Tempo wzrostu PKB w Europie spada, pojawiają się nawet obawy o możliwość wystąpienia recesji, bezrobocie jest wysokie, a nastroje społeczne złe. Nijak nie znajduje to jednak potwierdzenia w tegorocznych wynikach funduszy inwestycyjnych. I to zarówno tych zaliczanych do agresywnych, jak i do bezpiecznych.
Jeśli popatrzeć na zestawienie prezentujące średnie stopy zwrotu w poszczególnych grupach funduszy, to można się przekonać, że od samej góry tabela jest zdominowana przez produkty lokujące kapitał właśnie na kontynencie europejskim. Przy czym nie ma większego znaczenia czy mówimy o rynkach zaliczanych do rozwiniętych czy do wschodzących.
Wg stanu na 20 grudnia br., największe powody do zadowolenia mogą mieć inwestorzy, którzy rok temu zainwestowali w jeden z funduszy należących do grupy akcji europejskich rynków wschodzących. Prym w tej grupie wiodły fundusze akcji tureckich, które od początku roku pokazały nawet 50-proc. zyski. Średnia stopa zwrotu dla całej grupy funduszy wyniosła w tym czasie 21,9 proc. Była przy tym tylko nieznacznie niższa od zysków, które uczestnikom zapewniły fundusze akcji europejskich rynków rozwiniętych – 22,3 proc. Jest to jednak nominalny wzrostu wartości jednostek uczestnictwa, dla których walutą rozliczeniową jest euro. Umocnienie złotego sprawiło, że po przeliczeniu na nasza walutę te zyski są mniejsze. Jednostki funduszy z tej samej grupy, z tym że rozliczane w złotych, zyskały 15,6 proc., co i tak specjalnie nie zmienia faktu, że są w ścisłej czołówce pod względem wysokości stóp zwrotu.
Ale wcale nie trzeba było szukać okazji inwestycyjnych poza granicami naszego kraju. Średnie stopy zwrotu funduszy polskich akcji to – w zależności od specjalizacji – ok. 17,5-18 proc. Lekką przewagę mają fundusze akcji polskich uniwersalne (średnia 18 proc.).
Fundusze akcji małych i średnich spółek średnio zanotowały 17,6-proc. stopę zwrotu.
Kończący się rok jest wyjątkowo dobrym okresem – w istocie najlepszym od dziesięciu lat – dla uczestników funduszy rodzimych obligacji. Hossa na rynku polskiego długu, wywołana nadspodziewanie dużym zainteresowaniem inwestorów zagranicznych, wywindowała ceny obligacji skarbowych, których rentowności co rusz notują kolejne historyczne minima. W konsekwencji średni wzrost wartości jednostki uczestnictwa funduszy dłużnych polskich papierów skarbowych od początku roku sięgnął 10,7 proc.
Średnie stopy zwrotu w poszczególnych grupach funduszy
| grupa funduszy | od początku roku | 3M | 6M | 12M | 24M | 36M |
| akcji europejskich rynków rozwiniętych (waluta) | 22,3% | 6,2% | 4,6% | 16,5% | 25,0% | 5,8% |
| akcji europejskich rynków wschodzących | 21,9% | 5,0% | 5,6% | 13,7% | 22,0% | -6,4% |
| akcji polskich uniwersalne | 18,0% | 6,2% | 7,2% | 11,6% | 19,9% | -9,0% |
| akcji polskich małych i średnich spółek | 17,6% | 5,5% | 8,5% | 9,6% | 21,1% | -13,5% |
| mieszane polskie zrównoważone | 16,1% | 4,4% | 6,9% | 10,2% | 17,0% | -2,1% |
