Choć aż 80% polskich kobiet deklaruje finansową niezależność (największy odsetek w Europie), tylko 15% czuje pełną kontrolę nad swoimi pieniędzmi, a 43% przyznaje, że nie ma wystarczającej pewności siebie w podejmowaniu decyzji inwestycyjnych. Czego brakuje? Wsparcia, edukacji i narzędzi.
To właśnie tę przepaść, między chęcią działania a rzeczywistymi możliwościami, ma wypełnić finmarie. Po sukcesie na rynku niemieckim, gdzie założona przez Polkę pierwsza w Europie platforma finansowa dla kobiet pomogła tysiącom poczatkujących inwestorek, finmarie wchodzi do Polski, by zmniejszyć lukę inwestycyjną.
Polki chcą decydować o swoich pieniądzach, ale ich położenie tego nie ułatwia
Kobiety wciąż inwestują rzadziej niż mężczyźni, częściej unikają ryzyka i mają niższy poziom zaufania do własnych wyborów finansowych. Około 25% z nich ma doświadczenie w inwestowaniu w fundusze inwestycyjne lub obligacje, natomiast tylko 8% kobiet deklaruje doświadczenie w inwestowaniu w ETF-y – giełdowe fundusze odwzorowujące indeksy lub koszyki aktywów – oraz w instrumenty pochodne, czyli bardziej zaawansowane i ryzykowne produkty rynku kapitałowego.
Dlaczego tak się dzieje?
Średnie wynagrodzenie Polek w sektorze prywatnym jest o 14% niższe niż w przypadku mężczyzn – mniejsze dochody oznaczają mniejsze nadwyżki finansowe, a tym samym ograniczone możliwości budowania długoterminowego kapitału. Na ten stan rzeczy wpływają także tzw. szklane sufity – niewidzialne bariery utrudniające kobietom awans na wyższe stanowiska i uzyskanie wyższych wynagrodzeń – oraz przerwy w karierze związane z macierzyństwem, które często spowalniają rozwój zawodowy i obniżają przyszłe dochody. Istnieją też kulturowe uwarunkowania, a niższy poziom wiedzy finansowej wśród kobiet sprawiają, że rzadziej podejmują decyzje inwestycyjne. Wszystkie te czynniki razem tworzą bariery w budowaniu niezależności finansowej i akumulacji kapitału.
Takie otoczenie systemowo-społeczne sprzyja utrwalaniu niekorzystnych stereotypów. Co druga nieinwestująca (49%) uważa, że zarządzanie kapitałem jest tylko dla ekspertów lub osób zamożnych . Ponadto, aż 77% nieinwestujących kobiet sądzi, że aby zacząć inwestować, potrzeba co najmniej 3000 zł, choć w rzeczywistości pomnażanie kapitału można zacząć od znacznie mniejszych kwot.
Rosnąca luka inwestycyjna w perspektywie lat oznacza niższe emerytury dla kobiet, ograniczoną sprawczość ekonomiczną i mniejsze bezpieczeństwo finansowe. Jednocześnie, mimo tych przeciwności, Polki nadal są przedsiębiorcze i ambitne: stanowią 34% jednoosobowych działalności gospodarczych (JDG) – to blisko 883,4 tys. aktywnych JDG – a udział pań na stanowisku prezesa w największych firmach w kraju sięga 28%, co jest jednym z najwyższych wyników w Europie. To pokazuje, że potencjał jest ogromny – potrzeba tylko edukacji i narzędzi, by w pełni go wykorzystać.
Finansowa niezależność
Polki nie są osamotnione w dążeniu do finansowej niezależności. W każdej szerokości geograficznej kobiety potrzebują nie tylko zmian systemowych, ale i pracy z przekonaniami, co doskonale ilustruje niemiecki sukces rynkowy finmarie, pierwszej europejskiej platformy finansowej stworzonej z myślą o kobietach. Kiedy w 2017 roku polska przedsiębiorczyni Karolina Decker założyła w Berlinie finmarie, zależało jej, by kobiety mogły przejąć kontrolę nad swoim finansami na własnych zasadach.
– Każda z nas zasługuje na niezależność w kwestiach pieniędzy. Na przeszkodzie stoją bariery inwestycyjne i kulturowe schematy powstrzymujące kobiety przed przejmowaniem inicjatywy w tej kwestii. Po siedmiu latach pracy z tym tematem wiem, że droga do sprawczości prowadzi przez dwa równoległe procesy: zdobywanie wiedzy i zmianę myślenia. Sama edukacja nie wystarczy, jeśli nie towarzyszy jej praca z emocjami, z przekonaniami, barierami psychologicznymi. Dopiero połączenie obu elementów przynosi trwałą zmianę i właśnie na takim podejściu zbudowałam w Niemczech finmarie – mówi Karolina Decker, twórczyni marki finmarie.
Dziś w Niemczech z finmarie inwestuje ponad 6,5 tysiąca klientek, które łącznie zarządzają aktywami o wartości przekraczającej 65 milionów euro. Programy edukacyjne i warsztaty gromadzą już ponad 24 tysiące uczestniczek. Społeczność wokół finmarie to ponad 55 tysięcy pań. Tyle kobiet, za pomocą prostych narzędzi cyfrowych, nauczyło się jak zarządzać portfelem i podejmować świadome decyzje inwestycyjne.
Polki potrzebują narzędzi, które działają
Bazując na doświadczeniu zdobytym na wymagającym rynku niemieckim finmarie wchodzi do Polski z empatycznym podejściem do edukacji finansowej – jako fundacja finmarie Polska. Jej twórczynie rozumieją bariery, które utrudniają przejęcie kontroli nad budżetem, ich celem jest oswajanie finansów w realiach kobiecego życia: ze zmianami pracy, rozwodami, kredytami i koniecznością planowania przyszłości dla dzieci i rodzin.
Fundację powołały trzy kobiety, które łączy doświadczenie zawodowe w finansach oraz korporacjach i które znają sytuację biznesowe oraz zwyczaje i ograniczenia polskich konsumentek. Karolina Decker, certyfikowana doradczyni finansowa i liderka działań na rzecz równości finansowej, Małgorzata Gliwińska, mentorka biznesu i Agnieszka Michalska, ekspertka komunikacji i technologii ITC. Wszystkie podkreślają, że kluczowe jest zrozumienie roli edukacji i przyjaznej, skutecznej komunikacji – szczególnie w tematach budzących napięcie, wstyd czy poczucie bezradności.
Dlatego fundacja nie ogranicza się do edukacji finansowej w obszarze inwestowania. Założenie jest proste: kobiety potrzebują wiedzy, wsparcia decyzyjnego i emocjonalnego, a także bezpiecznej przestrzeni na pytania. Akademia Inwestowania finmarie to trzy skuteczne, sprawdzone obszary: wiedza, narzędzia i społeczność, które zapewniają naukę inwestowania od podstaw, pracę z przekonaniami i opanowanie narzędzia do planowania finansów.
– Siedemnaście lat pracy w międzynarodowych korporacjach FMCG przekonało mnie o tym, że język finansów naprawdę może stać się językiem każdej kobiety. Wszystkie zasługujemy na spokój finansowy. Dlatego wychodzimy do Polek z programem, który pozwoli im stworzyć pierwszy plan inwestycyjny, opanować budżet i utworzyć fundusz awaryjny. Przekonamy Polki, że żeby zacząć inwestować, nie potrzeba milionów, a jednej decyzji: biorę sprawy w swoje ręce – podsumowuje Małgorzata Gliwińska, fundatorka fundacji finmarie Polska.
Wojciech Boczoń
