Wyniki badania ING Banku Śląskiego pokazują, że oszczędzanie budzi w Polakach coraz częściej przyjemne emocje i kojarzy się przede wszystkim z poczuciem bezpieczeństwa i niezależnością.
Dla uczestników badania – dorosłych Polaków z dostępem do Internetu – oszczędności to przede wszystkim poczucie bezpieczeństwa (61 proc.). Na kolejnych miejscach ankietowani wskazują poczucie niezależności (41 proc.) oraz możliwość spełnienia marzeń (33 proc.). Perspektywa pokoleniowa rzuca jednak dodatkowe światło na te dane – młodsi respondenci (18-24) częściej niż starsze pokolenia utożsamiają oszczędności z wolnością (35 proc.), natomiast na poczucie niezależności najczęściej wskazują osoby 55+ (46 proc.).
Do najpopularniejszych emocji kojarzących się z oszczędzaniem należą z kolei: poczucie nadziei (44 proc.), spokój i ulga (43 proc.), radość i zadowolenie (42 proc.) oraz ekscytacja oraz pozytywne nastawienie (23 proc.). Dopiero na piątym miejscu znalazł się niepokój, wskazany jedynie przez co dziesiątą osobę. W sumie trudne emocje stanowią niewielką część wyników – lęk i smutek wskazało odpowiednio 8 proc. i 5 proc. badanych, natomiast złość zaledwie 3 proc. respondentów. Tak wyraźna przewaga dobrych skojarzeń potwierdza, że oszczędzanie to dla Polaków proces niosący realną satysfakcję.
Znaczna grupa Polek i Polaków uważa oszczędności nie tylko za zabezpieczenie, ale sposób na poprawę jakości życia i realizację wymarzonych planów – komentuje Daniel Szewieczek, Dyrektor Banku odpowiedzialny za obszar oszczędności w ING Banku Śląskim. Fakt, że większość z nas wybiera równoległe oszczędzanie na cele radosne oraz te trudniejsze, dowodzi rosnącej dojrzałości finansowej społeczeństwa. To podejście pozwala zachować spokój w niepewnych czasach, nie rezygnując przy tym z pozytywnej motywacji, jaką daje planowanie lepszej przyszłości – dodaje.
Bariery i motywacje do gromadzenia pieniędzy
Główną przeszkodą w budowaniu poduszki finansowej pozostaje sytuacja ekonomiczna. Co druga osoba, która nie oszczędza wskazuje jako powód za małe przychody, a co trzecia – za duże wydatki. Pozostałe przyczyny, jak brak mobilizacji czy brak kontroli nad wydatkami, stanowią w tym zestawieniu zdecydowaną mniejszość.
W kontekście motywacji, Polacy zdecydowanie bardziej wolą oszczędzać na plany, o których myślą z radością, czyli tak zwane białe godziny (31 proc.), niż na momenty wywołujące lęk (10 proc.). Najwięcej osób jednak jako najbardziej motywującą strategię wybiera jednoczesne oszczędzanie na oba scenariusze (42 proc.) – dotyczy to wszystkich grup wiekowych. Co ciekawe, co piąta osoba w wieku 55+ twierdzi, że nie potrzebuje konkretnego celu, żeby oszczędzać, a zarazem to w tej grupie inflacja i rosnące koszty utrzymania najsilniej motywują do odkładania pieniędzy na przyszłość (64 proc.).
Czarne godziny bardziej konkretne, a białe godziny coraz bardziej popularne
Od czasu poprzedniej edycji badania w 2022 roku wydarzenia na świecie sprawiły, że wyobrażenie Polaków o „czarnych godzinach” nieco się zmieniły. Zmniejszyła się bowiem liczba ludzi, którym to określenie kojarzy się po prostu z czymś nieprzewidywalnym (o 9 p.p., z 55 do 46 proc.) oraz z inflacją (spadek z 17 do 9 proc.), znacznie natomiast przybyło osób kojarzących czarną godzinę z wojną (wzrost z 10 do 16 proc.). Jednocześnie większość badanych nie oszczędza już na czarną godzinę, ale przeciwnie, z myślą o konkretnych celach oraz na tak zwaną białą godzinę, czyli na to, co chcą, aby się wydarzyło.
O badaniu
Badanie przeprowadzono na Ogólnopolskim Panelu Badawczym Ariadna. Próba ogólnopolska użytkowników Internetu, losowo-kwotowa N=1114 osób, w wieku od 18 lat wzwyż. Kwoty dobrane dla płci, wieku i wielkości miejscowości zamieszkania. Termin realizacji: listopad 2025 r. Metoda: CAWI.
Wojciech Boczoń
