Uniemożliwianie konsumentowi odstąpienia od umowy, trudna do odczytania przez seniora czcionka, nieprecyzyjne koszty windykacyjne – to niektóre z praktyk stosowanych przez akwizytorów. UOKiK skontrolował 34 przedsiębiorców, kwestionując 77 zachowań
W sanatoriach, biurach, mieszkaniach, podczas wycieczek, na ulicy – w tych miejscach często spotkać możemy akwizytorów. Jeżeli w takiej sytuacji kupujemy produkt, to zawieramy tzw. umowę poza lokalem przedsiębiorcy. Konsument zazwyczaj nie ma możliwości porównania jakości oraz ceny z innymi podobnymi towarami, dlatego ma szczególne prawa. Przede wszystkim może odstąpić od umowy w ciągu 10 dni. Jak wynika z kontroli Urzędu, konsumenci najczęściej mają problem z nierespektowaniem prawa odstąpienia od umowy, niewydawaniem dokumentów potwierdzających zawarcie kontraktu i nierzetelnym informowaniem o kosztach kredytu zaciągniętego na zakup produktu.
Najwięcej zgłoszeń napływa od osób powyżej 60. roku życia. W 2011 roku do rzeczników konsumentów wpłynęło ponad 33 tys. skarg od konsumentów, którzy kupili towary od akwizytora lub przez Internet. Szczególnie w Europejskim Roku Aktywności Osób Starszych i Solidarności Międzypokoleniowej Prezes UOKiK regularnie sprawdza, czy prawa konsumentów kupujących od akwizytora są przestrzegane.
Skontrolowani to: ACN Communications Polska we Wrocławiu, P.P.U.H. Andafil w Buku, AMC ALFA METALCRAFT w Warszawie, BECK IMPERIAL w Warszawie, BioVerba BVG w Komornikach, Bodyhelp w Katowicach, Benedica z siedzibą w Jeleniej Górze, F.M.H. MEDICOVERS w Tychach, DanWita w Grodzisku Wielkopolskim, DLF w Gdyni, Eco – Vital w Poznaniu, F.H.Wool Star w Buku, Harmedy w Buku, INSTYTUT UNCARIA w Warszawie, VITALISUER w Sosnowcu, A.D.K. w Mrągowie, 3V w Warszawie, FHU Biomed w Dobieżynie, Firma Handlowa Mavita w Poznaniu, MEDICOR w Porażynie, Partylite w Wraszawie, Ogród Zdrowia w Gorzowie Wielkopolskim, RH MEDIC w Warszawie, VELMER w Poznaniu, Philipiak Polska w Warszawie, Camel Laura Brlik w Poznaniu, Medica life Polska w Ostrowcu Świętokrzyskim, REMES w Opalenicy, Farma Snu w Poznaniu, Wool–Kam w Poznaniu, SmartSystem w Gdyni, SWISAMED w Małdytach, Vorwerk Polska we Wrocławiu, Welmax w Poznaniu.
W I połowie 2012 roku sprawdzano wzorce umów, sposoby prowadzenia prezentacji, informacje na stronach internetowych oraz przekazywane konsumentom. Wątpliwości wzbudziły wzorce stosowane przez 33 przedsiębiorców.
Utrudnianie lub uniemożliwianie odstąpienia od umowy
Wymóg zwrotu towaru osobiście w siedzibie przedsiębiorcy – to przykład postanowienia, które wzbudziło zastrzeżenia Prezes UOKiK. Kupując produkt od akwizytora na pokazach czy prezentacjach, konsument może zrezygnować z zakupu w ciągu 10 dni od daty zawarcia umowy – wystarczy, że odeśle towar do przedsiębiorcy wraz z informacją o swojej decyzji. Prezes Urzędu ustaliła także, że niektórzy przedsiębiorcy nie wręczają konsumentom obowiązkowego formularza odstąpienia od umowy, albo informują o tej możliwości bardzo małą, trudną do odczytania czcionką. W związku z tym klienci, w tym wielu seniorów, mogło nie dowiedzieć się o przysługujących im prawach.
Windykacja
Prezes UOKiK zakwestionowała postanowienia nieprecyzyjnie określające konsekwencje w braku spłaty rat za towar. Niektórzy przedsiębiorcy zastrzegają, że w takiej sytuacji mają prawo złożyć wizyty konsumentowi, koszt jednej wyniesie maksymalnie 300 zł. Zdaniem Urzędu, konsument musi precyzyjnie wiedzieć, ile będzie musiał zapłacić za działania windykacyjne, kiedy oraz ile razy można je stosować. Prezes skieruje pozwy do sądu o uznanie kwestionowanych postanowień za niedozwolone.
Działania UOKiK
W wyniku kontroli Prezes Urzędu zostanie wszczętych 26 postępowań w sprawie naruszenia zbiorowych interesów konsumentów wobec wszystkich skontrolowanych przedsiębiorców, ponadto zostanie wytoczone 10 pozwów o uznanie klauzul za niedozwolone. Działania Prezesa Urzędu obejmą 33 przedsiębiorców.
Gdzie szukać pomocy
Więcej informacji dotyczących praw konsumentowi i obowiązków przedsiębiorców znajduje się w poradniku opracowanym przez UOKiK. W przypadku indywidualnego sporu z przedsiębiorcą konsumenci mogą zwrócić się o bezpłatną poradę do miejskiego lub powiatowego rzecznika konsumentów lub zadzwonić pod bezpłatny numer infolinii 800 007 707. Porady udzielane są także w oddziałach Federacji Konsumentów. Z bezpłatnej pomocy ekspertów można skorzystać także wysyłając pytania na adres [email protected], który obsługuje Stowarzyszenie Konsumentów Polskich.
Źródło: UOKiK
Wojciech Boczoń