Już 31 października 2021 roku wchodzą w życie nowe przepisy w zakresie funkcjonowania podmiotów z branży kryptowalut. W praktyce przede wszystkim dotyczyć one będą kantorów wymiany kryptowalut oraz giełd. Znowelizowana Ustawa o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu z 1 marca 2018 r. (dalej Ustawa) przewiduje bowiem obowiązek uzyskania wpisu do rejestru działalności w zakresie walut wirtualnych dla podmiotów świadczących następujące usługi:
- wymianę pomiędzy walutami wirtualnymi i środkami płatniczymi,
- wymianę pomiędzy walutami wirtualnymi,
- pośrednictwo w wymianie, o której mowa w punktach powyżej,
- prowadzenie rachunków zapewniających osobom uprawnionym możliwość korzystania z jednostek walut wirtualnych, w tym prowadzenie transakcji ich wymiany.
Wniosek o wpis do rejestru powinien zawierać:
- imię i nazwisko albo nazwę (firmę),
- numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile taki numer został nadany, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP),
- wskazanie świadczonych usług w zakresie walut wirtualnych,
- kwalifikowany podpis elektroniczny, podpis zaufany albo podpis osobisty składającego wniosek.
Poza złożeniem wniosku ze wskazaniem powyższych danych, koniecznym będzie również spełnienie jeszcze kilku istotnych wymogów. Do osób, które będą chciały prowadzić działalność, o której mowa powyżej zastosowanie będzie miał wymóg niekaralności, co do przestępstw wskazanych w Ustawie. Chodzi tu w szczególności o przestępstwa umyślne przeciwko wymiarowi sprawiedliwości czy obrotowi gospodarczemu, jak również przestępstwa skarbowe. Innym wymogiem jest konieczność ukończenia szkolenia lub kursu obejmującego prawne lub praktyczne zagadnienia związane z działalnością w zakresie walut wirtualnych lub wykonywanie przez okres co najmniej roku, czynności związanych z działalnością w zakresie walut wirtualnych. Jednak na chwilę obecną nadal nie ma żadnych wytycznych odnośnie wymogów dotyczących odbywania szkoleń, sposobu potwierdzania ich ukończenia lub formy dokumentu poświadczającego fakt wykonywania działalności przez odpowiedni okres. Spełnienie opisywanego wymogu zdaje się powinno zagwarantować przedstawienie dyplomu ze szkolenia, które zostanie przeprowadzone przez renomowaną kancelarię prawną lub firmę specjalizującą się w krypto biznesie.
Istotną informacją jest to, że podmioty, które prowadziły już działalność w branży krypto w dniu 31 października br., będą miały 6 miesięcy na dostosowanie się do wprowadzanych regulacji. Ten czas powinien wystarczyć na odbycie niezbędnych szkoleń i skompletowanie dokumentacji.
Warto dodać, że podmioty, które prowadzą działalność we wskazanym powyżej zakresie, już od 2018 roku są instytucjami obowiązanymi w rozumieniu przepisów o AML, co wiąże się w szczególności z obowiązkiem stosowania środków bezpieczeństwa finansowego, takich jak ustalenie i weryfikacja tożsamości klienta. Przy okazji realizacji obowiązków rejestracyjnych z pewnością warto, aby każdy podmiot zweryfikował, czy dopełnił wymogu aktualizacji oceny ryzyka, co zgodnie z Ustawą powinno mieć miejsce co najmniej raz na 2 lata. Poza zmianami związanymi z rejestracją działalności, uległ rozszerzeniu katalog transakcji, w przypadku których podmioty z branży krypto zobowiązane będą do realizacji obowiązków wynikających z Ustawy. Chodzi tu o obowiązek stosowania środków bezpieczeństwa finansowego w przypadku dokonywania transakcji z wykorzystaniem waluty wirtualnej o równowartości 1000 euro lub większej.
Wprowadzonym zmianom można zarzucić, że nie w pełni odpowiadają specyfice branży lub są dość nieprecyzyjne. Z drugiej jednak strony warto docenić próbę uregulowania prawnego stosunków w tej branży, gdyż zupełny brak regulacji często nie jest korzystny właśnie dla podmiotów zajmujących się danym obszarem gospodarczym.
Autor: Paweł Filipek, kancelaria Graś i Wspólnicy
Wojciech Boczoń