Skala hejtu i przemocy w internecie wśród młodzieży jest alarmująca – według raportu NASK Nastolatki 3.0 aż 68% nastolatków dostrzega problem mowy nienawiści. Zjawisko dotyczy większości młodych osób i wpływa na ich zdrowie psychiczne, relacje społeczne oraz poczucie bezpieczeństwa. Przewodnik Fundacji UNIQA to kompendium wiedzy dla dorosłych. Podpowiada, jak rozpoznawać sygnały zagrożenia i skutecznie wspierać dzieci i młodzież w trudnych sytuacjach.
Fundacja UNIQA opracowała praktyczny przewodnik dla rodziców i opiekunów, którzy chcą świadomie wspierać dzieci narażone na hejt, cyberprzemoc i przemoc rówieśniczą. Publikacja powstała z myślą o dorosłych, którzy w przypadku pojawienia się takich problemów często czują się bezradni: chcieliby zareagować, ale nie wiedzą jak. Przewodnik jest właśnie po to, by dać praktyczne narzędzia i informacje gdzie szukać pomocy, ale też jak rozmawiać z nastolatkami.
fundacja_uniqa_hejt_przewodnik– W Fundacji UNIQA wierzymy, że każde dziecko zasługuje na wsparcie, a każdy opiekun – na aktualną wiedzę i narzędzia, które pomagają działać skutecznie i z empatią. Przewodnik nie tylko pomaga zrozumieć mechanizmy hejtu, ale przede wszystkim pokazuje, jak reagować, wspierać i chronić. Zawiera konkretne wskazówki, jak rozmawiać z dzieckiem – zarówno wtedy, gdy jest ofiarą przemocy, jak i wtedy, gdy może być jej sprawcą lub świadkiem – mówi Agnieszka Durst-Wilczyńska, prezeska Fundacji UNIQA.
Jak rozpoznać sygnały przemocy?
Rodzice i opiekunowie znajdą w przewodniku opis zachowań, które mogą świadczyć o tym, że dziecko doświadcza hejtu. Wycofanie, problemy ze snem, niechęć do szkoły czy nagłe zmiany nastroju to tylko niektóre z sygnałów ostrzegawczych. Według raportu Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę, aż 66% nastolatków w wieku 11–17 lat doświadczyło przemocy ze strony rówieśników, w tym cyberprzemocy. W takich sytuacjach niezwykle ważne jest okazanie wsparcia, zrozumienia i stworzenie przestrzeni do bezpiecznej rozmowy.
Jak reagować?
Przewodnik zawiera praktyczne instrukcje, jak krok po kroku reagować na hejt. Od rozmowy z dzieckiem, przez zgłoszenie naruszenia na platformach społecznościowych, po kontakt ze szkołą czy, w razie potrzeby, zgłoszenie sprawy na policję. Znajdziemy tam również wskazówki dotyczące zabezpieczania dowodów oraz ochrony prywatności dziecka w sieci. W przypadku poważnych naruszeń, takich jak groźby, stalking czy publikacja kompromitujących materiałów, możliwa jest interwencja prawna. Przewodnik wskazuje, do jakich instytucji można zgłaszać sprawy oraz gdzie skorzystać z bezpłatnej pomocy prawnej.
Kiedy warto sięgnąć po pomoc specjalisty?
Nie każde trudne doświadczenie wymaga natychmiastowej konsultacji ze specjalistą, ale są sytuacje, w których wsparcie psychologa lub psychoterapeuty może być kluczowe dla zdrowia psychicznego dziecka. Przewodnik pomaga rozpoznać niepokojące sygnały i podpowiada, jak przygotować dziecko (i siebie) do wizyty u specjalisty. Wskazuje również miejsca, w których można uzyskać pomoc w sytuacjach kryzysowych.
Dorośli znajdą w publikacji także porady, jak zadbać o własne emocje. Odpoczynek, szukanie wsparcia i umiejętność zarządzania stresem są niezbędne, by skutecznie wspierać dziecko. Troska o siebie nie jest egoizmem – to warunek budowania relacji opartej na zaufaniu i bezpieczeństwie.
Dlaczego ta wiedza jest potrzebna?
Zjawisko hejtu w sieci dotyka ogromnej liczby młodych osób. Z raportu NASK „Nastolatki 3.0” wynika, że 40% nastolatków doświadczyło wyzwisk online, a 25% było ośmieszanych lub poniżanych. Co więcej, 51% wskazało wygląd fizyczny jako główny powód przemocy. Według Rzecznika Praw Dziecka, aż 84% młodych ludzi uznaje hejt za jedno z największych zagrożeń online. Te dane pokazują, jak ważne jest, by dorośli byli przygotowani do reagowania i wspierania dzieci w takich sytuacjach.
Fundacja UNIQA koncentruje się na edukacji, wspieraniu zdrowia psychicznego, promowaniu empatii oraz współpracy z organizacjami społecznymi i edukacyjnymi. Realizuje programy, które pomagają dzieciom, rodzicom i nauczycielom lepiej rozumieć zjawisko hejtu i skutecznie mu przeciwdziałać. Wśród partnerów Fundacji są m.in. Uniwersytet SWPS, twórcy systemu RESQL, Fundacja Instytut Cyfrowego Obywatelstwa oraz Sekcja Koszykówki Legii Warszawa.
Wojciech Boczoń