Euro Elixir to obsługiwany przez KIR międzybankowy system rozliczeń płatności w euro, przetwarzający zarówno przelewy pomiędzy bankami w Polsce, jak i wysyłane za granicę do krajów należących do Jednolitego Europejskiego Obszaru Płatności (SEPA). System, będący obecnie częścią zintegrowanej infrastruktury SEPA, wystartował 7 marca 2005 r. W ciągu minionych 10 lat funkcjonowania, system Euro Elixir rozliczył ponad 64,6 mln transakcji na kwotę przekraczającą 343 mld euro (1,3 bln zł), czyli więcej niż wynosiła wartość wszystkich oszczędności gospodarstw domowych Polaków na koniec 2014 r.
Uruchomienie systemu Euro Elixir w niespełna rok po przystąpieniu naszego kraju do Unii Europejskiej, było naturalną konsekwencją tego kroku i pozwoliło na integrację polskiego systemu rozliczeniowego z pozostałymi systemami w Europie. Euro Elixir zaczął działać w marcu 2005 r., początkowo jako system lokalny, obsługujący wyłącznie płatności w euro wymieniane w kraju. Jednak już w pierwszych miesiącach funkcjonowania został połączony z paneuropejską izbą rozliczeniową STEP2, umożliwiając realizację transakcji na obszarze całego Europejskiego Obszaru Gospodarczego, obejmującego kraje Unii Europejskiej oraz Szwajcarię, Lichtenstein, Norwegię i Islandię.
Zdaniem Michała Szymańskiego, Wiceprezesa Zarządu KIR, uruchomienie systemu Euro Elixir istotnie wsparło proces integracji Polski z Unią. – Klienci banków otrzymali szybkie i niezawodnenarzędzie, umożliwiające wykonywanie przelewów w euro. Miało to bezpośredni wpływ na rozwój sektora przedsiębiorstw, ponieważ system Euro Elixir jest wykorzystywany w większości przez polskie firmy, operujące na rynkach europejskich. Możliwość sprawnego transferu gotówki pomiędzy prowadzonym w Polsce rachunkiem bankowym a kontem w zagranicznym banku ma istotne znaczenie dla rozwoju handlu zagranicznego – podkreśla Michał Szymański.
Kolejny krok służący pogłębianiu się integracji europejskich systemów płatniczych, miał miejsce na początku 2008 r., kiedy to Euro Elixir zaczął funkcjonować zgodnie z zasadami SEPA, otrzymując status SCT Scheme Compliant Automated Clearing House. Dalsze dostosowywanie Euro Elixir do standardów europejskich systemów płatności doprowadziło do przeniesienia rozrachunku na platformę Europejskiego Banku Centralnego w czerwcu 2009 r. w ramach polskiego komponentu TARGET2-NBP. Dla zachowania dywersyfikacji kanałów rozliczeniowych, pod koniec 2010 r. uruchomiono wymianę płatności Euro Elixir w ramach europejskiej sieci EACHA.
Z danych KIR wynika, że od 10 lat zapotrzebowanie Polaków na tę usługę systematycznie rośnie. W pierwszym roku od uruchomienia (2005 r.), w systemie Euro Elixir rozliczono 544 tys. komunikatów na kwotę 2,1 mld euro, a w 2014 r. już 15,6 mln komunikatów na kwotę przekraczającą 88,6 mld euro. W sumie, do końca 2014 r., przekazano za jego pośrednictwem ponad 343 mld euro.
– Dotychczasowe statystyki systemu pokazują, że trend wzrostowy jest stały – mówi Michał Szymański. – W lutym tego roku, za pomocą systemu Euro Elixir, wykonanych zostało ponad 1,2 mln przelewów na kwotę blisko 7 mld euro. Porównując z analogicznym miesiącem 2014 r., jest to odpowiednio o 17,6 proc. i 16,9 proc. więcej – wylicza M. Szymański.
Z którymi krajami wymieniliśmy najwięcej transakcji za pomocą systemu Euro Elixir w 2014 r.? Dane KIR pokazują, że najwięcej transakcji wykonaliśmy z Niemcami (5,8 mln transakcji na kwotę ponad 29 mld euro). Drugie miejsce zajęła Holandia (2,7 mln transakcji na kwotę 5,5 mld euro) oraz Polska (1 mln przelewów o wartości ponad 9,3 mld euro). Na dalszych miejscach znalazły się: Francja (742 tys. przelewów o wartości ponad 4,3 mld euro) oraz Belgia (odpowiednio 540 tys. i 2,7 mld euro).
Polski system rozliczeniowy, umożliwiający przetwarzanie transakcji międzybankowych, należy do światowej czołówki. Obok systemu obsługującego zlecenia płatnicze w euro, KIR udostępnia systemy służące rozliczeniom w złotych: Elixir – działający od ponad 20 lat elektroniczny system obsługujący płatności w trzech sesjach, przeprowadzanych w dni robocze oraz Express Elixir – przeznaczony do realizacji przelewów natychmiastowych. Przelew natychmiastowy pozwala na przekazanie określonej kwoty między rachunkami prowadzonymi w różnych bankach w czasie liczonym w sekundach, także w niedziele i święta. Polska jest jednym z zaledwie 14 krajów na świecie i jednym z 4 w Europie, gdzie taka usługa jest dostępna. KIR odpowiada również za obsługę przepływów finansowych w ramach uruchomionego w pierwszych dniach lutego br. systemu BLIK, czyli za rozrachunek płatności mobilnych realizowanych w terminalach płatniczych, bankomatach i w internecie.
Wojciech Boczoń