Sójka (Bielik Guard) to wyspecjalizowany model AI, który służy do identyfikowania szkodliwych treści w internecie. Sójka powstała na bazie modelu sztucznej inteligencji RoBERTa, udostępnionego publicznie przez PKO Bank Polski, a służącego do analizy tekstów i wyszukiwania informacji. To przykład współpracy biznesu, instytucji publicznych i społeczności AI, która przynosi realne społeczne korzyści – technologia może być bezpłatnie wykorzystana przez wszystkich, dla których jest przydatna.
Model RoBERTa posłużył do stworzenia nowej generacji narzędzia Sójka (Bielik Guard), które wykrywa mowę nienawiści i inne toksyczne treści w internecie. To przykład, jak otwarte technologie rozwijane przez bank przynoszą konkretne korzyści społeczne i pomagają budować bezpieczniejsze środowisko cyfrowe dla dzieci, młodzieży i dorosłych.
Sójka to projekt, który pokazuje, że otwarte, lokalne modele AI służą tworzeniu społecznych wartości, bez potrzeby budowania kosztownej infrastruktury. Jednocześnie takie inicjatywy mogą wzmacniać współpracę instytucji publicznych z biznesem – w tym przypadku PKO Bankiem Polskim oraz ze społecznością AI.
Sójka – technologia, która odpowiada na realne zagrożenia społeczne
Sójka (Bielik Guard) to specjalistyczny model AI, który służy do wykrywania w internecie:
- mowy nienawiści,
- wulgaryzmów,
- treści seksualnych,
- instrukcji przestępczych,
- zachowań autodestrukcyjnych.
To sztuczna inteligencja, która została stworzona w odpowiedzi na rosnący problem przemocy i toksycznych treści w sieci, które szczególnie dotykają dzieci i młodzież. Zadaniem Sójki jest wykrywanie takich zagrożeń i ich minimalizowanie – szybko, skutecznie i bez potrzeby korzystania z kosztownej infrastruktury.
Model jest lekki, otwarty (bezpłatny) i może być wykorzystywany przez instytucje publiczne, organizacje społeczne oraz firmy. Jest dostępny publicznie na platformie Hugging Face.
Najnowsza wersja, tzw. „duża Sójka” (Bielik-Guard-0.5B), oparta na modelu RoBERTa, lepiej radzi sobie z analizą długich tekstów i dokładniej klasyfikuje potencjalne zagrożenia.
„Udział w polskim ekosystemie modeli AI jest jednym z kluczowych obszarów R&D w PKO Banku Polskim. Osiągnięcia naszego zespołu rozwoju AI pod kierownictwem Pawła Klimiuka oraz wykorzystanie modelu RoBERTa w projekcie Sójka to przykład skutecznej współpracy i zastosowania lokalnych rozwiązań do ograniczania szkodliwych treści w internecie. Cieszę się, że bank mógł wesprzeć ten projekt i jestem przekonany, że przed nami kolejne wdrożenia ważne zarówno dla pracowników i klientów, jak i dla inicjatyw rozwojowych poza sektorem bankowym.” – mówi Piotr Kostrzewa-Zalewski, dyrektor Centrum Kompetencji AI i Departamentu Innowacji i Rozwoju w PKO Banku Polskim.
„Udostępniamy nową, większą wersję Bielik Guard, która przede wszystkim ogranicza liczbę fałszywych alarmów i oferuje większy kontekst, umożliwiający przetwarzanie dłuższych wiadomości. „Duża” Sójka bazuje na polskim modelu językowym RoBERTa od PKO Banku Polskiego, co dobrze ilustruje potencjał wspólnego rozwoju krajowych technologii AI. To kolejny krok w stronę bardziej precyzyjnych i odpornych na nadużycia lokalnych narzędzi ochrony komunikacji.” – dodaje Jan Maria Kowalski, lider projektu Bielik Guard.
RoBERTa – publiczny model wzmacnia polski ekosystem AI
PKO Bank Polski udostępnił we wrześniu 2025 r. na platformie Hugging Face swój model RoBERTa, który potrafi analizować długie dokumenty – nawet do 15 stron A4. Jest to jeden z pierwszych w Polsce lekkich i jednocześnie skutecznych modeli AI do zadań takich jak klasyfikacja treści, wyszukiwanie informacji czy ich analiza.
Model ten powstał we współpracy ekspertów PKO Banku Polskiego oraz zespołu AI Lab z Ośrodka Przetwarzania Informacji – Państwowego Instytutu Badawczego (OPI), w ramach projektu finansowanego z Funduszy Europejskich (numer projektu: FENG.01.01-IP.01-A028/23-00, wysokość wkładu z Funduszy Europejskich: 9,2 mln zł).
Udostępnienie RoBERTy jako modelu otwartego umożliwiło właśnie jej praktyczne wykorzystanie – społeczność Bielik.AI stworzyła dzięki niemu nową wersję modelu Sójka.
„To, co powstaje w ramach projektu ‘Budowa innowacyjnych dużych modeli językowych i platformy usługowej do serwowania modeli wielozadaniowych wewnątrz banku’ w PKO Banku Polskim to konkretna cegła do budowy polskiego ekosystemu modeli AI. RoBERTa, po adaptacji językowej i z rozszerzonym oknem kontekstowym, jest świetną i relatywnie tanią w utrzymaniu bazą do zadań klasyfikacyjnych. Gratulujemy zespołowi z Bielik.AI stworzenia modelu Sójka do wykrywania toksycznych treści. Będziemy testować, jak może pomóc naszej organizacji i na pewno doceniamy jego społeczną wartość.” – podkreśla Paweł Klimiuk, dyrektor Biura Rozwoju Sztucznej Inteligencji w PKO Banku Polskim.
Centrum Kompetencji AI – wzmocnienie rozwoju sztucznej inteligencji
W ubiegłym roku w PKO Banku Polskim powstało Centrum Kompetencji AI, które odpowiada za rozwój i koordynację projektów związanych ze sztuczną inteligencją w banku, jego grupie kapitałowej oraz we współpracy z europejskim ekosystemem AI.
Centrum wspiera szeroką dostępność rozwiązań AI, transfer technologii do i z banku, budowę suwerenności technologicznej oraz rozwój kompetencji i talentów. Jest też otwarte na współpracę z partnerami, szczególnie tam, gdzie wspólne projekty wzmacniają cały ekosystem.
