BIK portretuje współczesnych seniorów jako aktywnych uczestników życia finansowego, którzy posiadają wszystkie produkty kredytowe, przy czym ich pożyczki i kredyty zaciągnięte na konsumpcję stanowią połowę wszystkich posiadanych zobowiązań.
Osoby w wieku 65 i więcej lat, zgodnie z terminologią EUROSTAT-u oraz OECD, określane są w raportach badawczych i statystykach standardowo jako starsze. Grupa ta wynosi w Polsce obecnie 6,4 mln osób, wśród których udział Pań (60,7%) jest większy niż Panów. Mimo przewidywanego spadku liczby ludności o 4,5 mln do 2050 r., spodziewany jest systematyczny wzrost liczby osób w wieku 60 lat i więcej. Jak wynika z danych GUS w roku 2050 w Polsce udział osób starszych przekroczy 30% na obszarach wiejskich, natomiast w miastach zbliży się do 35%.
Ekonomiczna rola Polaków w wieku 65 lat
Jak wynika z danych BIK, osoby starsze mają udział we wszystkich rodzajach kredytów – spłacają kredyty mieszkaniowe (6,6 mld zł), konsumpcyjne (18,9 mld zł), karty kredytowe (1,1 mld zł) oraz limity debetowe (0,9 mld zł).
43,75 tys. osób w wieku 65 plus posiada 211,4 tys. pożyczek z tytułu których do spłaty mają 2 mld zł (10% łącznego zadłużenia). Średnie zadłużenie w tej grupie wiekowej (łącznie: kredyt konsumpcyjny, karta kredytowa, limit debetowy, pożyczka oraz kredyt mieszkaniowy) to 9 936 zł. na osobę.
Babcia i Dziadek to sponsorzy
Starsi, zapytani w badaniach opinii o ich wartości w życiu wymieniają na pierwszym miejscu zdrowie (83%) a następnie rodzinę i szczęście rodzinne (77%).
– Deklaracja, w której jedną z przewodnich wartości dla osób starszych jest rodzina, to z pewnością jeden z powodów, dzięki którym młodsze pokolenia wciąż mogą liczyć na Babcie i Dziadków.– mówi prof. Waldemar Rogowski, główny analityk kredytowy BIK. – Potrzeba dzielenia się i wsparcia materialnego swojej rodziny, bliskich może wpływać na zapotrzebowanie „na gotówkę”, co widać w danych BIK. Połowa posiadanych produktów kredytowych seniorów to kredyty konsumpcyjne (50%). W drugiej kolejności są to linie debetowe (31%) tu seniorzy wiodą prym nad pozostałą grupą wszystkich kredytobiorców, w przypadku których udział linii debetowych w łącznej liczbie czynnych produktów kredytowych wynosi 20% – dodaje prof. Rogowski.
Dziadek ma grubszy portfel
Grupę seniorów można scharakteryzować jako aktywnych konsumentów. Nie bez znaczenia jest stabilność ich dochodów oraz samodzielność mieszkaniowa, wynikająca z posiadania najczęściej własnościowej nieruchomości. Może to plasować seniorów w lepszej sytuacji niż w przypadku osób na dorobku rodzinnym czy zawodowym.
Z analizy GUS o wysokości świadczeń wypłacanych przez ZUS po waloryzacji w marcu 2016 r. wynika, że średnia arytmetyczna wysokości miesięcznych emerytur w Polsce wyniosła 2 049,15 zł. W wyniku różnicy wieku przechodzenia na emeryturę pomiędzy kobietami a mężczyznami, te pierwsze uzyskują uprawnienia w wieku 60 lat, podczas gdy mężczyźni po ukończeniu 65 lat. W efekcie dysproporcja w dochodach babć i dziadków jest znacząca – średnia dla mężczyzn była na poziomie 2 525,67 zł, a dla kobiet wynosiła 1 722,09 zł.
– Różnica w wysokości wynagrodzeń kobiet i mężczyzn widoczna jest niestety nie tylko w zarobkach, ale także w emeryturach i jeszcze się pogłębia w związku z obniżeniem i zróżnicowaniem wieku emerytalnego kobiet i mężczyzn. Wśród kredytobiorców seniorów przeważają kobiety (57,5%) co wynika z demografii (kobiety w wieku 65 plus stanowią 60,7% populacji seniorów. Jednak kwota do spłaty rozkłada się prawie po połowie – 51% kobiety, 49% mężczyźni, bez wątpienia wpływa na to czynnik dochodowy. – zauważa główny analityk kredytowy BIK.
Źródła danych:
GUS, Jakość życia osób starszych w Polsce, 2015 r.
GUS, Informacja o sytuacji osób starszych, lipiec 2016 r.
ARC Rynek i Opinia, Badanie na zlecenie BIG InfoMonitor, Sytuacja finansowa seniorów, listopad 2017 r.
Źródło: BIK
Wojciech Boczoń
