Rozwiązania wykorzystujące energię pochodzącą z odnawialnych źródeł energii oraz materiały budowlane o zwiększonych parametrach izolacyjności cieplnej, cieszą się wśród polskich Inwestorów coraz większym zainteresowaniem. Wynika to z jednej strony ze wzrastających z roku na rok kosztów utrzymania budynków, a z drugiej ze zwiększającej się ekologicznej świadomości społeczeństwa.
W budownictwie jednorodzinnym systematycznie wprowadzane są nowatorskie technologie energooszczędne i proekologiczne, które stanowią alternatywę dla tradycyjnych rozwiązań. Ich podstawowym celem jest zmniejszenie strat ciepła oraz wykorzystanie alternatywnych źródeł energii, a efektem końcowym jest obniżenie wysokości rachunków za coraz droższą energię.
Jeżeli chcemy zbudować dom energooszczędny musimy przede wszystkim zwrócić uwagę na kształt jego bryły. Powinna ona być zwarta i prosta bez nadmiaru nisz i wnęk, ponieważ im mniejsza jest powierzchnia zabudowy i powierzchnia ścian zewnętrznych tym mniejsze są straty ciepła. Ważny jest również sposób usytuowania budynku względem stron świata. Najkorzystniejszym rozwiązaniem jest by strefa dzienna z dużymi przeszkleniami (salon i jadalnia) skierowana była na stronę południową. Natomiast kuchnia, pomieszczenia pomocnicze oraz garaż mogą być zlokalizowane od strony wschodniej, zachodniej i północnej.
Najwięcej ciepła budynek traci przez dach, ściany, stropy i okna. Dlatego istotne jest zapewnienie odpowiedniego stopnia ich termoizolacyjności. Zalecane jest stosowanie ścian dwuwarstwowych z pustaków o podwyższonych właściwościach izolacyjnych, ocieplanych wełną mineralną lub styropianem. Aby dodatkowo, skutecznie, zatrzymać ciepło wewnątrz domu, należy oddzielić termicznie piwnicę (wraz ze schodami) i garaż od części mieszkalnej. Istotne jest zapobieganie oddawaniu dodatkowego ciepła na zewnątrz przez tzw mostki termiczne, dlatego izolacja domu musi być całkowicie szczelna. Oszczędność energii można również osiągnąć poprzez odpowiednią lokalizację pomieszczeń w domu, umieszczając na przykład łazienkę na parterze w pobliżu kotłowni. Dodatkowo budując kominek w centralnym punkcie domu uzyskamy efektywniejszą dystrybucję ciepła wewnątrz budynku. Dla podniesienia efektywności energetycznej budynku warto również zastosować dodatkowe systemy instalacyjne, które powinny być ze sobą połączone w jeden spójny system zarządzania energetyką budynku – mówi Monika Lisowska-Łętocha z Biura Projektów ARCHON+.
Obniżenie strat ciepła i kosztów eksploatacji domu można uzyskać poprzez następujące rozwiązania projektowe:
- docieplenie ścian zewnętrznych,
- dodatkową warstwę izolacyjną stropodachu,
- pogrubienie warstwy izolacji termicznej w podłodze na gruncie,
- okna o niższym współczynniku przenikania ciepła z ramami wielokomorowymi,
- wentylację mechaniczną z rekuperatorem,
- zastosowanie instalacji pozyskujących energię ze źródeł odnawialnych np.: kolektory słoneczne, pompy ciepła
Na przykładzie projektu „Dom w mandragorze” Biura Projektów ARCHON+ szacujemy, że zastosowanie dodatkowego docieplenia całego budynku oraz zamontowanie okien energooszczędnych spowoduje zwiększenie wydatków o 5% wartości inwestycji, natomiast pozwoli zaoszczędzić 33% na kosztach ogrzewania. Natomiast zastosowanie dodatkowo wentylacji mechanicznej z rekuperacją pociąga za sobą dodatkowe koszty równe 7,8% ceny budowy, natomiast pozwoli zaoszczędzić 72% kosztów ogrzewania.
