Subindeks Barometru EFL dla sektora handlowego na IV kwartał tego roku wyniósł 54,9 pkt, to aż o 6,6 pkt więcej niż kwartał wcześniej. Odczyt po raz pierwszy od 4 lat przekroczył próg ograniczonego rozwoju wynoszącego 50 pkt i osiągnął najwyższą wartość od ponad 7 lat (w II kwartale 2018 roku wyniósł 61,1 pkt).
Również pierwszy raz od wielu lat mamy więcej optymistów niż pesymistów sprzedażowych. 21 proc. firm handlowych prognozuje wyższą sprzedaż, prawie nikt nie myśli o jej spadku, podczas gdy kwartał wcześniej było dokładnie odwrotnie (6% prognozowało wzrost, a 24% spadek). Eksperci zwracają uwagę, że wyniki handlu może podbić e-commerce, którego udział w łącznej sprzedaży detalicznej pod koniec roku rośnie.
Barometr EFL dla handlu na IV kwartał 2025:
Subindeks: 54,9 pkt (+6,6 pkt kw./kw.)
- Inwestycje: 9 proc. przedsiębiorców planuje większe inwestycje (1 proc. w III kwartale 2025)
- Sprzedaż: 21 proc. przedsiębiorców prognozuje wzrost (6 proc. w III kwartale 2025), a 1 proc. spadek sprzedaży (24 proc. w III kwartale 2025)
- Płynność finansowa: 23 proc. przedsiębiorców prognozuje poprawę płynności finansowej (6 proc. w III kwartale 2025)
- Finansowanie zewnętrzne: 10 proc. przedsiębiorców prognozuje większe zapotrzebowanie na finansowanie zewnętrzne (24 proc. w III kwartale 2025)
– Po kilku trudnych latach wreszcie widać pierwsze ożywienie w handlu. W opinii najbardziej zainteresowanych końcówka roku zapowiada się wyjątkowo dobrze, zarówno w sklepach stacjonarnych jak i online. Według danych GUS sprzedaż detaliczna we wrześniu 2025 roku była o ponad 6% wyższa niż rok wcześniej, a listopadowy i grudniowy sezon zakupowy tradycyjnie przynosi dodatkowy impuls. Widać, że przedsiębiorcy przygotowują się na zwiększony popyt i z większym optymizmem patrzą na przyszłość. Jedna jaskółka wiosny nie czyni, ale chciałbym traktować tę wartość subindeksu Barometru EFL jako dobry prognostyk, że branża odzyskuje równowagę i jest gotowa na dynamiczne rozpoczęcie nowego roku – mówi Robert Dudziński, dyrektor sprzedaży w Carefleet, spółce z Grupy EFL.
Najwyższy handlowy subindeks od lat
Role się odwróciły. O ile w poprzednich kwartałach handel odnotowywał najniższe wyniki wśród 6 badanych przez EFL sektorów, o tyle w IV kwartale br. mamy do czynienia z przeciwną sytuacją. Wartość Barometru EFL dla firm handlowych na IV kwartał br. wyniosła 54,9 pkt, o 6,6 pkt więcej niż kwartał wcześniej. Jest to najwyższy wynik wśród wszystkich sektorów (obok budownictwa, produkcji, TSL, HoReCa i usług).
Co więcej, sektor po raz pierwszy od 4 lat (dokładnie od IV kwartału 2021 roku, kiedy wynik wyniósł 50,1 pkt) uzyskał odczyt powyżej progu OR (50 pkt.). Próg OR to poziom ograniczonego rozwoju firm z sektora MŚP, który w Barometrze EFL wynosi co najmniej 50 pkt. Stanowi algorytm stworzony na podstawie danych zgromadzonych w trakcie badania przedsiębiorców dotyczących 4 sfer: poziomu sprzedaży, planowanych inwestycji w środki trwałe, płynności finansowej i zapotrzebowania na zewnętrzne finansowanie. Przyjmuje wartości od 0 do 100, przy czym zagregowany wynik powyżej 50 pkt oznacza, że występują sprzyjające warunki do rozwoju sektora MŚP, natomiast wynik niższy oznacza, że warunki te są niekorzystne.
