W Polsce nie można zalegalizować związku partnerskiego, a co za tym idzie niemożliwe jest prawne uregulowanie podziału majątku między osobami żyjącymi w konkubinacie. Istnieją jednak regulacje, które pozwalają na uporządkowanie spraw majątkowych między konkubentami.
Konkubinat to nieformalny związek, w którym pozostaje dwoje ludzi prowadzących wspólnie gospodarstwo domowe i nie będących w związku małżeńskim. Jest to układ niepowodujący powiązania prawnego partnerów, a sam związek tego typu nie tworzy żadnego związku materialnego między partnerami. Skutkuje to tym, że w razie rozpadu takiego związku, żadna ze stron nie ma prawa do własności drugiej osoby, który w ramach postępowania podziału majątku w przypadku małżeństwa, wchodziłby w skład majątku wspólnego.
Ustawy brak
Niestety, nie istnieją przepisy wprost regulujące prawa przysługujące w konkubinacie. Sądu Najwyższy jasno określił, że do konkubinatu nie stosuje się prawnych regulacji zawartych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym w zakresie dotyczącym stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami. Zaznaczył jednak, że istnieje możliwość zawierania stosownych umów prawa cywilnego, a co za tym idzie powstawaniu między członkami konkubinatu stosunków prawnomajatkowych.
Umowa partnerów
Co zrobić by w razie rozpadu związku mieć prawo do roszczeń wobec konkubenta? –Roszczenia jednego z partnerów przeciwko drugiemu mogą powstawać w skutek świadczeń podejmowanych przez jedną ze stron na rzecz drugiej w gospodarstwie domowym lub zakładzie pracy. Strony mogą także pozostawać w formalnym stosunku spółki cywilnej-mówi mecenas Anna Brykczyńska z Kancelarii Brykczyńscy Partnerzy. Spółki cywilne między konkubentami powstają na przykład w celu wspólnego prowadzenia gospodarstwa rolnego lub warsztatu rzemieślniczego. -Konkubenci mogą również w czasie trwania związku nabyć ze wspólnych środków, na zasadzie współwłasności, przedmioty i przysługujące do nich prawa majątkowe – dodaje Brykczyńska. Muszą przy tym wykazać wolę nabycia ich na zasadach współwłasności, nawet jeśli fizyczny zakup majątku przeprowadzany jest przez jednego z partnerów.
Nie ma więc ogólnej formy ochrony praw majątkowych osób pozostających w takim związku, ale przysługują im prawa z tytułu zawieranych umów cywilnych oraz wspólnych i wzajemnych stosunków gospodarczych. Zawsze dobrze jest spisać umowę, nawet cywilną między konkubentami, określającą, która część majątku należy do którego z nich. Przy ewentualnym rozstaniu, którego nikomu nie życzymy, może to wiele ułatwić.
Wojciech Boczoń
