie mają opracowanego gruntownie planu rozwoju czy nie wykazują wysokiego stopnia innowacyjności działania nie mogą skorzystać z tej formy finansowania.
Kwestia pozyskania kapitału przez przedsiębiorstwa dotyczy firm na różnym etapie rozwoju, zarówno tych małych, jak i dużych. Wysokie zapotrzebowanie na kapitał reprezentują podmioty w początkowej fazie rozwoju i to one mają duże trudności w jego pozyskaniu, szczególnie jeżeli mowa o kredycie bankowym. Nie dysponują oni bowiem często żadnym zabezpieczeniem, ryzyko prowadzenia działalności jest stosunkowo wysokie, nie mają stabilnych rynków zbytu a ich pozycja rynkowa nie jest jeszcze ustabilizowana. Dla tych podmiotów bardziej dostępnymi, lecz droższymi formami są leasing oraz fundusze VC inwestujące w innowacyjne firmy we wczesnym stadium rozwoju. Najtrudniej jest pozyskać kapitał firmom, które nie rozpoczęły jeszcze swojej działalności, ale dysponują dobrym pomysłem na sukces. Dla nich jedynymi dostępnymi rozwiązaniami może być finansowanie działalności przez Anioły Biznesu czy niektóre fundusze VC. Oczywiste jest, że największe możliwości w wyborze form finansowania mają duże przedsiębiorstwa o ugruntowanej pozycji rynkowej.
Należy podkreślić, że od kilku lat w Polsce inwestują pieniądze w ciekawe przedsięwzięcia gospodarcze prywatni inwestorzy, nazywani Aniołami Biznesu. Finansują oni przedsiębiorstwa głównie w fazie zasiewu, startu lub wczesnego rozwoju, co jest szczególnie ważne dla młodych firm. Istnieje powszechna opinia, że Anioły Biznesu kierują się nie tylko względami ekonomicznymi, ważne są dla nich również kryteria pozaekonomiczne np. chęć niesienia pomocy społeczności lokalnej. W Polsce wśród Aniołów Biznesu występują zarówno inwestorzy krajowi, jak i zagraniczni.
Obecny problem w pozyskaniu kapitału przez polskie przedsiębiorstwa staje się pewnym hamulcem dla ponownego rozwoju gospodarczego kraju. To właśnie przedsiębiorstwa tworzą miejsca pracy, wytwarzają bogactwo kraju poprzez produkcję dóbr i usług. W dobie kryzysu rodzi się więc nowa potrzeba tworzenia alternatywnych form finansowania dla podmiotów gospodarczych. Ciekawym pomysłem są tzw. Salony Inwestycyjne IPO.pl odbywające się w różnych miastach w Polsce, na których prezentuje się wyselekcjonowane spółki i projekty w celu poszukiwania finansowania na dalszy rozwój. Tego typu przedsięwzięcie organizowane jest na tak dużą skalę po raz pierwszy przez portal finansowy IPO.pl. Dzięki temu przedsiębiorstwa mają możliwość przedstawienia projektów inwestycyjnych potencjalnym inwestorom oraz otrzymania opinii ekspertów dotyczących modeli biznesowych. Stwarzają one również możliwość dywersyfikacji portfela wśród biorących udział w Salonach inwestorów indywidualnych, Aniołów Biznesu oraz spółek szukających atrakcyjnych okazji inwestycyjnych.
W dobie obecnej sytuacji gospodarczej bardzo ceni się nowe możliwości dzięki którym przedsiębiorca może zdobyć nowe środki na finansowanie swojej działalności. Tradycyjne metody w dobie kryzysu są bowiem zawodne. Wpływają na znaczy wzrost kosztów zarówno działalności podmiotów gospodarczych, jak i samych przedsięwzięć inwestycyjnych. Ważne jest umożliwienie kontaktu przedsiębiorstwom z podmiotami, które dysponują kapitałem oraz gotowe są zainwestować w ciekawe pomysły. Większość firm ma utrudniony kontakt z potencjalnymi inwestorami, chociażby z Aniołami Biznesu, a dzięki umożliwieniu współpracy tym podmiotom poprzez Salony Inwestycyjne IPO.pl można przyczynić się do sukcesu wielu przedsiębiorstw.
Marzena Mliczak / IPO.pl
Źródło: IPO Sp. z o.o.
Wojciech Boczoń