Oto kilka powodów dla których warto zainwestować w dom energooszczędny:
- mniejsze koszty ogrzewania
- lepsza charakterystyka energetyczna budynku
- większa wartość nieruchomości na rynku wtórnym
- ochrona środowiska poprzez zmniejszenie emisji dwutlenku węgla do atmosfery
- komfort cieplny w pomieszczeniach
Świadectwa Charakterystyki Energetycznej
W styczniu ubiegłego roku został wprowadzony obowiązek certyfikacji energetycznej budynków – tzw. świadectwa charakterystyki energetycznej. Świadectwo pokazuje jaka jest jakość budynku, z punktu widzenia ilości zużycia energii. Każdy nowy budynek, oddawany do użytkowania oraz budynki istniejące przeznaczone do sprzedaży lub wynajmu muszą mieć ustaloną w formie świadectwa charakterystykę energetyczną. Po zakończeniu budowy, składając w urzędzie wniosek o pozwolenie na użytkowanie domu trzeba dołączyć aktualne świadectwo charakterystyki energetycznej, wykonane przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia do ich wykonywania – informuje arch. Monika Lisowska – Łętocha z Biura Projektów ARCHON+.
Jaki wpływ na cenę domu mają świadectwa charakterystyki energetycznej
Świadectwa energetyczne przygotowywane dla nowo oddawanych do użytku domów będą podawały ważną informację o kosztach eksploatacji budynku. Użytkownicy i ewentualni nabywcy domów otrzymają dane, które do tej pory nie były w ogóle brane pod uwagę. Budynki o małym zapotrzebowaniu na energię, a co za tym idzie tanie w eksploatacji, będą mogły uzyskiwać wyższe ceny na rynku nieruchomości niż domy, które będą miały oszacowane wysokie koszty eksploatacji. Obowiązek wykonywania świadectw energetycznych spowodował praktyczne zwiększenie zainteresowania wśród wykonawców, deweloperów i klientów tematyką domu energooszczędnego.
Proponujemy zastosowanie dodatkowych instalacji, które wpływają na zwiększenie energooszczędności domu i zmniejszenie kosztów ogrzewania.
Ogrzewanie Kominkowe
Kominek w domu oprócz walorów estetycznych pełni również funkcję użytkową. Ogrzewanie kominkowe z zastosowaniem systemu DGP (dystrybucji gorącego powietrza) pozwala efektywnie wykorzystać ciepło produkowane przez kominek do równomiernego ogrzania domu. Montując kominek w niewielkim domu, o powierzchni 100-120 m kw., ciepłe powietrze może rozchodzić się samoczynnie (grawitacyjnie), zwłaszcza gdy kominek umieszczony jest centralnie w budynku. Czasem dla lepszej cyrkulacji stosuje się przewody wentylacyjne, które usprawniają przekazywanie ciepłego powietrza do sypialni i innych pomieszczeń na poddaszu. W większych domach stosuje się system dystrybucji gorącego powietrza z turbiną elektryczną, która tłoczy ciepłe powietrze w specjalnych kanałach do wszystkich pomieszczeń, które chcemy ogrzać. Gotowe projekty domów ARCHON+ mają standardowo zaprojektowany kominek w salonie na parterze. Taka lokalizacja umożliwia najbardziej efektywne wykorzystanie ciepła wytwarzanego w palenisku domowego kominka – podkreśla arch. Monika Lisowska – Łętocha z Biura Projektów ARCHON+.
Wentylacja Mechaniczna z odzyskiem ciepła
Nowoczesna wentylacja mechaniczna z rekuperacją zapewnia optymalne warunki klimatyczne w domu. Pozwala również znacznie ograniczyć straty ciepła, występujące przy grawitacyjnym systemie wentylacji, co znacznie ogranicza wydatki na coraz droższą energię. Stosując tradycyjną wentylację grawitacyjną, około 30 – 40 % ciepła tracimy wskutek wymiany ciepłego „zużytego” powietrza na zimne powietrze z zewnątrz. Procent ten jest tym większy, im lepiej zaizolowany jest budynek (ocieplenie ścian, jakość okien i drzwi). Aby temu zapobiec, Inwestorzy coraz częściej wyposażają swoje domy w mechaniczną wentylację nawiewno – wywiewną z odzyskiem ciepła (rekuperatorem). Zapewnia ona stały dopływ świeżego powietrza do pomieszczeń przez cały rok. Zdaniem arch. Moniki Lisowskiej- Łętochy instalacja wentylacji mechanicznej ma jeszcze inne, niewątpliwe zalety – skutecznie usuwa brzydkie zapachy, eliminuje nadmierną ilość pary wodnej z pomieszczeń oraz filtruje powietrze zanieczyszczone biologicznie i chemicznie.
