PKO Bank Polski rozpoczął prace badawcze nad usługami tokenizacji oraz usługami wykorzystującymi smart kontrakty. Projekt ma charakter badawczo-rozwojowy. Jego celem jest przede wszystkim zdobycie specjalistycznej wiedzy i wypracowanie rozwiązań, które mogłyby zostać wykorzystane w przyszłości. Projekt potrwa 30 miesięcy i będzie realizowany wspólnie z Politechniką Warszawską. Jego wartość wynosi 13,4 mln zł, z czego 6,6 mln zł to środki z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju.
– PKO Bank Polski rozwija kompetencje dotyczące usług cyfrowych, w tym wykorzystujących technologię blockchain. W ubiegłym roku wspólnie z KIR i partnerami technologicznymi stworzyliśmy trwały nośnik oparty na blockchainie, w banku trwają zaawansowane prace nad kolejnymi istotnymi wdrożeniami technologicznymi, a równolegle prowadzimy projekty R&D których celem jest znalezienie następnych zastosowań dla blockchaina w banku. Chcemy rozwijać nasze know-how w zakresie tokenizacji oraz smart kontraktów, po to aby we właściwym momencie móc wykorzystać zdobytą wiedzę i wdrożyć kolejne cyfrowe usługi – mówi Adam Marciniak, wiceprezes zarządu PKO Banku Polskiego
– Do Narodowego Centrum Badań i Rozwoju trafia coraz więcej projektów związanych z cyfryzacją w różnych obszarach gospodarki – komentuje dyrektor NCBR dr inż. Wojciech Kamieniecki. – Nowoczesne technologie, takie jak blockchain czy sztuczna inteligencja, to z pewnością przyszłość sektora bankowego. NCBR chce i ma warunki do tego, by tę przyszłość współtworzyć. Szukamy i współfinansujemy pomysły, które tak jak ten przygotowany przez PKO Bank Polski, pozwolą polskiemu sektorowi bankowości umacniać pozycję lidera innowacji na skalę europejską.
– Liczymy, że projekt B+R realizowany wspólnie z największym polskim bankiem pozwoli na wykorzystanie potencjału i kompetencji Zakładu Cyberbezpieczeństwa oraz przełoży się na powstanie innowacyjnych rozwiązań i ich komercjalizację nie tylko dla klientów PKO Banku Polskiego. Jesteśmy w trakcie uruchamiania nowego kierunku studiów o tematyce cyberbezpieczeństwa, technologia blockchain z pewnością znajdzie tam swoje istotne miejsce. – mówi prof. Krzysztof Szczypiorski, kierownik Zakładu Cyberbezpieczeństwa IT Politechniki Warszawskiej.
Badania nad tokenizacją i smart kontraktami
Głównym celem projektu jest opracowanie platformy do świadczenia usług z wykorzystaniem tokenów i smart kontraktów na bazie technologii blockchain. Usługi tokenizacji, umożliwiają tworzenie cyfrowego odpowiednika realnych wartości materialnych, niematerialnych i prawnych. Pozwalają one także na cyfrowy obrót tokenami. Przykładem takich usług mogłoby być np. emitowanie tokenów akcji, obligacji, etf’ów czy listów zastawnych. Badania obejmą także możliwości bezpiecznego i kontrolowanego przez bank obrotu tokenami.
Usługa smart kontraktów umożliwia z kolei tworzenie cyfrowych umów, minimalizujących problem wystąpienia potencjalnych błędów, a jednocześnie bezpiecznych i efektywnych kosztowo. Przykłady potencjalnych usług to tworzenie i zarządzanie smart kontraktami dotyczącymi escrow, akredytywy, polis ubezpieczeniowych oraz wspierających procesy tokenizacji.
Finansowanie z „Szybkiej Ścieżki”
Projekt PKO Banku Polskiego otrzymał 6,6 mln zł dofinansowania z Narodowego Centrum Badań i Rozwoju. Grant został przyznany w konkursie „Szybka Ścieżka” w ramach Programu Operacyjnego Inteligentny Rozwój. Konkurs ten jest obecnie najpopularniejszym w Polsce źródłem wsparcia dla innowacyjnych przedsięwzięć.
W 2019 roku NCBR przeznaczy na realizację „Szybkie Ścieżki” aż 2,25 mld zł. Pieniądze te czekają nie tylko na MŚP i dużych przedsiębiorców, po raz pierwszy NCBR dopuściło do udziału w konkursie konsorcja firm z jednostkami naukowymi. W przypadku mikro, małych i średnich firm minimalna wartość kosztów kwalifikowanych finansowanego projektu musi wynosić 1 mln zł, a w przypadku dużych przedsiębiorstw i konsorcjów 2 mln zł. Maksymalna wartość projektu to natomiast 50 mln euro. Pierwszy nabór wniosków w konkursie właśnie zakończy się 1 lipca, kolejny planowany jest w terminie od 16 września do 16 grudnia br.
Trendy w zakresie technologii blockchain
Zgodnie z przewidywaniami ekspertów ze świata technologii blockchain, w tym ekspertów PKO Banku Polskiego, wśród najważniejszych globalnych trendów kształtujących rozwój technologii blockchain w 2019 r. będzie pojawienie się ofert „tokenów” (cyfrowych „żetonów” wymienialnych na konkretne rzeczy np. udziały) papierów wartościowych. Gdyby obrót papierami wartościowymi z wykorzystaniem technologii blockchain urzeczywistniłby się i upowszechnił to doprowadziłby do dużych zmian w całej światowej „infrastrukturze” związanej z rynkiem kapitałowym.
Zmiany wpłynęłyby na szybkość zawierania transakcji i ich przejrzystość. Zmiana właściciela papierów wartościowych rejestrowana byłaby natychmiast, a akcjonariusze nie musieliby występować o poświadczenie stanu akcji jaki posiadają (np. przed WZA), gdyż każda osoba uprawniona przez niego byłaby w stanie sprawdzić to samodzielnie. Z punktu widzenia technologii blockchain przeprowadzanie e-votingu, wypłata dywidendy lub rozwodnienie akcji/udziałów nie stanowi problemu, a wręcz mogłoby być bardziej transparentne i przystępne dla udziałowców lub akcjonariuszy.
Pionier w zakresie wykorzystania technologii blockchain w bankowości
PKO Bank Polski już we wrześniu 2018 roku, wspólnie z Krajową Izbą Rozliczeniową oraz partnerami technologicznymi, stworzył trwały nośnik oparty na technologii blockchain i dostarczył przy jego pomocy nowe regulaminy produktowe do ponad 5 mln swoich klientów. Opracowanie rozwiązania możliwe było dzięki współpracy banku z polsko-brytyjską firmą Coinfirm, podjętą w ramach autorskiego programu akceleracyjnego „Let’s Fintech with PKO Bank Polski!”.
Było to pierwsze w polskiej bankowości pełne wdrożenie rozwiązania bazującego na blockchainie i największe zastosowanie tej technologii w europejskim sektorze bankowym. Wdrożenie rozwiązania przyniosło nie tylko korzyści kosztowe, ale przede wszystkim pozwoliło na rozwój know how w zakresie technologii blockchain. Działające w banku Centrum Kompetencyjne Blockchain poszukuje dalszych zastosowań dla technologii blockchain, a dzięki gotowej infrastrukturze którą bank dysponuje, łatwiej i szybciej będzie mógł w praktyce zastosować efekty tych prac.
Wojciech Boczoń