Zakupowy koniec roku
Zdecydowanie wyższa wartość subindeksu to efekt przewagi optymistycznych opinii w większości badanych obszarów. W przypadku sprzedaży, 21 proc. przedsiębiorstw handlowych prognozuje jej wzrost, a tylko 1 proc. obawia się spadku. Kwartał wcześniej było odwrotnie: 6 proc. liczyło na wzrost obrotów, a 21 proc. obawiało się ich spadku.
Istotną częścią całego sektora handlowego jest e-commerce. Jak wynika z ostatnich danych GUS, udział zakupów internetowych w łącznej sprzedaży detalicznej wyniósł we wrześniu 9%. Eksperci Fulfilio, dostawcy usług logistycznych dla sklepów internetowych, zwracają uwagę, że są jednak segmenty, gdzie ten udział jest zdecydowanie wyższy, jak odzież (ok. 24%) czy książki (21%).
– We wrześniu internetowa sprzedaż detaliczna wzrosła o prawie 9% w ujęciu rocznym i z takim poziomem wzrostów mamy do czynienia od kilku miesięcy. I choć dane z Barometru EFL wskazują, że końcówka roku może być najlepsza od wielu lat, to w branży e-commerce obserwujemy raczej umiarkowany optymizm niż entuzjazm. Z perspektywy Fulfilio widać wyraźne ożywienie, bo liczba zapytań i przygotowywanych projektów logistycznych jest wyższa niż rok temu, a firmy e-commerce planują wzrosty sprzedaży w IV kwartale. Jednak dynamika nie przypomina już okresu boomu z lat 2020–2022. Przed nami sezon dojrzały, bardziej stabilny niż spektakularny – mówi Arkadiusz Filipowski, prezes Fulfilio.
Optymizm sprzedażowy przekłada się na dobre prognozy dotyczące kondycji finansowej. 23 proc. przedsiębiorców prognozuje poprawę płynności finansowej, podczas gdy kwartał wcześniej ten odsetek wynosił zaledwie 6 proc. Tylko 2,5 proc. firm obawia się pogorszenia finansowej strony biznesu.
Inwestycje drgnęły
W przypadku inwestycji wciąż mamy przewagę pesymistów nad optymistami, jednak sytuacja wygląda i tak zdecydowanie lepiej niż w III kwartale br. 9 proc. przedsiębiorców planuje większe inwestycje, kwartał wcześniej taki plan miał zaledwie 1 proc. handlowców. 14 proc. planuje mniej inwestować.
Optymizmem napawają także prognozy dotyczące zapotrzebowania finansowego. Co dziesiąty handlowiec wskazuje na wzrost zapotrzebowania na dodatkowe fundusze, kwartał wcześniej taką deklarację złożył co czwarty zapytany. To o tyle optymistyczny wniosek, że obecnie leasing czy kredyt częściej służą do regulowania bieżących zobowiązań, niż do finansowania inwestycji. Wartość głównego indeksu Barometru EFL na IV kwartał 2025 roku wyniosła 53,4 pkt. Osiągnięty poziom jest o 1,9 pkt. wyższy niż w III kwartale 2025 roku.
Barometr EFL jest syntetycznym wskaźnikiem informującym o skłonności firm z sektora MŚP do wzrostu (tj. rozwoju rozumianego, jako stawianie sobie przez przedsiębiorstwa celów związanych ze wzrostem sprzedaży i produkcji, ekspansją na nowe rynki i maksymalizacją zysków, co jest związane z inwestycjami w środki trwałe). Prognozowana na dany kwartał kondycja finansowa firm MŚP daje punkt odniesienia do wnioskowania o zakładanym kierunku zmian, które sprzyjają wzrostowi lub działają hamująco na rozwój firm. Badanie przygotowywane jest przez Ecorys na zlecenie Europejskiego Funduszu Leasingowego SA., a jego wyniki są publikowane co kwartał. Jego uczestnicy to mikro, małe i średnie firmy terenu całej Polski. W badaniu wzięła udział reprezentatywna grupa 600 mikro, małych i średnich firm. Aktualna edycja badania odbyła się od 1 do 24 września 2025 roku.
Wojciech Boczoń
