25 grudnia br. zasady regulujące obrót w e-handlu zmieniły się na korzyść kupujących. Nowe przepisy wydłużają okres na odstąpienie od zakupu, łatwiej będzie też zwrócić towar, z którego nie będziemy zadowoleni. Warto zapoznać się z nimi zwłaszcza teraz, gdy sprzedawcy kuszą rekordowo niskimi cenami w ramach okołoświątecznych wyprzedaży. Te informacje mogą być szczególnie przydatne dla ok. 12,5 mln polskich internautów1, którzy regularnie odwiedzają e-sklepy.
Według szacunków firmy PMR, wartość rynku e-commerce w Polsce w 2014 r. wyniesie 27,3 mld zł2. Obrót ten zostanie wygenerowany przez ponad 14 tysięcy sklepów internetowych, oferujących swoje usługi nad Wisłą3. Coraz częściej kupujemy w sieci, bo zwykle jest tam taniej, a wybór mamy większy niż w sklepach tradycyjnych4. – Zmiana preferencji konsumentów i dynamiczny rozwój technologii nie zawsze idą w parze z wysoką jakością obsługi ze strony sklepów internetowych. By uniknąć nieprzyjemnych niespodzianek, powinniśmy rozważnie poruszać się w sieci, zwracając uwagę na potencjalne zagrożenia – mówi Artur Wojtczuk, dyrektor Linii biznesowej płatności internetowe w KIR, który odpowiada m.in. za rozwój systemu bezpośrednich płatności internetowych Paybynet.
Warto znać przepisy regulujące e-handel
Wchodzące w życie przepisy umożliwią odstąpienie od umowy kupna-sprzedaży bez podania przyczyny do 14, a nie – jak dotychczas – do 10 dni. W przypadku reklamacji kupujący będą mieli możliwość wyboru między naprawą, wymianą, obniżeniem ceny a odstąpieniem od umowy. Poruszanie się w gąszczu regulacji ułatwią nam ogólnodostępne poradniki. Znajdziemy je między innymi w serwisach Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów: www.ezakupy.uokik.gov.pl oraz Izby Gospodarki Elektronicznej, prowadzącej akcję społeczno-edukacyjną „Kupuję w Internecie”: www.kupujewinternecie.info.pl.
Zweryfikuj sprzedawcę
Przed dokonaniem zakupu warto sprawdzić wiarygodność sklepu internetowego, z którego usług chcemy skorzystać. Na co powinniśmy zwrócić szczególną uwagę? Zgodnie z ustawą o świadczeniu usług drogą elektroniczną, wszystkie istotne dla kupującego zasady funkcjonowania sklepu powinny być uwzględnione w udostępnianym nieodpłatnie regulaminie. Sklep internetowy powinien publikować informacje o danych rejestrowych, takich jak data założenia, imię i nazwisko właściciela oraz numer KRS i pełne dane kontaktowe. Argumentem przemawiającym na korzyść e-sprzedawcy jest również posiadanie jednego z popularnych certyfikatów, takich jak: Certyfikat Rzetelności, Certyfikat Firmy Wiarygodnej Finansowo czy Jakości Usług Q.
Sprawdź komentarze
W ocenie rzetelności i jakości usług oferowanych przez e-sklep pomogą nam opinie wystawione przez innych użytkowników. Są one wartym uwagi źródłem informacji na temat mocnych i słabych stron sklepu, a także poziomu obsługi i praktyk stosowanych w przypadku zwrotu lub reklamacji zakupionego towaru. Według danych Opineo.pl, w ciągu minionych dwunastu miesięcy Polacy wystawili ponad 4,5 mln takich recenzji5. – Możliwość wyrażenia opinii jest szczególnie ważna w sytuacjach, w których zostaliśmy przez sprzedawcę potraktowani w sposób nieuczciwy.Recenzję możemy opublikować na stronie sklepu lub w jednym z serwisów porównujących dostępne na rynku oferty. Oczywiście nie zapomnijmy dodać opinii również w przypadku, gdy jesteśmy zadowoleni z obsługi sklepu– dodaje Artur Wojtczuk.
