Od 1 lipca 2011 r. Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych, który odpowiada na polskim rynku kapitałowym za prowadzenie depozytu papierów wartościowych oraz rozliczanie giełdowych transakcji, dzieli się na dwie odrębne spółki. Jedna z nich – KDPW_CCP – zajmie się prowadzeniem rozliczeń transakcji zawieranych m.in. na GPW; druga – pozostanie pod nazwą KDPW – prowadzić będzie centralny depozyt papierów wartościowych dla polskiego rynku oraz zadania z zakresu obsługi kont depozytowych (czyli rachunków, na których są zapisywane papiery wartościowe).
Spółka KDPW_CCP będzie pełniła na polskim rynku funkcję izby rozliczeniowej w oparciu o model tzw. centralnego kontrpartnera (ang. central counterparty – CCP). Głównym zadaniem izby rozliczeniowej jest dbanie o to, aby zawarte na rynkach transakcje zostały zrealizowane – czyli, aby kupujący papiery wartościowe otrzymał je na swój rachunek, a sprzedający dostał za nie odpowiedni ekwiwalent w pieniądzu.
W celu minimalizacji ryzyka nierozliczenia transakcji izba będzie wykorzystywała nowoczesny model zarządzania ryzykiem oparty na rozpoznawalnej na świecie metodologii SPAN . KDPW_CCP została także wyposażona w kapitał własny w wysokości 100 mln zł, który w razie wystąpienia na rynku jakichś turbulencji, będzie mógł być wykorzystany do wsparcia płynności rozliczeń.
– Poprzez wydzielenie do KDPW_CCP funkcji związanych z rozliczaniem transakcji, systemem zarządzania ryzykiem i administrowaniem zabezpieczeniami, osiągnięto cel rozdzielenia funkcji o różnym poziomie ryzyka, dotąd skupionych w jednej instytucji, tj. KDPW – powiedziała na konferencji Prezes Iwona Sroka.
Wraz z uruchomieniem działalności operacyjnej KDPW_CCP wprowadzony zostanie nowy system gwarantowania rozliczeń transakcji, oparty na dwóch podstawowych poziomach: zindywidualizowanych depozytach zabezpieczających wraz z mechanizmem wyrównania do rynku oraz solidarnym funduszu rozliczeniowym. Uzupełnieniem tego modelu będą kapitały własne izby rozliczeniowej KDPW_CCP. W strukturach samego KDPW pozostaną funkcje z zakresu rozrachunku transakcji (operacje na kontach depozytowych) oraz centralnego depozytu papierów wartościowych.
Działalność depozytowa i rozrachunkowa (prowadzenie depozytu papierów wartościowych; rozrachunek dostarczanych instrukcji, CSD) oraz rozliczeniowa (rozliczanie i gwarantowanie rozliczeń transakcji; CCP) generuje różne poziomy ryzyka (CSD nie narażone na ryzyko). Wyraźne rozdzielenie tych funkcji na dwa odrębne podmioty prawne zmniejsza ryzyko prowadzonej działalności i dostosowuje infrastrukturę polskiego rynku do najwyższych światowych standardów. KDPW stanie się wyłącznie izbą rozrachunkową i podmiotem prowadzącym depozyt, zaś rozliczenia transakcji będą dokonywane przez KDPW_CCP.
KDPW_CCP jest trzecim tego typu podmiotem w regionie CEE, po izbach rozliczeniowych w Austrii i na Węgrzech. Jednak to KDPW_CCP obsługiwać będzie największy rynek kapitałowy w regionie CEE. Pod względem wartości obrotów na rynku kasowym, które rozliczane będą w KDPW_CCP, Warszawa jest rynkiem większym od Wiednia i Budapesztu liczonych łącznie. Jeśli wziąć pod uwagę rynek terminowy – przewaga polskiego rynku jest pięciokrotna. Ponadto planowane jest oferowanie usług izby rozliczeniowej także innym, mniejszym rynkom w naszym regionie, które nie mają instytucji centralnego kontrpartnera.
Źródło: GPW
Wojciech Boczoń
