Minione lata wskazały, że rynek pracy w czasie dekoniunktury odczuł zmianę tendencji w polityce związanej z zarządzaniem zasobami ludzkimi. Recesja na rynkach światowych doprowadziła do ograniczania zatrudnienia w firmach sektora bankowego.
Liczba ofert pracy w całej Polsce znacząco spadła, tym samym możliwość rozwoju w wielu bankach została zahamowana. Banki wstrzymywały rekrutacje, część etatów została zredukowana. Instytucje z sektora finansowego odczuły kryzys szczególnie mocno, co można zaobserwować w kontekście ostatnio ogłoszonych zmian właścicielskich w bankach. Sektor bankowy w Polsce przechodzi największą od lat transformację. Kilka instytucji bankowych zostało przejętych przez inne banki i jest w trakcie implementacji zmian po przeprowadzonej fuzji. Kilku ważnych graczy na rynku bankowym ogłosiło natomiast chęć wystawienia swoich polskich spółek na sprzedaż i w chwili obecnej analizuje spływające oferty kupna. Najbliższe miesiące na nowo zdefiniują sektor bankowy w Polsce.
Zmiany właścicielskie mają bezpośredni wpływ na sytuację pracowników banków. Część organizacji podjęła decyzję o zmniejszeniu liczby etatów, redukując jednorazowo kilkaset miejsc pracy. Inne banki nie ogłosiły jeszcze, jakie będą decyzje personalne względem pracowników. Codzienne prowadząc rozmowy rekrutacyjne ze specjalistami i menedżerami pracującymi w sektorze bankowym mogę wskazać na duże poczucie niestabilności panujące w branży. Część specjalistów i menedżerów obserwując jak ich koledzy rozstają się z bankiem decyzją pracodawcy sami zaczynają szukać pracy. W przypadku organizacji, które podjęły decyzje o zwolnieniach kadry z różnych szczebli, obserwować można, że pracownicy obawiając się otrzymania wypowiedzenia sami odchodzą z departamentów nieobjętych redukcją.
Wykwalifikowani specjaliści oraz menedżerowie decydując się na zmianę pracy biorą pod uwagę przede wszystkim opinię o banku, przy czym informacje o pracodawcach zazwyczaj pochodzą od znajomych pracujących w branży finansowej. Potwierdzają to wyniki 2. edycji badania Antal International „Najbardziej pożądani pracodawcy 2011 w opinii specjalistów i menedżerów“, w którym respondenci byli pytani m.in. o powody, dla których cenią pracodawców. Zdecydowanie najważniejszym czynnikiem, który wpływa na otwartą postawę kandydata na rynku pracy i jego chęć udziału w procesie rekrutacyjnym prowadzonym przez konkretny bank, jest ugruntowana pozycja danej instytucji na rynkach w Polsce oraz na świecie. Wiąże się to z kolejnym istotnym czynnikiem decydującym o ewentualnym podejściu do procesu rekrutacyjnego, jakim jest pozycja danego banku w różnego rodzaju rankingach. Z kolei specjaliści pracujący w strukturach sprzedażowych szczególnie zwracają uwagę na ofertę związaną z usługami banku, która będąc ich narzędziem pracy w bezpośredni sposób przekłada się na wyniki sprzedażowe. Wykwalifikowana kadra, rozpatrując zmianę pracy, analizuje również pakiet socjalny oraz pakiet szkoleń, który może zaproponować potencjalny pracodawca. Większość banków z góry nakreśla swoim pracownikom ścieżkę rozwoju ich kariery, którą mogą podążać. Dzięki temu pracownik już na początku pracy w danej instytucji jest poinformowany, co może osiągnąć i jaka jest jego ścieżka kariery, przy założeniu, że będzie realizował stawiane przez pracodawcę cele. Najwięcej kandydatów odpowiada na ogłoszenia pracy publikowane przez organizacje o stabilnej pozycji na rynku. Potwierdza to również badanie Antal International „Najbardziej pożądani pracodawcy 2011 w opinii specjalistów i menedżerów“, które wskazało liderów wśród pracodawców w różnych branżach. W sektorze bankowym miejsca na podium zajęły duże, międzynarodowe banki, które mają ustabilizowaną sytuację na rynku i nie są w trakcie żadnych zmian właścicielskich.
Transformacja na rynku wymusiła na całym sektorze zmiany w podejściu do procesu rekrutacji oraz pozyskiwania doświadczonych kandydatów. Banki bardzo ostrożnie podchodzą do tematu rekrutacji, często prowadząc ją w sposób tajny. Wcześniejsze zwolnienia wymusiły deklarację niezatrudniania i jeśli pojawia się potrzeba rekrutacyjna, proces jest prowadzony przy najwyższym stopniu poufności, aby ogłoszona wcześniej polityka personalna była spójna. Mogę również zauważyć brak zaufania kandydatów wobec banków poszukujących nowych pracowików, a będących w trakcie zmian właścicielskich. Zachęcenie kandydatów do uczestnictwa w projekcie rekrutacyjnym jest często bardzo trudne. Banki, które niedawno ogłosiły zmiany borykają się z problemem, kiedy kandydaci na kilka dni przed rozpoczęciem pracy rezygnują z niej. Część pracowników w obawie przed kolejnymi zmianami właścicielskimi szuka pracy poza branżą. Doświadczeni bankowcy chętnie aplikują na stanowiska do departamentów finansowych bądź operacyjnych. Doświadczeni doradcy klientów instytucjonalnych często odnajdują się w sprzedaży w branżach, z których dotychczas pozyskiwali klientów.
Oferty pracy dla specjalistów oraz menedżerów w chwili obecnej powinny gwarantować stabilność oraz gwarancję zatrudnienia – standardem stały się już możliwość rozwoju kompetencji, atrakcyjność finansowa, rozbudowany pakiet socjalny oraz system bonusowy. Kandydaci oczekują jasno wyznaczonych celów indywidualnych, ale również kierunków rozwoju linii biznesowych oraz poznania strategii całego banku. Pomimo panującej w niektórych kręgach opinii, że większość procesów bankowych ulega automatyzacji, co prowadzi do dalszych redukcji zatrudnienia, z moich obserwacji wynika, że w najbliższych latach banki będą w dalszym ciągu stawiać na zatrudnianie doświadczonych specjalistów i menedżerów. Wraz ze zmieniajacym się rynkiem, zmieniają się potrzeby klientów banków, które zawsze przekładają się na konieczność zatrudniania wykwalifikowanej kadry. Banki, które zrozumieją wymagania kandydatów najszybciej będą miały szansę na pozyskanie oraz utrzymanie wykwalifikowanej kadry specjalistycznej oraz menedżerskiej.
Daria Wancicka
Antal International, menedżer zespołu rekrutującego specjalistów i menedżerów w obszarze bankowości.
Źródło: Przegląd Finansowy Bankier.pl
Wojciech Boczoń