Komisja Nadzoru Finansowego (KNF) z dniem 2 czerwca 2017 r. jednogłośnie zawiesiła działalność Spółdzielczej Kasy Oszczędnościowo-Kredytowej Nike (SKOK Nike) oraz postanowiła wystąpić do właściwego sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości tej spółdzielczej kasy.
Ustawowy obowiązek wydania decyzji na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych jest związany z faktem, że aktywa SKOK Nike nie wystarczają na zaspokojenie jej zobowiązań.
Z dniem 7 lipca 2016 r. KNF ustanowiła w SKOK Nike zarządcę komisarycznego. Zarządca komisaryczny, wykonując decyzję KNF, sporządził historyczną informację finansową według stanu na dzień poprzedzający ustanowienie zarządcy komisarycznego i poddał ją badaniu przez biegłego rewidenta. Raport z badania informacji finansowej wpłynął do KNF w dniu 28 kwietnia 2017 r. Z ustaleń zarządcy komisarycznego wynika, że SKOK Nike posiadała na dzień 6 lipca 2016 r. fundusze własne w wysokości (-) 19 005 tys. zł oraz współczynnik wypłacalności na poziomie (-) 7,92%, co oznacza głęboką niewypłacalność.
Udzielona przez Krajową Spółdzielczą Kasę Oszczędnościowo-Kredytową (Kasa Krajowa) w latach 2013–2016 pomoc stabilizacyjna dla SKOK Nike okazała się niewystarczająca dla przywrócenia stabilności kasie. Pismem z dnia 27 lutego 2017 r. Kasa Krajowa poinformowała SKOK Nike i KNF o odmowie udzielenia dalszej pomocy stabilizacyjnej w trybie art. 74c ust. 2 ustawy o skok tj. pozwalającej Kasie na utrzymanie wskaźnika funduszy własnych do wartości aktywów w wysokości powyżej 1% w celu przeprowadzenia samodzielnych działań sanacyjnych.
Realizując działania określone w art. 73 ust. 3 ustawy o skok, KNF w oparciu o przeprowadzone postępowanie administracyjne, w dniu 16 maja 2017 r. stwierdziła, że żadna spółdzielcza kasa nie posiada zdolności do przejęcia SKOK Nike w sposób mogący zapewnić bezpieczeństwo depozytów gromadzonych w kasie. Jednocześnie Komisja postanowiła o wszczęciu postępowania administracyjnego na podstawie art. 74c ust. 4 i następne ustawy o skok, w celu zbadania możliwości przejęcia SKOK Nike przez bank. W wyznaczonym przez KNF terminie żaden bank krajowy nie zgłosił zainteresowania uczestnictwem w procesie przejęcia SKOK Nike albo jej wybranych praw majątkowych lub wybranych zobowiązań. W związku z tym wyczerpane zostały możliwe do zastosowania przez Komisję formy restrukturyzacji Kasy.
W tej sytuacji, w aktualnym stanie faktycznym i prawnym, zastosowanie znalazł art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji. W dniu 31 maja 2017 r. – na podstawie art. 74k ust. 1 ustawy o skok w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o BFG – KNF zawiadomiła Bankowy Fundusz Gwarancyjny (BFG) o zagrożeniu upadłością SKOK Nike oraz o braku przesłanek wskazujących na możliwość podjęcia działań nadzorczych lub też działań samej SKOK Nike pozwalających na usunięcie stanu niewypłacalności w dającym się przewidzieć czasie.
Pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. BFG poinformował, że w jego ocenie nie zostały spełnione przesłanki do wydania decyzji o wszczęciu przymusowej restrukturyzacji SKOK Nike ze względu na brak spełnienia przesłanki interesu publicznego.
Według sprawozdawczości na dzień 31 marca 2017 r., SKOK Nike posiadała fundusze własne w wysokości (-) 24 095 tys. zł i wykazywała bieżącą stratę w wysokości 1 547 tys. zł oraz niepokrytą stratę z lat ubiegłych w wysokości 45 602 tys. zł. Depozyty członkowskie zgromadzone przez 17,3 tys. członków SKOK Nike wynosiły 123 972 tys. zł.
W związku z głęboką niewypłacalnością SKOK Nike oraz brakiem perspektyw restrukturyzacji tej Kasy jedynym rozwiązaniem wynikającym z przepisów prawa jest zawieszenie działalności i wystąpienie z wnioskiem o ogłoszenie upadłości kasy, co stanowi formalną przesłankę do uruchomienia wypłat środków gwarantowanych z BFG.
Zgodnie z ustawą o BFG, gwarantowane środki są wypłacane przez BFG w terminie 7 dni roboczych liczonych od dnia złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości spółdzielczej kasy.
W całości gwarantowane są przez BFG depozyty łącznie do równowartości w złotych 100 000 euro, niezależnie od liczby rachunków posiadanych przez deponenta w danej SKOK.
W przypadku rachunku wspólnego każdemu ze współposiadaczy przysługuje odrębny limit środków gwarantowanych.
Szczegółowe informacje na temat systemu gwarantowania depozytów są dostępne w serwisie internetowym BFG.
Wojciech Boczoń