| akcji europejskich rynków rozwiniętych | 15,6% | 4,5% | 3,1% | 11,6% | 16,7% | 4,8% |
| mieszane zagraniczne aktywnej alokacji | 13,1% | 5,0% | 6,1% | 8,5% | 14,6% | -4,2% |
| akcji globalnych rynków rozwiniętych | 11,4% | 2,7% | 1,2% | 7,1% | 12,8% | -1,4% |
| mieszane polskie stabilnego wzrostu | 11,4% | 3,0% | 4,7% | 6,8% | 12,0% | 3,1% |
| dłużne USA uniwersalne (waluta) | 10,8% | 1,1% | 1,5% | 6,0% | 11,1% | 11,1% |
| dłużne polskie papiery skarbowe | 10,7% | 1,8% | 4,3% | 6,4% | 10,8% | 16,3% |
| dłużne polskie uniwersalne | 10,1% | 1,7% | 4,2% | 5,9% | 10,2% | 15,3% |
| dłużne europejskie uniwersalne (waluta) | 9,5% | 1,2% | 2,1% | 5,2% | 9,8% | 9,1% |
| akcji amerykańskich (waluta) | 9,2% | 4,9% | -0,6% | 6,4% | 11,0% | -0,3% |
| akcji globalnych rynków wschodzących | 8,7% | 4,6% | 3,0% | 8,5% | 9,1% | -8,5% |
| mieszane polskie aktywnej alokacji | 8,5% | 3,6% | 4,6% | 5,8% | 9,4% | -7,8% |
| akcji azjatyckich bez Japonii | 8,1% | 3,5% | 5,0% | 8,2% | 9,4% | -10,3% |
| akcji zagranicznych sektora nieruchomości | 7,3% | 4,2% | 7,9% | 10,1% | 9,4% | -33,2% |
| mieszane zagraniczne zrównoważone | 7,0% | 1,5% | 1,9% | 6,3% | 8,1% | 2,1% |
| gotówkowe i pieniężne PLN uniwersalne | 5,5% | 0,8% | 1,8% | 3,1% | 5,6% | 10,0% |
| dłużne polskie korporacyjne | 4,2% | 0,6% | 1,0% | 1,3% | 4,4% | 10,1% |
| akcji amerykańskich | 2,0% | 1,4% | -3,0% | 0,7% | 3,7% | 5,5% |
| mieszane zagraniczne stabilnego wzrostu | 1,5% | -1,0% | -0,5% | -0,6% | 2,2% | 4,8% |
| dłużne europejskie uniwersalne | 0,9% | -0,5% | -0,2% | 0,8% | 0,2% | 11,1% |
| dłużne zagraniczne (PLN) | -0,1% | -2,2% | -1,4% | -0,9% | -0,5% | 9,6% |
| dłużne USA uniwersalne | -1,3% | -3,8% | -2,7% | -2,6% | -1,0% | 11,4% |
Źródło: Analizy Online. Stan na 20 grudnia 2012 r.
Dobra koniunktura zarówno na rynku długu, jak i akcji, sprawiła, że wysokie stopy zwrotu zanotowali też uczestnicy funduszy polskich mieszanych. Ale nie wszystkich. Najlepiej wypadły fundusze zrównoważone (średnio 16,1 proc.), a całkiem przyzwoity wynik pokazały też fundusze stabilnego wzrostu (11,4 proc.). Nie poradzili sobie za to menedżerowie funduszy aktywnej alokacji. W tej grupie produktów, których elastyczna strategia ma teoretycznie pomagać ograniczać straty i maksymalizować zyski, średnia stopa zwrotu od początku roku wyniosła 8,5 proc.
Jednak nie wszystkie grupy funduszy kończą rok w satysfakcjonujących dla klientów sposób. Do tych najsłabszych należą fundusze obligacji denominowanych w walutach (głównie w dolarze, ale także euro). Licząc w złotych fundusze dłużne USA średnio przyniosły stratę w wysokości 1,3 proc. Fundusze obligacji europejskich zakończyły rok na plusie, ale tylko nieznacznym, bo 0,9 proc. Rozczarowani mogą też czuć się posiadacze jednostek fundusze akcji amerykańskich. Licząc w dolarach zarobiły one co prawda średnio 9,2 proc., czyli słabiej w porównaniu z innymi funduszami, ale cały czas do zaakceptowania, natomiast roczny zysk wyrażony w złotych spada do 2 proc.
Bernard Waszczyk, Open Finance
Wojciech Boczoń
