To kobiety trzymają rękę na finansach polskich firm – pokazują badania GFK Polonia wykonane na zlecenie BRE Banku. W 2. na 3. przedsiębiorstwach to właśnie panie odpowiadają za relacje z bankiem i bieżącą obsługę finansową.
Polskie księgowe, dyrektorki finansowe czy panie prezes za swoje wzorce przedsiębiorczości uważają Jolantę Kwaśniewską, Krystynę Jandę, Bożenę Walter i Hilary Clinton.
Stereotyp każe kojarzyć finanse i zarządzanie ze światem mężczyzn. Tymczasem dzisiaj to przede wszystkim kobiety trzymają rękę na finansowym pulsie polskich przedsiębiorstw, kontrolując i opracowując wydatki. Już 64 proc. zatrudnionych na stanowiskach związanych z finansami stanowią kobiety – pokazują badania GFK Polonia wykonane na zlecenie BRE Banku. Potwierdzają to przedstawiciele banków.
– Nasza codzienna praktyka potwierdza wynik badania. Około ¾ osób, z którymi na codzień mamy do czynienia i z którymi współpracujemy w zakresie obsługi finansowej to kobiety – mówi Dariusz Nalepa, nadzorujący obszar bankowości korporacyjnej dla największych firm w BRE Banku. Dlatego między innymi BRE jako jeden z pierwszych banków w Polsce prowadzi specjalne działania skierowane do kobiet z którymi współpracuje (konkurs „Sukces Pisany Szminką Businesswoman Roku” realizowany we współpracy z Radiem PIN , oraz serię konferencji „Jutro należy do kobiet” służących przede wszystkim edukacji i integracji środowiska kobiet związanych z finansami).
Bardziej szczegółowe badania wykazują, że podczas gdy wyższe stanowiska, pozycje dyrektorów, właścicieli i prezesów wciąż są zarezerwowane głównie dla mężczyzn (80 proc.), takie stanowiska, jak księgowy czy kierownik ds. finansowych rzeczywiście zdominowane są przez kobiety. Wśród głównych księgowych niemal 90 proc. to kobiety!
Pracowite i dokładne, ale nie przedsiębiorcze
BRE Bank, który obecnie obsługuje ponad 13 tys. firm, przeprowadził badanie jakościowe dotyczące stanowisk odpowiedzialnych za finanse w firmie. Podmiotem badania były główne księgowe oraz dyrektorki ds. finansowych. Obie grupy były zdania, że dzięki swojej pracy odniosły sukces zawodowy, nie wszystkie mogły jednak nazwać siebie kobietami przedsiębiorczymi. Dlaczego?
Główne księgowe podkreśliły przede wszystkim, że określenie to zarezerwowane jest raczej dla kobiet prowadzących własną działalność gospodarczą, posiadających własne firmy lub zasiadających w zarządzie. W ich mniemaniu skala pracy, jaką wykonują, jest zbyt mała, by móc przypisać im taką cechę – nie ma w niej miejsca ani na innowacyjność, ani na wiele swobody w działaniu: sposób rozwiązywania problemów jest ściśle określony przez reguły prawne i nie pozostawia wiele pola na własne pomysły. Ich praca nie staje się jednak przez to łatwiejsza – księgowe muszą być na bieżąco ze wszystkimi zmianami w prawie, muszą odznaczać się pewnymi fundamentalnymi cechami: dokładnością, skrupulatnością, analitycznym myśleniem, a wykonywane przez nie obowiązki są żmudne i wymagają niezwykłej cierpliwości.
W opozycji do tego stanowiska stoi funkcja dyrektora finansowego – tutaj już panie podkreśliły wagę myślenia nowymi torami, w niekonwencjonalny sposób. Kobiety zarządzające finansami firm częściej były skłonne nazwać siebie przebojowymi i wyróżniającymi się z otoczenia. Niezależnie jednak od swojej pozycji, kobiety wymieniły kilka cech, które ich zdaniem niezbędne są w pracy związanej z finansami: odpowiedzialność, decyzyjność, zdecydowanie, otwarcie na wiedzę i ambicja. Zgodziły się także w jednym: kobiety powinny mieć coraz większe aspiracje, pewność siebie i nie powinny bać się marzyć.
