Niezależnie od tego, co obiecują politycy, wciąż jeszcze mamy w Polsce obowiązek meldunkowy. Co oznacza, że najpóźniej 30 dni po przeprowadzce trzeba się zgłosić do urzędu gminy. Jak wygląda procedura i co się zmieniło po 1 stycznia 2013 roku?
„Mimo, że obowiązek meldunkowy nie został jeszcze zniesiony zupełnie procedura uległa znacznemu uproszczeniu. W jednym okienku dokonujemy wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu i zameldowania w nowym lokum. Stawiając się w urzędzie pamiętać jednak należy o tym, ze trzeba mieć ze sobą komplet niezbędnych dokumentów, potwierdzających tożsamość i prawo do lokalu. Sama procedura przebiega bardzo szybko i załatwiana jest od ręki. Dobrze jest pamiętać o tym, żeby od razu przy okazji wizyty w urzędzie złożyć wniosek o nowy dowód – bo to konieczna zmiana w przypadku meldunku stałego”, wyjaśnia Agnieszka Grotkowska – dyrektor ds. projektów specjalnych, Domiporta.pl.
Obowiązek meldunkowy jest uciążliwy przede wszystkim dla tych, którzy mieszkania wynajmują. Dlaczego? Po pierwsze, ze względu na częste w ich przypadku zmiany miejsca zamieszkania. Po drugie, ponieważ meldunek wymaga zaangażowania właściciela lub zarządcy nieruchomości. Każdego roku robi to około 700 tys. osób.
Zmiany na początek
Przepisy, które zaczęły obowiązywać w 2013 roku ułatwiają życie, ale obowiązku meldunkowego nie znoszą (poza turystami). Na czym polegają? Po pierwsze, zyskujemy dodatkowy czas na zameldowanie. Zamiast dotychczasowych czterech, mamy na to aż trzydzieści dni. Znikają także sankcje karne za niedopełnienie obowiązku. Meldować nie trzeba się także przy pobytach na czas krótszy niż trzydzieści dni.
Tyle zmian na teraz. Jeśli jednak wszystko pójdzie zgodnie z planem, w 2016 roku obowiązek meldunkowy zostanie całkowicie zniesiony. Jak wygląda nadal obowiązująca procedura w wypadku pobytu powyżej trzech miesięcy?
Czasowy do trzech miesięcy, z wyjątkami
Teoretycznie, w takim przypadku, trzeba by mówić o potrzebie meldunku na pobyt stały. Prawo mówi bowiem, że w ten sposób trzeba się zameldować wtedy, gdy przebywa się poza miejscem zamieszkania dłużej niż trzy miesiące. Z punktu widzenia zarówno właściciela jak i wynajmującego taki obrót spraw byłby kłopotliwy.
Na szczęście prawo także przewiduje wyjątki. Powyżej trzech miesięcy można się zameldować czasowo wtedy, kiedy ktoś jest zatrudniony poza stałym miejscem zamieszkania (np. osoba pochodząca z Białegostoku pracuje w Warszawie). Mogą to zrobić także uczniowie i studenci. W praktyce więc – większość osób wynajmujących mieszkania.
Żadnego prawa, tylko potwierdzenie
Ze względu na swoje konotacje obowiązek meldunkowy może budzić niepokój właścicieli mieszkań. Niepotrzebnie. Zgodnie z obowiązującymi u nas przepisami sam meldunek nie daje żadnych uprawnień do mieszkania. Jest jedynie potwierdzeniem miejsca, w którym dana osoba przebywa.
Czym więc w praktyce różni się meldunek czasowy od stałego? Formalnościami. Do końca 2012 roku, aby w ogóle zameldować się w nowym miejscu, trzeba było wymeldować się z poprzedniego. Od 1 stycznia 2013 roku takiego obowiązku już nie ma. Ciągle jednak trzeba pamiętać o tym, że ze stałym meldunkiem wiąże się konieczność aktualizacji danych w dowodzie osobistym (czyli w praktyce – jego wymiana). To koszt około 30 zł. Plus zdjęcia.
Meldunek tymczasowy nawet ustny
W przypadku zameldowania na pobyt czasowy wszystko wygląda prościej. Nie trzeba odwiedzać urzędu gminy w dotychczasowym miejscu zamieszkania ani wymieniać dowodu. Wystarczy wypełnić odpowiedni formularz (o nazwie: Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad 3 miesiące). Co się w nim znajduje? Oprócz wszystkich danych osoby meldowanej także potwierdzenie faktu jej pobytu przez właściciela mieszkania. Do końca 2012 roku także informacje o wykształceniu i obowiązku wojskowym.
Urząd oczekuje natomiast dokumentu potwierdzającego prawo do lokalu (właściciel musi go wydać) oraz dowodu osobistego (lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość). Za zameldowanie czasowe nie są pobierane opłaty.
Warto pamiętać, że w przypadku pobytu do trzech miesięcy można zameldować się ustnie. Trzeba wówczas wybrać się do urzędu gminy (razem z właścicielem lokalu) i przedstawić dowód osobisty.
Michał Świech, Domiporta.pl
Wojciech Boczoń
