Obecnie trzynaście banków oferuje licencje na placówki partnerskie pod swoim logo lub odrębną marką. Należą do nich AIG, BPH, BZWBK (marka Minibank), Bank DnB Nord (sieć Monetia), Dominet Bank (Grupa Fortis), eurobank, GE Money Bank, Getin Bank, ING, Multibank, Bank Pekao SA, Bank PKO BP oraz Polbank. Niebawem na rynku mogą pojawić się oferty kolejnych graczy – budowę sieci partnerskiej zapowiedział tworzony właśnie Alior Bank z Grupy Carlo Tassara – liczba otwartych przez ten bank placówek partnerskich ma sięgnąć 400.
Pod koniec czerwca 2008 roku na polskim rynku funkcjonowały łącznie około 3303 placówki na licencji (włączając agencje PKO BP). W pierwszej połowie roku banki uruchomiły ponad 250 placówek franczyzowych. Największą dynamikę wzrostu liczby placówek partnerskich w tym okresie odnotowały BPH (89) Getin Bank (68) oraz GE Money Bank (46). Ponad dwadzieścia otwarć zrealizowały również Dominet Bank, MiniBank oraz eurobank. Banki deklarują uruchomienie do końca roku 577 placówek działających na zasadzie franczyzy.
Multifranczyzobiorcy
Wśród partnerów banków rośnie liczba tzw multifranczyzobiorców – partnerów, którzy prowadzą więcej niż jedną placówkę tego samego banku. Obecnie ich liczba szacowana jest na około 500 (włączając agentów PKO BP). Jest to trend, dotyczący całego rynku franczyzy – wg. statystyk przygotowanych przez PROFIT system niemal 7 tysięcy jednostek franczyzowych i agencyjnych prowadzonych jest jako kolejna placówka tego samego franczyzobiorcy lub agenta.
Niektóre banki nie stawiają ograniczeń co do maksymalnej liczby placówek w rękach jednego franczyzobiorcy, inne ograniczają tę liczbę do 2-3 jednostek. Głównym kryterium otwarcia kolejnej placówki przez tego samego partnera są wyniki pierwszej lokalizacji, zaangażowanie franczyzobiorcy w biznes oraz relacje z centralą.
Na początku było… PKO
Prekursorem bankowej franczyzy w Polsce był bank PKO BP. Główną funkcjonalnością agencji tego banku była (i jest) działalność transakcyjna. W szczytowym okresie funkcjonowało blisko 5 tysięcy agencji PKO BP. Dzisiaj ich liczba wynosi nieco ponad 2160, a bank przygotowuje się do restrukturyzacji tej części działalności. Pierwszy nowoczesny bankowy system franczyzowy opracował Dominet Bank, który w 2003 roku zaoferował swoim parterom możliwość otwarcia dużego oddziału nie różniącego się w zasadzie od własnej placówki banku. Placówki te otwierane były jednak wyłącznie w większych miastach. Nieco inny kierunek wybrał bank BPH, który w 2 lata zbudował sieć 450 małych placówek agencyjnych o niższym standardzie, otwieranych w małych miejscowościach. Dynamiczny rozwój tego modelu bankowości przyczynił się do wyparcia z rynku punktów kasowych – te, które pozostały, ewoluowały pod skrzydłami banków w kierunku agencyjnych placówek bankowych (Monetia z Bise, obecnie z DnB Nord).
Który bank następny?
W 2007 roku z franczyzą wystartował eurobank, który niewielkim placówkom partnerskim nadał pełną funkcjonalność właściwą dotychczas własnym oddziałom banku oraz jako pierwszy udostępnił agencjom rzeczywisty system banku (przedtem agencje pracowały na nakładkach na system informatyczny). Na początku tego roku z własnym, analogicznym projektem franczyzy ruszył Getin Bank. Do modernizacji systemu partnerskiego przygotowuje się również Pekao SA, który obecną sieć 150 placówek partnerskich pozyskał w wyniku fuzji z BPH. Po pierwszych trudnych miesiącach Bank intensywnie pracuje nad rozwojem formy dystrybucji – zainwestował w nowy system informatyczny pozwalający na pełna obsługę klienta od strony transakcyjnej, sprzedaż produktów bankowych jak również zautomatyzował obsługę rozliczeń na linii Bank- Agent. Ponadto Pekao planuje poszerzenie oferty produktowej dostępnej w agencjach o ubezpieczenia, produkty inwestycyjne oraz produkty dla klientów biznesowych.
Dwa modele franczyzy bankowej
Znakomita większość banków wybrała model (od początku lub ewoluując), w którym placówki partnerskie nie różnią się wizualizacją oraz funkcjonalnością od własnych oddziałów banku – oferują te same produkty, jak w oddziałach własnych (wyjątkiem pozostaje PKO BP, który – według informacji centrali – przygotowuje restrukturyzację sieci).
W bankowej franczyzie dominują dwa modele rozwoju – pierwszy zakłada budowę sieci małych (1-2 stanowiska), choć w pełni funkcjonalnych placówek lokowanych w małych miejscowościach (nawet 10-15 tysięcy mieszkańców) – taki model wybrały m.in. BPH, eurobank, Getin Bank, Minibank czy Pekao. Dzięki franczyzie mogą dotrzeć ze swoją ofertą w rejony, w których otwarcie własnego oddziału (szacowane na ponad 300 tysięcy zł.) nie byłoby opłacalne. Drugim modelem jest otwieranie większych jednostek, które rozmiarami przypominają oddziały własne banku, lecz zarządzane są przez partnerów (m.in. Polbank, Dominet Bank, Multibank). Takie placówki funkcjonują najczęściej w dużych miastach.
Wojciech Boczoń