Trudniejsze warunki gospodarcze przełożyły się na wyniki Grupy PKO Banku Polskiego, która w pierwszych III kwartałach 2020 roku wypracowała 2,02 mld zł zysku netto, o 39 proc. mniej niż przed rokiem. W samym III kwartale grupa osiągnęła 712 mln zł zysku netto. W ostatnich miesiącach bank skupił się na przyspieszeniu cyfryzacji i uruchomieniu nowych zdalnych usług oraz na przygotowaniu spółki do prowadzenia działalności podczas drugiej fali pandemii.
– Gospodarki i społeczeństwa krajów w Europie ponownie zmagają się z dużym wzrostem zachorowalności na COVID-19 oraz z konsekwencjami nadejścia kolejnej fali pandemii. Grupa Kapitałowa PKO Banku Polskiego jest dobrze przygotowana na tę nową falę. Przyśpieszyliśmy cyfryzację, ułatwiliśmy zdalne korzystanie z usług banku oraz wdrożyliśmy narzędzia wspierające pracę zdalną. PKO Bank Polski z wyprzedzeniem przygotował się również na trudniejsze warunki gospodarcze, dzięki czemu spadek zysku grupy jest niższy niż w całym sektorze bankowym – powiedział Zbigniew Jagiełło, prezes zarządu PKO Banku Polskiego
Zysk pod presją odpisów i rezerw
Zysk netto grupy banku w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku wyniósł 2,02 mld zł i był o 39 proc. niższy niż przed rokiem. Zysk w III kwartale wyniósł 712 mln zł. Na spadek wyniku wpływ miało przede wszystkim pogorszenie sytuacji w otoczeniu gospodarczym wywołane epidemią SARS-CoV-2, co zmusiło bank do utworzenia odpisów w kwocie 675 mln zł (łącznie na ryzyko kredytowe i aktywa niefinansowe). Na zmniejszenie zysków wpłynęły także obciążenia związane z ubiegłorocznymi werdyktami TSUE: wzrost kosztu ryzyka prawnego walutowych kredytów hipotecznych (530 mln zł) oraz wzrost kosztów zwrotów prowizji z tytułu wcześniejszej spłaty kredytów detalicznych (202 mln zł), a także wzrost kosztów regulacyjnych (190 mln zł).
Obciążenia te częściowo równoważone były wyższym wynikiem na działalności biznesowej związanym przede wszystkim z dynamicznym zwiększaniem skali działania. Aktywa grupy po III kwartale 2020 roku wyniosły blisko 377 mld zł, finansowanie udzielone klientom zwiększyło się do 254 mld zł, a oszczędności klientów wzrosły do 345 mld zł. Zwiększenie skali działalności wpłynęło na wyższy niż przed rokiem wynik z tytułu prowizji i opłat oraz wynik odsetkowy.
Dobrze skapitalizowany i przygotowany na trudniejsze czasy
Spadek zysku netto grupy PKO Banku Polskiego w pierwszych trzech kwartałach 2020 roku był niższy niż w całym sektorze bankowym. Przyczyniło się do tego bardzo dobre przygotowanie banku na trudniejsze warunki gospodarcze. Bank zakończył 2019 rok z najniższymi na rynku bankowym w Polsce kosztami ryzyka oraz najlepszym współczynnikiem efektywności kosztowej C/I. W tym samym czasie bank wypracował najwyższy w polskim sektorze finansowym zysk oraz drugi najwyższy w sektorze bankowym zwrot na kapitale (ROE). Dobre przygotowanie banku na trudniejsze warunki gospodarcze potwierdzały już wcześniej wyniki europejskich stress-testów z 2018 r., które pokazały, że PKO Bank Polski jest najbezpieczniejszym bankiem w całym Europejskim Obszarze Gospodarczym.
Bank utrzymuje silną pozycję kapitałową i płynnościową. Współczynnik kapitału podstawowego Tier 1 grupy banku po III kwartale 2020 roku wynosił 18,3 proc., a łączny współczynnik kapitałowy 19,6 proc. Oba wskaźniki znajdują się znacznie powyżej minimów regulacyjnych, a kapitały grupy przewyższają o ponad 13 mld zł minimalne poziomy, które przed pandemią uprawniały do wypłaty w formie dywidendy do 50% zysku.
Przygotowany do działania podczas drugiej fali pandemii
PKO Bank Polski jest dobrze przygotowany do działania w warunkach jesiennego wzrostu zachorowalności. Pracownicy banku, tam gdzie to możliwe, pracują w formie zdalnej. Od początku roku bank przeznaczył 26,5 mln zł na ułatwienie pracy w takiej formie. Zakupił dodatkowe laptopy, usługi telekomunikacyjne oraz wdrożył Microsoft Teams – aplikację ułatwiającą zdalną organizację spotkań. Praca pozostałych osób została zorganizowana tak, aby maksymalnie zwiększyć poziom ich bezpieczeństwa. Oprócz rotacyjnego systemu pracy pomoże w tym zabezpieczenie stanowisk obsługi klientów, środki ochrony osobistej i dodatkowe usługi dezynfekcyjne, na których zakup bank przeznaczył od początku roku 29,8 mln zł.
