Jakość wyrobów budowlanych, wykorzystywanych w budownictwie ma zasadnicze znaczenie dla ich przyszłego, bezpiecznego użytkowania. Niestety często zdarza się, że konsumenci czyli przeważnie prywatni inwestorzy, pragnący zrealizować marzenie swego życia i wybudować domek jednorodzinny padają ofiarą nadużyć ze strony nieuczciwych producentów, wprowadzających na rynek wyroby budowlane niezgodne z wymaganiami.
Pojawia się zatem nieuczciwa konkurencja, której skutkiem jest obniżanie cen wyrobów przez nierzetelnych producentów, co w dalszej kolejności prowadzi do wyeliminowania z rynku tych przedsiębiorców uczciwie produkujących określone wyroby.
– W Polsce od ponad pięciu lat funkcjonuje system przepisów prawnych regulujących kwestie związane z materiałami budowlanymi. Mowa tu między innymi o ustawie z dnia 16 kwietnia 2004 roku o wyrobach budowlanych, która w swoim głównych założeniach określa zasady wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych, ich kontroli oraz zasady działania odpowiedzialnych za ten proces organów administracji publicznej. – mówi Monika Baran, specjalista ds. marketingu firmy architektonicznej ARCHETON Sp. z o. o.
Teraz jednak dostrzeżono potrzebę dokonania zmian i uzupełnień legislacyjnych dotyczących procedur kontroli wyrobów budowlanych wprowadzonych do obrotu, a to wszystko w celu podniesienia efektywności działań kontrolnych. A zatem główna oś zmian w przepisach opierać się będzie na systemie kontroli. Zostały one zmaterializowane w postaci już uchwalonej nowelizacji wspominanej ustawy z dnia 21 maja 2010 roku. Dość wspomnieć, że Senat zmiany przyjął bez poprawek, a to oznacza, że ostatnim etapem w procedurze legislacyjnym jest jedynie podpis Marszałka Sejmu, pełniącego obowiązki Prezydenta. Przy czym przepis końcowy nowelizacji zaznacza, że zmiany wejdą w życie dopiero pół roku po ich ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw.
Nowelizacja ustawy podyktowana była nie tylko koniecznością wzmocnienia systemu kontroli wyrobów budowlanych, ale również efektem obowiązku dostosowania się państwa polskiego do wymagań zawartych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu. Chodzi tutaj o wyrażoną w nowym brzmieniu artykułu 5 ustawy zasadę, iż wprowadzony do obrotu legalnie w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej wyrób, mimo, iż nie został objęty odpowiednim, europejskim certyfikatem może być dopuszczony do sprzedaży w Polsce.
– Praktycznie oznacza to, że wyroby budowlane objęte rozporządzeniem mogą być swobodnie wprowadzane na terytorium Polski bez potrzeby ich znakowania znakiem budowlanym, a jest to zastrzeżony znak wskazujący, że dany wyrób budowlany jest zgodny z Polską Normą albo posiada pozytywną ocenę techniczną przydatności do stosowania – stwierdza Monika Baran, specjalista ds. marketingu firmy architektonicznej ARCHETON Sp. z o. o. – Nie ulega wątpliwości, że to rozwiązanie zapewni bardziej swobodny przepływ wyrobów budowlanych w Unii Europejskiej.
Dalsze zmiany dotyczą przede wszystkim kontroli jakości. Wzmocniono rolę wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, który może wzywać organy nadzoru budowlanego niższego szczebla do przeprowadzania kontroli wskazanej budowy czy robót budowlanych w zakresie stosowania określonych wyrobów budowlach. Skuteczny nadzór rynku wyrobów budowlanych i eliminowanie z tego rynku wyrobów niebezpiecznych wymaga szerokiego współdziałania organów nadzoru budowlanego z innymi organami administracji publicznej. Dlatego wprowadzono przepis mówiący o współdziałaniu różnych organów administracji publicznej z organami odpowiedzialnymi za nadzór budowlany. Dokonano istotnego rozszerzenia uprawnień kontrolnych danego organu bądź też uprawnionej osoby w postaci możliwości wstępu praktycznie do każdego miejsca, związanego z wyrobem budowlanym. Kontrola obejmuje wyłącznie wyrób budowlany, prawidłowość jego oceny zgodności oraz dokumentację techniczną.
– Podczas kontroli zobowiązanym do postępowania zgodnie z poleceniami kontrolującego jest nie tylko producent czy ewentualnie importer wyrobów, ale również sprzedający, od którego można żądać informacji od kogo nabył dany wyrób budowlany. – dodaje Monika Baran, specjalista ds. marketingu firmy architektonicznej ARCHETON Sp. z o. o.
W przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez producenta bądź importera (jednak podobne konsekwencje będą tyczyły się również sprzedającego) kontrolujący organ może zdecydować o natychmiastowym wycofaniu z obrotu wadliwych, niebezpiecznych wyrobów budowlanych. Oczywiście może wiązać się to z dalszymi, negatywnymi skutkami dla tych podmiotów, które w sposób świadomy łamały prawo w tej dziedzinie. Ważna zmiana w przepisach miała również inny charakter, otóż kwalifikacja prawna czynu zabronionego, polegającego między innymi na wprowadzaniu do obrotu wyrobów budowlany nienadających się do stosowania przy wykonywaniu robót została przesunięta z kategorii wykroczenia do kategorii przestępstwa.
Katalog uprawnień kontrolnych został wzbogacony o jeszcze kilka rozwiązań (jak np. uprawnienia do bezpłatnego pobierania próbek od wszystkich osób zaangażowanych bezpośrednio czy też pośrednio w obrót wyrobami czy też możliwość dokonania zabezpieczenia wyrobu budowlanego lub jego określonej partii przed dalszym przekazywaniem na okres 2 miesięcy przy spełnieniu danych przesłanek), które zostały dokładnie opisane w rozdziale ustawy poświęconym kontroli. Autorzy zmian mają nadzieję,
że zwiększona intensywność i skuteczność działań kontrolnych organów nadzoru budowlanego przyczyni się do skuteczniejszej ochrony konsumentów, a w dalszej kolejności do podniesienia bezpieczeństwa użytkowania obiektów budowlanych.
Źródło: Archeton Sp. z o.o.
Wojciech Boczoń