Bank Gospodarstwa Krajowego (BGK) obejmie od lipca Prezydencję w sieci Joint European Financiers for International Cooperation (JEFIC). Po raz pierwszy polska instytucja finansowa będzie reprezentować głos największych europejskich banków rozwojowych w rozmowach na temat przyszłej architektury finansowania w UE polityki rozwoju. Nowy etap współpracy i wspólnych inwestycji przybliży podpisana równolegle Umowa Ramowa o Współfinansowaniu JEFIC.
Przewodniczenie pracom JEFIC przez BGK oznacza odpowiedzialność za reprezentowanie wspólnych interesów instytucji z Włoch (CDP), Niemiec (KfW), Francji (AFD), Hiszpanii (AECID) i Polski (BGK) w zakresie finansowania projektów polityki rozwojowej na świecie. W praktyce przekłada się to na koordynację wspólnych stanowisk wobec instytucji unijnych, kształtowanie priorytetów inwestycyjnych oraz wzmacnianie roli europejskich banków rozwoju jako kluczowych partnerów w realizacji polityki zewnętrznej UE.
Objęcie Prezydencji JEFIC to wyraźny sygnał, że Polska i BGK stają się współtwórcami europejskiej architektury finansowania polityki rozwojowej. Naszą rolą jest dziś nie tylko udział w projektach finansowych – takich jak np. podpisana niedawno z Komisją Europejską umowa gwarancyjna w ramach programu Ukraine Facility – ale również aktywne kształtowanie mechanizmów finansowania polityki rozwojowej. W ścisłym partnerstwie z innymi bankami rozwoju, wspólnie budujemy system, który realnie wzmacnia wpływ Europy na globalny rozwój. Jako drugi po EBI bank zarządzający środkami budżetowymi UE, BGK wnosi do tego grona sprawne instytucjonalne doświadczenie oraz efektywne narzędzia włączania rynków finansowych do realizacji unijnych i rządowych priorytetów
prof. zw. dr hab. Marta Postuła, pierwsza wiceprezes zarządu BGK
Rosnąca rola BGK i europejskich banków rozwoju
Prezydencja JEFIC wpisuje się w szerszą trajektorię wzrostu znaczenia BGK jako instytucji realizującej politykę rozwojową Polski i współtworzącej europejski system finansowania rozwoju. Wzrost tej roli nabrał szczególnego znaczenia dzięki przyjęciu krajowych ram prawnych, w tym nowelizacji ustawy o współpracy rozwojowej i powołaniu Finansowego Instrumentu Współpracy Rozwojowej (FIWR), obsługiwanego przez BGK. Dzięki temu bank może m.in. realizować projekty inwestycyjne poza UE, na przykład w Ukrainie, łącząc instrumenty i środki europejskie z polskimi. W ostatnich latach BGK znacząco rozszerzył swoją aktywność międzynarodową – od projektów infrastrukturalnych i energetycznych w Afryce, przez wsparcie transformacji gospodarczej w Mołdawii, po aktywny udział w przygotowaniach do odbudowy Ukrainy.
W Europie podkreśla się znaczenie narodowych banków rozwoju jako najbardziej efektywnych i elastycznych instrumentów wdrażania polityk UE poza jej granicami. Dzięki zdolności do łączenia środków publicznych i prywatnych oraz statusowi instytucji publicznych, realizują one projekty, które często nie byłyby możliwe do sfinansowania wyłącznie na zasadach komercyjnych.
Prezydencja JEFIC – wpływ i odpowiedzialność
Od lipca do końca 2026 r. BGK będzie prowadził Prezydencję JEFIC razem z włoskim CDP, a następnie – do połowy 2027 r. – samodzielnie. W ramach Prezydencji JEFIC, BGK będzie odpowiadał za trzy kluczowe obszary: rozwój współfinansowania projektów, dialog regulacyjny z instytucjami UE oraz budowanie widoczności i spójnej narracji wokół roli europejskich banków rozwoju. Szczególne znaczenie ma reprezentowanie wspólnego głosu JEFIC w kontekście negocjacji przyszłego budżetu UE na lata 2028–2034, gdzie rola instrumentów zewnętrznych i partnerstwa z bankami rozwoju będzie jednym z kluczowych tematów.
Wojciech Boczoń
