Na stronach rządowych pojawiły się założenia do ustawy o dopłatach do kredytu “Pierwsze klucze”. To kolejne podejście koalicji rządzącej do tego tematu. Co przynoszą wytyczne? W jeszcze większym stopniu niż poprzednie wersje projekt stawia na budownictwo społeczne. Ale jeszcze wiele może się zmienić.
7 kwietnia Ministerstwo Rozwoju i Technologii opublikowało założenia Projektu ustawy o inwestycjach i kredycie mieszkaniowym „Pierwsze klucze”. Choć to dopiero kilka wytycznych, które mają znaleźć się w projekcie ustawy, a która potem musi przejść całą ścieżkę legislacyjną, to już widać pewne nowości. Projekt ma dać jeszcze większe przywileje budownictwu społecznemu.
Po pierwsze, będzie można uzyskać dopłaty na sfinansowanie partycypacji w kosztach budowy lokalu mieszkalnego w ramach przedsięwzięcia społecznej inicjatywy mieszkaniowej (SIM), towarzystwa budownictwa społecznego (TBS) lub na wkład mieszkaniowy w spółdzielni mieszkaniowej. Dla ścisłości trzeba zaznaczyć, że podobne rozwiązanie było zawarte w poprzedniej propozycji programu dopłat do kredytu o nazwie “Kredyt na start”.
– Obecnie nie ma tanich i przystępnych sposobów finansowania kosztów partycypacji lub wkładu mieszkaniowego. Można to zrobić albo poprzez kredyt gotówkowy, który jest szybki do uzyskania, ale jego oprocentowanie wynosi średnio około 10 proc. i trzeba go stosunkowo szybko spłacić, albo poprzez pożyczkę hipoteczną, ale jej zabezpieczeniem jest nieruchomość inna niż ta z SIM-u, TBS-u czy mieszkanie spółdzielcze lokatorskie – wyjaśnia Tomasz Bujański, z Działu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Po drugie, jeśli patrzymy na przedstawione założenia, mieszkania z TBS-ów, SIM-ów i spółdzielni to jedyne nowe mieszkania, na które będzie można uzyskać dopłatę “Pierwsze klucze”. Ci, którzy planują zakup lokalu na własność i będą chcieli skorzystać z programu, muszą szukać na rynku wtórnym. Co prawda Ministerstwo Rozwoju i Technologii wcześniej zapowiadało, że spółdzielnie i TBS-y będą mogły sprzedawać mieszkania na własność, lecz we właśnie opublikowanych założeniach ustawy kwestia ta nie została jednoznacznie ujęta.
Co więcej, kupujących mieszkanie z drugiej ręki czekają dodatkowe ograniczenia w postaci minimalnego wieku nieruchomości oraz czasu, kiedy nabył ją poprzedni właściciel.
– To jedno z kilku ograniczeń, które mają znaleźć się w ustawie, podobnie jak limit dochodów osób korzystających z programu czy limit ceny metra kwadratowego. Zdaniem resortu mają one zapobiec wzrostom cen nieruchomości. Przy poprzedniej wersji projektu ustawy, rządzący byli bardzo krytykowani za to, że ich pomysł może przyczynić się do podwyżek cen na rynku mieszkań – mówi Tomasz Bujański, z Działu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Rząd chce zostawić jednak furtkę dla tych, którzy wyżej od mieszkania cenią sobie dom jednorodzinny, ale planują go zbudować, a nie kupić gotowy już obiekt.
Po trzecie, dopłata do kosztów partycypacji lub wkładu mieszkaniowego ma mieć zerowe oprocentowanie. W pozostałych przypadkach oprocentowanie ma wynosić półtora procent.
Po czwarte, program jest przewidziany na najbliższe pięć lat. Ale finansowanie mieszkań czynszowych lub spółdzielczych lokatorskich ma być możliwe także po 2030 r.
– Na rynku istnieje dość duża grupa klientów, którzy są zainteresowani nieruchomościami, ale nie mają w obecnych warunkach zdolności kredytowej. Nie stać ich też na pokrycie kosztów partycypacji w TBS czy wkład mieszkaniowy w spółdzielni. W tym momencie nie jesteśmy jednak w stanie ocenić na ile banki będą zainteresowane przygotowaniem specjalnych ofert dla tego segmentu klientów – mówi Tomasz Bujański, z Działu Wsparcia Kredytów Hipotecznych w ANG Odpowiedzialne Finanse.
Źródło: ANG Odpowiedzialne Finanse
Wojciech Boczoń