Instalacje Solarne
Instalacja solarna pozwala na przetworzenie „darmowych” (odnawialnych) zasobów energii słonecznej w energię cieplną służącą do uzyskiwania ciepłej wody użytkowej, podgrzewania wody basenowej oraz do wspomagania centralnego ogrzewania. Systemy solarne do celów grzewczych muszą być dostosowane do indywidualnych potrzeb użytkowników, dotyczących zużycia wody, liczby mieszkańców, a także usytuowania paneli na połaci dachu i bezpieczeństwa użytkowania instalacji. Przyjmuje się że prawidłowy dobór instalacji zapewni od 40 do 50% pokrycia zapotrzebowania na ciepłą wodę użytkową w domu jednorodzinnym. W ubiegłym roku Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej uruchomił dotacje na zakup i montaż kolektorów słonecznych dla osób fizycznych i wspólnot mieszkaniowych w wysokości 45% brutto kosztów poniesionych przez inwestora – zachęca arch. Monika Lisowska- Łętocha
Pompy Ciepła
Ogrzewanie z wykorzystaniem pompy ciepła polega na wychwytywaniu ciepła znajdującego się w powietrzu, wodzie lub gruncie. Są one bowiem nieustannie ogrzewane przez słońce, deszcz i wiatr. Na chwilę obecną rozwiązania takie są najtańszym i najprostszym sposobem na ogrzewanie domu i produkcję ciepłej wody dla celów użytkowych. Pozyskiwanie ciepła z powietrza atmosferycznego jest bardzo łatwe i odbywa się za pomocą pompy ciepła powietrze – woda, której prostota montażu (niewielkich rozmiarów pompę można zamontować w pomieszczeniach gospodarczych typu kotłownia, suszarnia), obsługi, wszechstronność zastosowania, a co najistotniejsze – bardzo niskie koszty eksploatacji stawia ją na pierwszym miejscu jeżeli chodzi o efektywną pracę i minimalizację nakładów.
Inteligentne zarządzanie energetyką budynku
Stosując różnorodne instalacje służące do ogrzewania domu jednorodzinnego, warto pokusić się o zintegrowanie tych urządzeń. System Inteligentny Dom umożliwia taką integrację, a w konsekwencji pozwala na obniżkę kosztów energii o ponad 30% w stosunku do nie połączonych ze sobą instalacji cieplnych.
Przykłady rozwiązań integrujących systemy grzewcze i optymalizujących zużycie energii cieplnej:
- Czujnik otwarcia okna z systemu alarmowego przekazuje informacje do systemu klimatyzacji, ogrzewania i wentylacji (rekuperatora) i następuje wyłączenie tych systemów w danym pomieszczeniu
- Kocioł centralnego ogrzewania lub system ogrzewania podłogowego i pompa ciepła automatycznie dostosują temperaturę w pomieszczeniach w zależności od stopnia otwarcia poszczególnych zaworów na grzejnikach
- Układ hydrauliczny pompy ciepła zostanie tak zaprogramowany, aby pracował tylko w tańszej taryfie energii elektrycznej.
- Ciepło uzyskiwane z układu klimatyzacyjnego zostaje przekazane do ogrzewania zbiornika ciepłej wody użytkowej
- Aktualna prognoza pogody będzie miała wpływ na inteligentne zarządzanie kolektorami słonecznymi – zostaną wyłączone tradycyjne systemy grzewcze w perspektywie dużych zysków energii z kolektorów
- Żaluzje zasłonią się automatycznie w pomieszczeniach nadmiernie nagrzewanych przez promienie słoneczne
- W zimie żaluzje automatycznie odsłonią się przy intensywnym nasłonecznieniu w celu naturalnego nagrzania pomieszczeń
- Przy lekko przegrzanym domu otworzą się okna dachowe, aby przewietrzyć dom – jednak automatycznie zamkną się w momencie kiedy zacznie padać deszcz lub śnieg.
Źródło: ARCHON+ Biuro Projektów
