Klub stulatków powiększa się – czy Polska jest na to przygotowana?

Liczba osób, które przekroczyły setny rok życia zwiększy sie do 2050 roku dziesięciokrotnie. Średnio co drugie nowourodzone dziecko może dożyć tego wieku.

Dziewięcioro rodzeństwa z rodziny Melis liczy sobie łącznie ponad 818 lat. Według Światowej Księgi Rekordów Guinnessa, ta rodzina z Sardynii jest najdłużej żyjącą rodziną na świecie. Siostry i bracia przeżyli więcej chorób, wojen i kłopotów niż inni ludzie na świecie. Rodzina ta jest najlepszym przykładem na to, z czym społeczeństwo – szczególnie w krajach uprzemysłowionych – zmierzy się w przyszłości. – Niedługo przypadki osób, które osiągnęły bardzo podeszły wiek, nie będą już tak rzadkie – mówi Michaela Grimm, ekonomistka w Biurze Badań Ekonomicznych i Rozwoju Korporacyjnego w Allianz.

Według szacunków ONZ, na świecie żyje obecnie około 343.000 stulatków, a do 2050 r. liczba ta może wzrosnąć do 3,2 miliona, czyli niemal dziesięciokrotnie. – Średnio co drugie nowo narodzone obecnie dziecko będzie obchodzić swoje 100. urodziny – dodaje Grimm. Zdaniem ekspertów to Japonia będzie krajem z największą liczbą stulatków: w 2050, około 1 procent ogółu jej mieszkańców będzie miała 100 lub więcej lat. Jednak liczba tak zwanych „superstulatków”, czyli osób starszych niż 110 lat, jest wciąż bardzo niska. Dziś na całym świecie żyje tylko 70 ludzi w wieku powyżej 110 lat, ale, zgodnie z oficjalnymi informacjami, aż 27 z nich już przekroczyło granicę wieku 115 lat.

A jak wygląda to w Polsce? W naszym kraju żyje niemal 3 tysiące osób, które obchodziły już 100. urodziny. Ich liczba ma ciągle rosnąć. Według prognoz ONZ do 2050 roku w Polsce będzie 25 tysięcy osób w wieku powyżej 100 lat¹. Rośnie też przeciętna długość życia – według danych GUS w ciągu ostatnich 20 latach średnia życia polskich mężczyzn wydłużyła się o 6 lat, a kobiet o 5,5 roku. W dłuższym horyzoncie czasowym te zmiany są jeszcze większe.

Źródło wykresu: Rocznik Demograficzny GUS 2012

Starzenie się społeczeństwa to proces, który wymaga ponownego przemyślenia wielu dziedzin życia: podczas planowania miejskiej infrastruktury planiści muszą zwrócić większą uwagę na potrzeby osób starszych, na przykład skracając trasy dla osób niepełnosprawnych do sklepów, punktów usługowych i gabinetów lekarskich. Również banki i towarzystwa ubezpieczeniowe muszą dostosować swoje produkty finansowe. Starzejące się społeczeństwo to także zmiany w relacjach między ludźmi, ale również zmiana struktury wieku w firmach. Miejsca pracy muszą być przygotowane z myślą o starszych osobach, tak, by firmy mogły efektywnie wykorzystać umiejętności, możliwości i doświadczenie zawodowe starszych osób.

Przyglądając się tym danym każdy powinien wziąć odpowiedzialność za swoją przyszłość, na przykład korzystając z wczesnej profilaktyki zdrowotnej. Nie mniej ważne jest też zabezpieczenie emerytalne, czyli odpowiedź na pytanie, czy przyszłe dochody, jakich oczekujemy od państwa i funduszy emerytalnych, wystarczą by zapewnić nam odpowiedni poziom życia w podeszłym wieku.

Jeśli odpowiednio wcześnie podejmiemy działania, nie ma potrzeby obawiać się zmian demograficznych. W rzeczywistości mogą przynieść one wiele korzyści. Podeszły wiek, dzięki postępowi medycyny, nie jest już tak bardzo niepewną perspektywą, a ludzie mogą pozostać aktywni do późnego wieku.

Czy wschodnioafrykański golec jest kluczem do tajemnicy długowieczności?

Gerontologia, nauka o procesach starzenia się, badała wiele wątków związanych z

długością życia. Od 1984 roku firma Allianz zaangażowała się w badania nad długowiecznością prowadzone w wielu różnych ośrodkach. W grudniu ubiegłego roku Allianz otrzymał nagrodę za najlepsze badanie naukowe nad długowiecznością wspólnie z organizacją Les Associations de Prévoyance Santé. W tym samym czasie profesor Rochelle Buffenstein (University of Texas Health Science Center w San Antonio) otrzymała prestiżową nagrodę za pionierskie badania nad wschodnoafrykańskimi golcami (Heterocephalus glaber).

Co wspólnego mają te zdarzenia? Otóż badania nad golcami zasadniczo zmieniły naszą wiedzę, a może nawet pomogą odkryć sekret długowieczności. Podczas gdy większość szczurów dożywa średnio 3 lat, te małe gryzonie z rodziny kretoszczurów, żyjące na pustynnych obszarach Afryki Wschodniej, osiągają imponującą długość życia ponad 30 lat i nawet w podeszłym wieku wykazują niezwykłą odporność na poważne choroby. Nie przejawiają także praktycznie żadnych oznak starzenia.

Dziś trudno przewidzieć, czy wyniki badań nad golcami wschodnioafrykańskimi lub wyniki jakichkolwiek innych badań pozwolą nam wkrótce dożywać 150 lat. Jak dotąd oficjalne zarejestrowano tylko kilka przypadków przekroczenia 120 roku życia. Jedno jest jednak pewne – obecne wskaźniki długości życia będą rosnąć.

Allianz Polska

 

1 UN Population Division (2011). World Population Prospects: The 2010 Revision