Cyfrowa transformacja i sztuczna inteligencja pozostają głównymi motorami rozwoju rynku ubezpieczeń w Polsce – wskazuje 64 proc. ekspertów biorących udział w badaniu firmy doradczej Deloitte i EKF Research.
Ich zdaniem technologie te umożliwią nie tylko optymalizację kosztów, lecz także rozwój nowych produktów i lepsze dopasowanie ofert do potrzeb klientów. Branża jednocześnie staje przed coraz większą presją regulacyjną oraz wyzwaniami geopolitycznymi i klimatycznymi, które mogą hamować jej rozwój.
Analiza została opracowana w oparciu o dwuetapowe badanie eksperckie przeprowadzone wśród przedstawicieli rynku ubezpieczeniowego. W pierwszym etapie zidentyfikowano kluczowe szanse i zagrożenia dla rozwoju sektora w perspektywie do 2028 roku, natomiast w drugim – eksperci dokonali oceny ich prawdopodobieństwa wystąpienia oraz znaczenia dla rynku. Na tej podstawie wyliczono syntetyczny wskaźnik sentymentu branży ubezpieczeniowej, który w tegorocznej edycji wyniósł -117,4, wobec -92,5 rok wcześniej, co wskazuje na pogorszenie nastrojów w sektorze. Wyniki badania zostały uzupełnione o prognozy makroekonomiczne oraz ocenę wpływu regulacji ESG i nowych technologii na stabilność i dalszy rozwój branży. Jak wynika z przeprowadzonej analizy, przyszłość sektora w perspektywie trzyletniej będzie zależeć od zrównoważenia inwestycji w technologię z rosnącymi wyzwaniami zewnętrznymi.
Czynniki sprzyjające zmianom w branży
Wyniki pierwszego etapu badania pozwoliły wyodrębnić dziesięć najważniejszych szans rozwojowych dla rynku ubezpieczeń w Polsce. Wśród nich znalazły się zarówno czynniki technologiczne, jak i gospodarcze oraz społeczne, które w nadchodzących latach mogą znacząco wpływać na dynamikę zmian w branży.
Zdaniem ekspertów, w najbliższych latach to cyfryzacja i innowacje technologiczne będą napędzać rozwój polskiego rynku ubezpieczeń. Szczególne znaczenie mają tu rozwiązania oparte na sztucznej inteligencji, które w istotny sposób zwiększają efektywność procesów biznesowych. Aż 96 proc. respondentów podkreśla ich znaczenie, wskazując na możliwość obniżenia kosztów działalności firm ubezpieczeniowych, precyzyjniejszej oceny ryzyka oraz tworzenia produktów lepiej dopasowanych do potrzeb klientów. Co ważne, ten kierunek uznano za najbardziej realny impuls zmian – 64 proc. ekspertów uważa, że to właśnie on najbardziej wpłynie na rynek.
Sprzyjające warunki dla dalszej transformacji tworzy również otoczenie makroekonomiczne. Prognozy zakładają, że w latach 2025-2028 polska gospodarka będzie rozwijać się w tempie około 3 proc. rocznie – nieco poniżej oczekiwanych 3,5 proc. w samym 2025 roku. Stabilny wzrost gospodarczy uznany został przez ekspertów za jeden z najważniejszych czynników wspierających rozwój analizowanego rynku.
Kolejnym istotnym czynnikiem jest rosnące zainteresowanie prywatnymi ubezpieczeniami zdrowotnymi. Ich dynamika wzrostu sięga obecnie 12 proc. rocznie, a kluczowymi czynnikami napędzającymi ten trend są starzenie się społeczeństwa i ograniczona wydolność publicznej służby zdrowia. W 2024 roku wartość składek z tego tytułu przekroczyła 12 mld zł, a do 2028 roku może osiągnąć nawet 20 mld zł, co czyni ten segment jednym z najbardziej perspektywicznych obszarów całego rynku.
Regulacje i geopolityka spowalniają transformację
Choć przed rynkiem ubezpieczeń w Polsce otwiera się wiele perspektyw, przedstawiciele branży ostrzegają, że nie brakuje też zagrożeń, które mogą zahamować jego rozwój. Największym z nich pozostaje presja regulacyjna, ściśle powiązana z postępującą cyfryzacją sektora. Podobnie jak w ubiegłym roku, eksperci wskazali kwestie regulacyjne jako jedno z najpoważniejszych ryzyk dla sektora. Nadmierne obciążenia legislacyjne i niepewność regulacyjna ocenione zostały na 14,2 pkt. przy 64 proc. prawdopodobieństwie materializacji.