Przyśpieszenie cyfryzacji i dalszy rozwój usług zdalnych
Spółka przyspieszyła także cyfryzację, wprowadziła hybrydowy model pracy doradców oraz rozwija kanały zdalne. Dzięki temu klienci mogą łatwiej korzystać z jego usług bez wychodzenia z domu. Bank przygotował model sprzedaży dla osób starszych oraz osób, które wcześniej nie korzystały z kanałów elektronicznych do obsługi bankowej. W jego ramach, prowadzona jest edukacja klientów oraz udostępnione zostało wsparcie doradców, którzy mogą asystować przy zawieraniu umów z wykorzystaniem aplikacji na smartfonie. Bank umożliwił także klientom m.in. otwarcie rachunku inwestycyjnego z wykorzystaniem usługi e-Podpisu mSzafir.
Efektem cyfryzacji obsługi klientów była optymalizacja sieci sprzedaży. W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy roku, liczba oddziałów banku i agencji zmniejszyła się o 115. Pracownicy zamykanych oddziałów otrzymują oferty zatrudnienia na wolnych wakatach w innych częściach organizacji. W związku z tym spółka czasowo wstrzymała procesy rekrutacyjne otwarte dla kandydatów z zewnątrz organizacji oraz uważniej przygląda się przedłużaniu umów terminowych. W rezultacie, zatrudnienie w Grupie Kapitałowej Banku od początku roku zmniejszyło się o 1 351 etatów.
Bank kontynuuje także robotyzację i automatyzację. W ramach poddanych robotyzacji i automatyzacji procesów od początku roku wykonano prace równe ekwiwalentowi 1200 pełnych etatów. Przyspieszenie cyfryzacji oraz utrzymanie silnej dyscypliny kosztowej pozwoliły spółce, pomimo silnego wzrostu kosztów regulacyjnych, na redukcję kosztów działania i utrzymanie wskaźnika efektywności kosztowej C/I na niskim poziomie 42,1.
IKO ma już 5 mln aktywnych aplikacji
Aplikacja mobilna IKO wciąż zyskuje na popularności. Została aktywowana już 5 mln razy. Od momentu uruchomienia w marcu 2013 roku użytkownicy logowali się do niej 2,6 miliarda razy oraz wykonali za jej pośrednictwem 544 miliony transakcji na łączną kwotę 152 miliardów złotych. Coraz popularniejsze staje się przy tym bankowanie za pomocą mówionych poleceń – w ciągu trzech miesięcy od uruchomienia asystenta głosowego użytkownicy IKO przeprowadzili z nim 200 tys. rozmów i wykonali przelewy na 1,5 miliona złotych. Aplikacja IKO stale zyskuje nowe funkcje. W ostatnich miesiącach została wzbogacona o możliwość zakładania konta „na selfie”, zakładanie konta firmowego z jednoczesnym zarejestrowaniem działalności w CEIDG, sprawdzanie stanu konta w innym banku czy dostęp do wsparcia wideodoradcy.
Trwały nośnik 2.0. dla dokumentów prywatnych
PKO Bank Polski wdrożył trwały nośnik 2.0., który umożliwia dostarczanie klientom dokumentów prywatnych w formie cyfrowej. Rozwiązanie zostało opracowane przez PKO Bank Polski, KIR, Operatora Chmury Krajowej i partnerów technologicznych. W pierwszej kolejności zostanie wykorzystane do udostępniania zestawień transakcji dla kart kredytowych oraz dokumentacji związanej z pożyczkami gotówkowymi. Narzędzie pozwoli ograniczyć ilość zużywanego papieru i ślad węglowy generowany przez działalność spółki. Nowe rozwiązanie uzupełnia możliwości trwałego nośnika wdrożonego przez PKO Bank Polski już w 2018 r., który posłużył do udostępnienia cyfrowych dokumentów już 11 mln razy i przyniósł bankowi oszczędności na poziomie 20 mln zł.
Automarket – zakup samochodu bez wychodzenia z domu
Bank realizuje cele związane z cyfryzacją przyjęte jesienią 2019 r. w strategii „PKO Bank Przyszłości”. Zgodnie z zapowiedzią, na początku kwartału uruchomił pierwszą w Polsce bankową platformę do zakupu samochodów nowych i używanych – Automarket. Za jej pośrednictwem, klienci mogą kupić sprawdzone technicznie i objęte gwarancją samochody, a sam zakup mogą natychmiast w prosty sposób sfinansować przy użyciu produktów grupy banku. Automarket przenosi do świata cyfrowego cały proces zakupu aut: od wyboru właściwej oferty, przez realizację płatności lub wybranie sposobu finansowania, po dostawę samochodu pod wskazany adres. Platforma powstała w niespełna pół roku dzięki wykorzystaniu zwinnego podejścia do projektu i integracji zasobów PKO Banku Polskiego, PKO Leasing oraz Masterlease.
Wojciech Boczoń