Rada Stabilności Finansowej (Financial Stability Board, FSB) przedstawiła zestaw 12 praktyk dotyczących odpowiedzialnego stosowania sztucznej inteligencji przez instytucje finansowe. Zalecenia dotyczą m.in. odpowiedzialności zarządów, zarządzania ryzykiem, jakości danych, kontroli modeli i nadzoru człowieka.
FSB wskazuje, że rozwój zastosowań AI w finansach powinien odbywać się w ramach istniejących systemów zarządzania ryzykiem. Instytucje powinny określić, gdzie wykorzystują sztuczną inteligencję, do jakich celów służą poszczególne rozwiązania oraz kto odpowiada za ich działanie.
Jednym z elementów rekomendacji jest zwiększenie odpowiedzialności zarządów i kadry kierowniczej. Sposób wykorzystania AI powinien być zgodny ze strategią organizacji, jej modelem biznesowym oraz akceptowanym poziomem ryzyka.
FSB zwraca także uwagę na konieczność jasnego przypisania odpowiedzialności za poszczególne rozwiązania oraz prowadzenia dokumentacji zastosowań sztucznej inteligencji. Ryzyka związane z AI powinny zostać włączone do ogólnych ram zarządzania ryzykiem instytucji.
– Dla instytucji finansowych oznacza to odejście od podejścia, w którym AI funkcjonuje jako seria niezależnych projektów prowadzonych przez poszczególne zespoły. Przy większej skali wdrożeń potrzebne jest zdefiniowanie modeli i używanych rozwiązań, określenie na jakich danych pracują, jakie decyzje wspierają i kto za nie odpowiada – mówi Jarosław Wąsowski, AI Solution Architect w Scalo.
Rada rekomenduje również systematyczną ocenę znaczenia i ryzyka poszczególnych zastosowań AI, właściwe zarządzanie danymi oraz regularne monitorowanie efektywności modeli. Zwraca przy tym uwagę na możliwość wyjaśnienia sposobu działania systemów. Jeżeli jest to utrudnione, instytucja powinna stosować dodatkowe mechanizmy kontrolne.
Osobna rekomendacja dotyczy nadzoru człowieka. Nie oznacza ona konieczności ręcznego zatwierdzania każdej operacji wykonywanej przez system wykorzystujący AI. Instytucje powinny jednak określić, kiedy system może działać automatycznie, kiedy jego rekomendacja wymaga zatwierdzenia, a kiedy decyzję powinien podjąć człowiek.
– Należy zaprojektować konkretne punkty decyzyjne i określić, kiedy AI może działać automatycznie, kiedy jej rekomendacja wymaga zatwierdzenia, a kiedy decyzję powinien podjąć pracownik. Im większy potencjalny wpływ decyzji na klienta lub instytucję, tym bardziej istotne są dobrze zaprojektowane mechanizmy eskalacji – ocenia Jarosław Wąsowski.
Wśród obszarów wskazywanych przez FSB znalazły się również cyberbezpieczeństwo, jakość danych oraz ryzyko związane z korzystaniem z zewnętrznych dostawców technologii.
Skala wykorzystania sztucznej inteligencji w sektorze finansowym szybko rośnie. Według raportu Deloitte „State of AI in the Financial Services Industry 2026”, przygotowanego na podstawie odpowiedzi ponad 570 przedstawicieli sektora finansowego z 24 krajów, 71 proc. firm planuje wdrożyć agentową AI w ciągu dwóch lat. Jednocześnie tylko 23 proc. deklaruje posiadanie dojrzałych ram zarządzania takimi rozwiązaniami.
FSB nie jest organem tworzącym prawo, dlatego jej zalecenia nie mają charakteru obowiązkowego. Organizacja monitoruje jednak ryzyka dla globalnego systemu finansowego i współpracuje z bankami centralnymi, regulatorami oraz instytucjami ustanawiającymi standardy.
Rekomendacje powstały po konsultacjach przeprowadzonych latem 2026 r. FSB otrzymała 160 odpowiedzi od instytucji finansowych, organizacji branżowych, firm technologicznych, regulatorów i innych uczestników rynku.