Zadbaj o swoje bezpieczeństwo
Gwarancją bezpieczeństwa naszych danych i pieniędzy jest korzystanie ze stron oferujących szyfrowane połączenie przy rejestracji i logowaniu do serwisu. – Na początku adresu witryny powinno widnieć „https” zamiast „http”, a na dolnej belce przeglądarki powinien pojawić się symbol klucza lub kłódki. Po kliknięciu w jeden z nich otrzymujemy informację o ważności certyfikatu bezpieczeństwa strony. Jeśli z jakiegoś powodu nie możemy go zweryfikować, lepiej zrezygnować z zakupu– radzi A. Wojtczuk. Do systemów transakcyjnych powinniśmy logować się wyłącznie z zaufanych urządzeń i używać haseł o odpowiedniej sile i kombinacji znaków. Niewskazane jest kupowanie online z wykorzystaniem otwartych sieci, dostępnych w miejscach publicznych, takich jak centra handlowe czy restauracje. Często nie posiadają one wystarczających zabezpieczeń i możemy być przez to narażeni na niebezpieczeństwo przechwycenia naszych danych.
Korzystaj z zaufanych systemów płatności
Kupując przez Internet zwykle możemy wybierać spośród kilku różnych form płatności. Obok wciąż najpopularniejszego tradycyjnego przelewu bankowego coraz więcej zwolenników zyskują tzw. szybkie płatności online (z ang. pay-by-link). W zależności od oferującego je dostawcy, czas w jakim pieniądze pokonają drogę z konta kupującego na konto sprzedawcy może wynosić od kilku sekund do kilku dni. Różnice wynikają z faktu, że płatność w przypadku większości tych systemów realizowana jest z udziałem pośredników. Przelew z konta kupującego najpierw wędruje na konto firmy rozliczającej, a ta w kolejnym kroku przekazuje pieniądze do sklepu.
Inaczej jest w przypadku płatności bezpośredniej, jak w oferowanym przez KIR systemie Paybynet. – Sfinalizowanie transakcji zwykorzystaniem Paybynet to kilka prostych kroków, z których większość system wykonuje za nas. Automatycznie przekierowuje na stronę logowania naszego banku i uzupełnia formularz danymi przelewu. Mamy dzięki temu pewność, że pieniądze trafią bezpośrednio na rachunek sprzedawcy – wyjaśnia A. Wojtczuk. Po zatwierdzeniu płatności, przelew jest zapisywany w historii transakcji. W każdej chwili można wygenerować poświadczenie złożonej dyspozycji, z zawartymi w dokumencie danymi sprzedawcy. Stanowi to zabezpieczenie dla nas, jako kupujących, zwłaszcza w przypadku konieczności uruchomienia procedury reklamacyjnej. Korzyścią dla sprzedawcy jest z kolei możliwość niezwłocznej realizacji zamówienia – Paybynet potwierdza dokonanie płatności w trybie 24/7, czyli również w weekendy i święta. Zlecone płatności nie podlegają odwołaniu, a rozliczane są w najbliższej sesji systemu Elixir.
Dbaj o swoje prawa
Co w sytuacji gdy sprawdziliśmy wiarygodność sprzedawcy i zachowaliśmy środki ostrożności, ale i tak padliśmy ofiarą nieuczciwego e-sklepu? Gdy możliwości kontaktu ze sprzedawcą wyczerpią się, powinniśmy pamiętać, że dróg dochodzenia swoich praw jest kilka i warto z nich skorzystać. Indywidualne interesy konsumentów chroni m.in. Federacja Konsumentów (http://www.federacja-konsumentow.org.pl/).
Interwencje, włączając pomoc w skierowaniu sprawy na drogę sądową podejmują w imieniu klientów również rzecznicy konsumentów. Ich listę udostępnia na swojej stronie Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów: www.uokik.gov.pl/kontakt.php.
Ciesz się zakupami
Jak przekonuje Artur Wojtczuk, konsument w żadnej sytuacji nie jest pozostawiony bez pomocy, a z oferty sklepów internetowych warto korzystać. – Potencjał elektronicznych kanałów doceniają i klienci indywidualni i firmy. Potwierdzają to dynamicznie rosnące statystyki transakcji w systemie Paybynet i kolejne sieci inwestujące w e-platformy.Ich właściciele wiedzą, że strategia konkurowania oparta na agresywnej polityce cenowej nie wystarczy. Zależy im przede wszystkim na podnoszeniu jakości obsługi. A my jako konsumenci możemy wspierać pozytywne przemiany, wybierając najlepsze spośród ofert dostępnych w e-handlu – podsumowuje A. Wojtczuk.
1Wzrosła świadomość polskiego e-konsumenta
2PRM – wartość rynku e-commerce wzrośnie do 27,3 mld zł w 2014
3E-sprzedaż szybko rośnie, liczba e-sklepów już nie
Wojciech Boczoń