Znowelizowany w marcu tego roku art. 95 prawa bankowego pozwala na przejęcie wierzytelności z umowy kredytu i wpisanie się nowego wierzyciela na hipotekę bez zgody właściciela nieruchomości. Kukiz’15 w ostatnim czasie złożył propozycję zmiany tej nowelizacji – tak, aby wrócić do poprzedniego stanu wymagającego zgody właściciela na zmianę wierzyciela hipotecznego.
„Tylko w ostatnich kilku dni złożyliśmy kilkanaście skarg na zmianę wierzyciela w księdze wieczystej do sądów wieczysto-księgowych w całej Polsce. Z naszej analizy prawnej wynika, że zmiana art. 95 prawa bankowego nie jest skuteczna wobec hipotek ustanowionych w przeszłości, a ponadto wnioski o wpis do ksiąg wieczystych obarczone są licznymi wadami prawnymi. Dlatego kredytobiorcy, pomimo zmian prawa bankowego, wpisy te mogą i powinni skarżyć” – komentuje mec. Barbara Garlacz, radca prawny, która reprezentuje frankowiczów w sądach.
Czy kredytobiorcy mają rację? Wkrótce sprawą może zając się Trybunał Konstytucyjny, gdyż mec. Garlacz kieruje wnioski do sądów wieczysto-księgowych – aby te zapytały Trybunał o konstytucyjność zmian art. 95 prawa bankowego. To ważne, bowiem nowelizacja art. 95 prawa bankowego nie przewidziała żadnych przepisów intertemporalnych.
Nowy art. 95 prawa bankowego
W marcu 2019 roku ustawą o zmianie ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym zmieniono „kosmetycznie” art. 95 prawa bankowego. Zgodnie ze zmianą nabywcy wierzytelności, w tym z umów kredytowych, nie muszą uzyskiwać zgody właściciela nieruchomości na wpisanie się nowego wierzyciela na hipotekę (czyli podmianę wierzyciela hipotecznego). Zmiana ta ma umożliwić handlowanie wierzytelnościami, a następnie egzekucję z nieruchomości dokonywaną już przez nowego wierzyciela.
Do końca nie jest jasne, w jakich okolicznościach doszło do zmiany powyższego przepisu, który jest na rękę spółkom windykacyjnym oraz bankom. Zmiana ta nie była ujęta w druku sejmowym projektu ustawy o zmianie ustawy o BFG, który przeszedł II czytanie. A wersja już po III czytaniu w Sejmie zawierała poprawki do art. 95 prawa bankowego. Posłowie przegłosowali projekt i zmiany weszły w życie w marcu b.r.. Jednak już na początku czerwca 2019 roku Kukiz’15, którego posłowie także głosowali za przyjęciem zmian, wniósł nowy projekt ustawy – odwracający skutki nowelizacji art. 95 prawa bankowego.
„Ostatnie zmiany do art. 95 prawa bankowego zyskały przydomek ‘LEX PKO BP’. Wynika to z tego, że według obecnych przepisów bank PKO BP teoretycznie nie musi uzyskiwać zgody właścicieli nieruchomości na wpisanie się do ksiąg wieczystych jako wierzyciel hipoteczny. Dotyczy to wierzytelności z umów kredytów frankowych udzielonych w przeszłości przez Nordea Bank Polska, następnie przeniesionych przez ten bank do Nordea AB z siedzibą w Szwecji w 2014 roku jeszcze przed fuzją Nordea Bank Polska z PKO BP i w 2018 roku przejętych przez PKO BP zwrotnie od Nordea AB. Brak takich ułatwień wynikających z nowego art. 95 prawa bankowego stanowiłby dla banku PKO BP nie lada problem, bo frankowicze walczący z bankiem w sądach nie byliby skorzy do udzielenia zgody na wpisanie się PKO BP na hipotekę ich nieruchomości – nie wspominając o tych, którzy chcieliby to wykorzystać do wzmocnienia swojej pozycji negocjacyjnej wobec banku poza sądem. Kredytobiorcom opłaca się skarżyć wpis PKO BP do księgi wieczystej – bo dopóki PKO BP nie stanie się wierzycielem hipotecznym, dopóty nie ma prawa do pobierania rat kredytów. Stan ten trwa od połowy 2014 roku, czyli od chwili przeniesienia wierzytelności z tzw. umów frankowych na Nordea AB i wpisania się jej na hipoteki” – dodaje mec. Barbara Garlacz.
Źródło: Kancelaria Garlacz
Wojciech Boczoń