Skłonność do ryzyka nie ma płci
Badane kobiety były zgodne – mężczyźni wciąż mają łatwiejszą drogę zawodową. Panowie są faworyzowani, częściej promowani i szybciej robią karierę. Główny powód takiego traktowania pozostaje niezmienny: macierzyństwo i obowiązki rodzinne, które dużo mocniej zajmują kobiety.
Badane przyznały, że takie traktowanie jest bezpodstawne – paniom nie brakuje przecież ani wiedzy (często są nawet lepiej wykształcone od mężczyzn), ani ambicji. Uważają się ponadto za bardzo otwarte, kreatywne, obdarzone większą inteligencję emocjonalną i posiadające typowo kobiecą intuicję.
Odwaga i skłonności do pewnego ryzyka nie zostały jednoznacznie przypisane do jednej płci, a raczej uznane za indywidualną cechą. Wadą, jaką zauważają u wielu pań, jest bardzo silna skłonność do rywalizacji w obrębie własnej płci: kobiety często nie potrafią ze sobą współpracować, bo kieruje nimi zazdrość, a nie chęć wzajemnej pomocy. Badane stwierdziły, że takie zachowanie nie pomaga kobietom na większą skalę – ambicje są ważne, ale rola pań w biznesie mogłaby znacznie się wzmocnić, gdyby kobiety się wspierały.
Kobiety na szczytach
Na początku 2011 roku na 106 członków zarządu spółek notowanych na WIG20 przypadało jedynie sześć kobiet, w tym tylko jedna na stanowisku prezesa. Jednak sytuacja i tak jest o niebo lepsza, niż jeszcze dwa lata temu: wtedy na 373 firmy notowane na giełdzie tylko dwunastoma kierowały panie. Dzisiaj przy ponad 400 spółkach publicznych pozycją prezesa szczyci się już dwadzieścia pięć. Czołowymi przykładami mogą być Małgorzata Kołakowski (ING BSK) czy Karina Wściubiak-Hańkó (Alchemia). Liczne badania wskazują na to, że firmy kierowane przez kobiety radzą sobie lepiej finansowo.
Pracodawcy coraz częściej dostrzegają zalety pań: kreatywność, lepiej rozwinięte kompetencje miękkie czy niezwykłą komunikatywność. – Niezależnie od tego, czy kobiety zajmują się księgowością, czy stoją na czele wielkiej firmy – ich zdolność do radzenia sobie z finansami jest niezaprzeczalna – podkreśla Dariusz Nalepa.
Uwaga! Do 20 września można zgłaszać przedsiębiorcze panie do konkursu „Sukces Pisany Szminką – Bizneswoman Roku 2010”.
Radio PIN i BRE Bank szukają przedsiębiorczych i kreatywnych kobiet, które realizują interesujące projekty biznesowe. W konkursie mogą wziąć udział właścicielki firm, dyrektorki zarządzające, menedżerki, a także kobiety pełniące inne kluczowe funkcje w korporacjach. Kandydatki mogą zgłaszać się osobiście lub poprzez osoby trzecie. Regulamin konkursu i zgłoszenia konkursowe przyjmowane są na stronie: www.radiopin.pl/bizneswoman. Swoje kandydatury można zgłaszać do 20. września 2011
Badanie kobiet zajmujących stanowiska związane z finansami wykonał na zlecenie BRE Banku instytut GfK Polonia (czerwiec 2010). W badaniu wzięły udział kobiety decydujące lub współdecydujące sprawach dotyczących współpracy z bankami w firmach o rocznym obrocie powyżej 3 mln zł.
Jakościowe badanie kobiet aktywnych zawodowo, odpowiedzialnych w firmach za współpracę z bankiem wykonał na zlecenie BRE Banku Pentor RI (listopad 2009).
Źródło: BRE Bank
Wojciech Boczoń