– Technologia i powiązane z nią regulacje to zarówno szansa na zmianę ekonomiki prowadzenia biznesu, jak i wyzwania zapewnienia zgodności. Rozporządzenie DORA podniosło poprzeczkę odporności operacyjnej oraz nadzoru nad krytycznymi dostawcami ICT, a AI Act wprowadza wymogi dla systemów wysokiego ryzyka i konieczność zbudowania spójnego podejścia dla modeli, danych i łańcuchów dostaw. Jednocześnie tempo przyrostu i złożoność tych regulacji sprawiają, że mimo ich pozytywnego wpływu na bezpieczeństwo i przejrzystość rynku, stanowią one coraz większe obciążenie finansowe i organizacyjne dla instytucji, ograniczając ich elastyczność i możliwości inwestycyjne – ocenia Marcin Warszewski, partner, lider usług dla sektora ubezpieczeń, Deloitte.
Drugim rodzajem zagrożeń wskazanym w analizie pozostaje niepewność geopolityczna. Eksperci przypisali jej najwyższą wagę (16,9 pkt.), przy prawdopodobieństwie realizacji sięgającym 45 proc. Wśród głównych źródeł ryzyka wskazano wojnę w Ukrainie, nasilającą się rywalizację gospodarczą pomiędzy Stanami Zjednoczonymi a Chinami oraz polityczną niestabilność w USA. Zjawiska te prowadzą do wzrostu kosztów reasekuracji, niepewności co do wartości szkód oraz ograniczają możliwości dywersyfikacji ryzyk. W efekcie rośnie znaczenie polis kredytu kupieckiego, tych chroniących przed zagrożeniem politycznym czy produktów morskich, które coraz częściej odpowiadają na potrzeby klientów w warunkach globalnych napięć.
ESG i klimat – niski poziom dojrzałości, wysoki potencjał
Na rosnącą złożoność otoczenia dla ubezpieczycieli nakłada się również presja związana z transformacją klimatyczną i wymogami zrównoważonego rozwoju. ESG staje się jednym z istotniejszych tematów dla polskiego rynku, łącząc wyzwania klimatyczne z coraz bardziej wymagającymi regulacjami unijnymi. 65 proc. badanych wskazuje, że materializacja ryzyk pogodowych stanowi zagrożenie dla stabilności sektora.
Mimo rosnącej świadomości, poziom dojrzałości regulacyjnej branży pozostaje niski – średnia ocena ekspertów to zaledwie 2,6 w pięciostopniowej skali. Największą barierą są wysokie koszty wdrożeń, które wymienia aż 70 proc. respondentów. Potwierdza to, że realizacja polityk zrównoważonego rozwoju, w tym zasad ESG, wymaga dużych nakładów inwestycyjnych. Dodatkowym utrudnieniem jest ograniczone zainteresowanie ze strony interesariuszy (50 proc.) oraz brak odpowiednich zasobów i kompetencji w tym zakresie (40 proc.). W efekcie wprowadzanie zmian w duchu ESG postępuje wolno, a potencjał sektora w zakresie wspierania transformacji klimatycznej wciąż nie jest w pełni wykorzystywany.
– Zmiana klimatu i rosnące znaczenie wyzwań transformacyjnych wyznaczają dziś nową dynamikę dla sektora ubezpieczeniowego. ESG przestaje być jedynie regulacyjnym obowiązkiem, a staje się impulsem do przebudowy modeli biznesowych i tworzenia rozwiązań, które wspierają transformację – od ochrony inwestycji w zieloną energię, po projekty ograniczające skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych. Choć wciąż widoczne są bariery związane z kosztami i brakiem kompetencji, kierunek zmian jest jednoznaczny, a branża może odegrać istotną rolę w budowaniu odpornej i wciąż rosnącej gospodarki – podkreśla Julia Patorska, partnerka, liderka portfolio Sustainabilty & Climate w Polsce i Europie Środkowej w Deloitte.
Źródło: Deloitte
Wojciech Boczoń