Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) 15 stycznia 2020 r. wydał decyzję o rozpoczęciu przymusowej restrukturyzacji Podkarpackiego Banku Spółdzielczego (PBS) z siedzibą w Sanoku. Ze względu na złą sytuację kapitałową PBS Fundusz od 17 stycznia 2020 r. przejął nad nim kontrolę oraz wyznaczył administratora.
Przymusowa restrukturyzacja Banku odbywa się z użyciem banku pomostowego – Banku Nowego BFG S.A., instytucji o kapitale 100 mln zł. W weekend zostanie do niej przeniesiona wydzielona część PBS, obejmująca m.in. wszystkie depozyty klientów detalicznych, mikrofirm i MŚP, co zapewnia ich bezpieczeństwo. Bank Nowy BFG S.A. będzie prowadził rachunki na niezmienionych zasadach dla dotychczasowych klientów PBS. W nowej instytucji Bankowy Fundusz Gwarancyjny gwarantuje oszczędności klientów na niezmienionych zasadach.
Skutki decyzji dla klientów
Klienci detaliczni (indywidualni), w tym osoby prowadzące jednoosobową działalność gospodarczą, a także mikrofirmy, oraz MŚP, zachowują swoje środki w całości. Wyjątkiem od tej zasady są nieskapitalizowane, czyli naliczone ale jeszcze niezaksięgowane na koncie odsetki od kwot przekraczających limit gwarancji BFG. Do nowej instytucji przenoszone są także kredyty.
Obsługa klientów PBS, ze względu na techniczne wymogi związane z przeniesieniem działalności do Banku Nowego BFG S.A., zostaje czasowo zawieszona. Oznacza to przerwę techniczną w serwisach bankowości internetowej i mobilnej, oraz w oddziałach banku. Nie będą też działać karty i bankomaty PBS. Wznowienie obsługi klientów planowane jest na wtorek 21 stycznia 2020 r.
Od wtorku klienci banku będą obsługiwani tak jak do tej pory. Klienci będą mieli dostęp do swoich oszczędności przez wszystkie kanały: bankowość internetową i aplikację mobilną, a oddziały banku będą czynne w normalnych godzinach pracy. Klienci będą mogli korzystać z kart i bankomatów banku. W nowej instytucji Bankowy Fundusz Gwarancyjny gwarantuje oszczędności klientów banku na niezmienionych zasadach, tj. do równowartości 100 tys. euro, w złotych.
Powody podjęcia decyzji
W sytuacji, w której znalazł się PBS, drugi największy bank spółdzielczy w Polsce, niezbędne okazało się rozpoczęcie przymusowej restrukturyzacji, żeby ten istotny dla regionu bank kontynuował swoją działalność.
„Przeprowadzamy ten niełatwy proces, aby zapewnić kontynuację obsługi klientów i chronić depozyty jednostek samorządu terytorialnego (JST). W przypadku upadłości nie są one w żaden sposób chronione. Przygotowane przez niezależną firmę oszacowanie aktywów i pasywów PBS wykazało ujemną wartość kapitałów własnych banku. Dlatego nieprzeniesiona do Banku Nowego BFG S.A. część depozytów JST, a także dużych firm, zostanie finalnie utracona. Pokrycie straty kosztem właścicieli i niektórych wierzycieli jest warunkiem zaangażowania środków BFG i przeprowadzenia restrukturyzacji. Stosując przymusową restrukturyzację chronimy istotną część depozytów JST” – tłumaczy Prezes Bankowego Funduszu Gwarancyjnego Mirosław Panek.
Alternatywą dla przymusowej restrukturyzacji była upadłość PBS, czyli scenariusz, w którym JST straciłyby całość środków, gdyż nie są one objęte gwarancjami BFG. Z kolei depozyty klientów indywidualnych czy małych firm byłyby chronione tylko do wysokości gwarancji BFG.
„Należy zaznaczyć, że jednostkowy przypadek PBS w Sanoku nie wpływa na ogólną pozytywną ocenę kondycji sektora banków spółdzielczych w Polsce, a środki klientów banku są niezmiennie gwarantowane przez BFG” – podkreśla Mirosław Panek.
BFG rozpoczął przymusową restrukturyzację, ponieważ zostały spełnione trzy warunki, które zobowiązują Fundusz do podjęcia takiego działania zgodnie z art. 101 ust. 7 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji:
- PBS był zagrożony upadłością,
- Nie było przesłanek wskazujących, że możliwe działania nadzorcze lub działania PBS pozwolą we właściwym czasie usunąć zagrożenie upadłością,
- Podjęcie przymusowej restrukturyzacji PBS było konieczne w interesie publicznym.
Zgodnie z raportem półrocznym PBS, suma bilansowa banku na koniec czerwca 2019 r. wynosiła ok. 2,8 mld zł, a współczynnik kapitałowy Tier I w ciągu 12 miesięcy obniżył się z 7,56% do 0,32%, podczas gdy minimalny wymóg to 6%. PBS, w przeciwieństwie do większości banków spółdzielczych, nie należy do żadnego z działających w Polsce Instytucjonalnych Systemów Ochrony.
Przed podjęciem decyzji o przymusowej restrukturyzacji BFG, zgodnie z art. 137 Ustawy o BFG, zapewnił przeprowadzenie oszacowania wartości aktywów i pasywów PBS. Z oszacowania, wykonanego przez niezależną firmę, wynika, że aktywa podmiotu nie wystarczają na zaspokojenie jego zobowiązań.
Działania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego prowadzone są w porozumieniu z pozostałymi członkami sieci bezpieczeństwa finansowego kraju: Komisją Nadzoru Finansowego, Ministerstwem Finansów oraz Narodowym Bankiem Polskim. O przymusowej restrukturyzacji PBS zostanie poinformowana także Komisja Europejska.
Skutki decyzji dla PBS
Z chwilą doręczenia decyzji o rozpoczęciu przymusowej restrukturyzacji zarząd Banku uległ rozwiązaniu, a kompetencje rady nadzorczej zostały zawieszone. Bankiem kieruje teraz Pan Paweł Małolepszy jako administrator z ramienia BFG.
W przypadku przymusowej restrukturyzacji udziały członkowskie w PBS oraz jego obligacje zostają umorzone. Część depozytów jednostek samorządu terytorialnego, dużych firm i innych podmiotów nieobjętych gwarancjami zostaje w banku w restrukturyzacji w celu pokrycia strat i zostanie finalnie utracona. Pokrycie strat jest niezbędne, aby możliwe było zaangażowanie środków Funduszu. Natomiast depozyty do wysokości równowartości 100 tys. euro są niezmiennie gwarantowane przez BFG.
PBS zostanie podzielony. Zdecydowana większość jego majątku i zobowiązań, a także klienci i pracownicy, będzie przeniesiona do nowej instytucji – Banku Nowego BFG S.A., który mając 100 mln zł kapitału gwarantuje kontynuację jego działalności. Celem BFG jest doprowadzenie do sprzedaży Banku Nowego BFG S.A., czyli części byłego PBS, innemu bankowi lub grupie banków.
Źródło: BFG
Wojciech Boczoń